III SA/Wa 1534/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. S. oraz T. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. S. oraz T. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną w stosunku do S. S. i T. S. (dalej: Strona lub Skarżący) Burmistrz Miasta P. (dalej: Burmistrz) na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 oraz art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), art. 2 do 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: u.p.o.l.), oraz Uchwały nr XLI/190/2008 Rady Miejskiej w P. z dnia 18 listopada 2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 r. ustalił wymiar podatku od nieruchomości położnej w P. przy ul. S. [...] w kwocie 279 zł za 2009 r. W skład nieruchomości wchodziły grunty o powierzchni 595 mkw. oraz komórka o powierzchni 32 mkw. W uzasadnieniu (nazwanym "pouczeniem") wyjaśnił, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonego zeznania oraz danych z ewidencji gruntów i budynków. 2. Strona pismem z dnia [...] marca 2009 r. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu w szczególności zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie zawiera numeru działki placu budowlanego, od którego wymiar podatku został naliczony oraz że wysokość podatku od nieruchomości została ustalona na podstawie złożonej informacji i sporządzonych z "przekroczeniem kompetencji" danych z ewidencji gruntów i budynków. 3. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Wyjaśniło, iż zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej: P.g.k.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według SKO z akt sprawy wynika, że w ewidencji gruntów nieruchomość o pow. 595 m² (0,0595ha) oznaczona nr ewidencyjnym 175 w obrębie ewidencyjnym 7, stanowiąca własność Skarżących jest sklasyfikowana jako "zurbanizowane tereny niezabudowane", oznaczone symbolem "Bp". Powyższa klasyfikacja gruntu i oznaczenie symbolem jest zgodne z § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454, dalej: rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Rzeczona nieruchomość położona jest przy ul. S. i została oznaczona numerem porządkowym 48A, co wynika z pisma Kierownika Referatu Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. SKO, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, podkreśliło, że przy ustalaniu podatku wiążą aktualne dane wynikające z ewidencji gruntów, bowiem ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym również podatkowym. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że zgodnie z art. 6 ust.6 u.p.o.l. osoby fizyczne są zobowiązane składać właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach, obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania w danym roku, a w szczególności zmiany sposobu wykorzystania przedmiotu opodatkowania lub jego części. Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej przez Stronę w dniu 15 kwietnia 2008 r. wynika, że powierzchnia przedmiotowej nieruchomości wynosi 595 m² i została zaliczona do kategorii gruntów pozostałych, a powierzchnia budynków pozostałych (komórki – szopa na materiały budowlane) wynosi 32 m². Informacja ta nie była aktualizowana przez Skarżących. W takim stanie rzeczy SKO uznało, że wymiar podatku odpowiada prawu, gdyż uwzględniono przy jego ustaleniu powyższe dane oraz właściwe stawki tegoż podatku wynikające z ww. Uchwały. 4. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję SKO wnosząc o uchylenie i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Podnieśli szereg okoliczności związanych - ich zdaniem - z szeregiem nieprawidłowości jakie mają miejsce w odniesieniu do opodatkowanej nieruchomości, "fałszerstw i oszustw" popełnionych celowo przez Burmistrza oraz Starostę p., ściśle związanych z toczącym się postępowaniem sądowym w wydziale cywilnym w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie zniesienia współwłasności. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżący nawiązali do licznych nielegalnych procederów w ramach spraw toczących się przed Sądem Rejonowym w P.. 5. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. 6. Przy piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2010 r. Skarżący wskazując na uzupełnienie materiału dowodowego nadesłali decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...] grudnia 2009 r., która, jak stwierdzili, jest dowodem mającym ścisły związek z niniejszą sprawą oraz ma bardzo duże znaczenie i wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd, w odniesieniu do cytowanego przepisu, zauważa zatem, że wskazanie wprost na dane w ewidencji gruntów i budynków koresponduje z regulacjami zawartymi w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W art. 21 tej ustawy przewidziano, że podstawę między innymi wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy podzielić pogląd, że przepis art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie pozostawia wątpliwości, iż w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji. Ponadto, dodać trzeba, iż dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Co prawda, jak się podkreśla w doktrynie, pojęcie dokumentu urzędowego nie zostało jednoznacznie zdefiniowane, niemniej z art. 194 § 1 O.p. można wyprowadzić wniosek, że dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące przesłanki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz sporządziły go powołane do tego organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości, że dokumentem urzędowym w rozumieniu komentowanego przepisu są ewidencje gruntów i budynków. Natomiast szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 P.g.k. Otóż, w myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, komputerowe wydruki i wyrysy (...) uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 ww. rozporządzenia treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznanej sprawy, Sąd stwierdził, że znajdujący się w aktach podatkowych bliżej nieokreślony wydruk zatytułowany "Wypis z rejestru gruntów z dnia 7 kwietnia 2008 r." (karta nr 3 akt podatkowych), nie spełnia wyżej przedstawionych wymagań dla dokumentu urzędowego i jego uwierzytelnienia. Otóż, jest on przekreślony, nie zawiera numeru kancelaryjnego, a ponadto zawiera odręczny dopisek nieznanego autorstwa o treści "do użytku służbowego Gminy P.". Przywołany wydruk zawiera wprawdzie wydrukowane imię i nazwisko osoby, która go sporządziła (D. S.), jednakże wbrew ust. 1 pkt 18 załącznika nr 5 brakuje podpisu osoby sporządzającej, brak jest także pieczęci urzędowej organu (ust. 1 pkt 19 załącznika nr 5) oraz podpisu osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz daty złożenia podpisu (ust. 1 pkt 20 załącznika nr 5). W takim stanie rzeczy nie można więc uznać, że znajdujący się w aktach sprawy wydruk zatytułowany "Wypis z rejestru gruntów" stanowi dokument urzędowy w świetle art. 194 O.p. Brak natomiast jednego z kluczowych dowodów niezbędnych do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, czyniło wadliwym ustalenie stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszało art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylając niniejszą decyzję nie stwierdził jednocześnie wystąpienia przesłanek do zastosowania art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), czyli przeprowadzenia z urzędu dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. oryginału wypisu z rejestru gruntów odnośnie przedmiotowej działki Skarżących. W myśl bowiem art. 106 § 3 P.p.s.a przeprowadzenie dowodu z dokumentów przez sąd pierwszej instancji jest możliwe, o ile spełnione są łącznie dwa warunki: po pierwsze, jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz po drugie, nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Tymczasem dla właściwego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie i stwierdzenia, że dokument, na którym oparły się organy podatkowe nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 194 § 1 O.p. i z tychże powodów nie mogą stanowić podstawy decyzji ustalającej podatek prawie, nie były niezbędne żadne dodatkowe dowody, a wystarczający był materiał znajdujący się w aktach sprawy. Prócz tego, podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie może prowadzić merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż rolą sądu jest jedynie ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Możliwe jest natomiast w wyniku stwierdzenia ww. nieprawidłowości nakazanie przez Sąd przeprowadzenia wskazanego dowodu organom podatkowym w ramach uprawnień przewidzianych w art. 141 § 4 P.p.s.a., co też Sąd uczynił uchylając decyzje organów obu instancji z przyczyn proceduralnych, oznaczających konieczność pozyskania należytego materiału dowodowego. Przedstawiony pogląd został wyrażony w wyroku NSA z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1106/07 i z poglądem tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie się zgadza. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.