III SA/Wa 1534/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-05
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Ewa Izabela Fiedorowicz, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych przerywa bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania podatkowego przez organ podatkowy nie przerywa ani nie zawiesza biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem określonego terminu, a po jego upływie postępowanie podatkowe w tej sprawie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje jego wygaśnięcie z mocy prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) od zakupu nieruchomości. Organ pierwszej instancji określił wysokość zobowiązania, następnie po odwołaniu i uchyleniu decyzji przez WSA, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Ostatecznie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie, uznając zobowiązanie za przedawnione. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu, wskazując na przedawnienie zobowiązania. Skarżący kwestionował przedawnienie, argumentując, że wszczęcie postępowania podatkowego przerwało bieg terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, Sędziowie sędzia del. SO Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. określił J. K. i E. K. (dalej: "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 11.504 zł z tytułu zawartej na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] lutego 2008 r. umowy sprzedaży przyjmując za podstawę naliczenia podatku zaakceptowaną przez Stronę wartość rynkową w wysokości 575.210 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż na podstawie ww. aktu notarialnego Skarżący nabyli na zasadach wspólności ustawowej niezabudowana działkę nr ewidencyjny [...] o powierzchni 947 m2 oraz całe należne im udziały wynoszące łącznie 644/12916 części w działce nr ewidencyjny [...] o powierzchni ogólnej 3.229 nr stanowiącej drogę, za łączną kwotę 420.000 zł. Przedmiotowe nieruchomości położone są w W. przy ulicy D. Od ww. kwoty notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnej według 2% stawki w wysokości 8.400 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznając ww. cenę transakcyjną ustaloną za nieodpowiadającą wartości rynkowej, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. wszczął postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. Następnie Skarżący wyrazili zgodę na podwyższenie wartości ww. nieruchomości, zgadzając się z zaproponowaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. kwotą 575.210 zł.
Tym samym w związku z pobraniem przez notariusza podatku w kwocie 8.400 zł, do zapłaty pozostaje kwota 3.104 zł.
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia w całości. W treści odwołania Skarżąca zarzuciła, że przyjęta do podstawy opodatkowania wartość działek w łącznej kwocie 575.210 zł, która nie odpowiada cenie zapłaconej za nieruchomość a wstępna wycena wartości dokonana przez NUS nie została poparta opinią rzeczoznawcy majątkowego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej.
Skarżąca nie zgadzając się z ww. decyzją, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpatrzenia powyższej skargi, wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2922/13 uchylił ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. uznając, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak też z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "O.p."). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał na konieczność rozważenia zastosowania do ustalenia wartości rynkowej nieruchomości procedury, o której mowa w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2015 r. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2013 r. stwierdzając, iż organ przedstawiając podatnikowi wstępną wycenę w ramach procedury przewidzianej w art. 6 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych powinien oprzeć tę wycenę na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, który wykazywałby słuszność zaproponowanej przez organ wartości. Zdaniem organu odwoławczego wstępna ocena dokonana przez organ podatkowy nie powinna być jedyną informacją przekazywaną podatnikowi przez organ podatkowy. Obowiązkiem organów podatkowych jest bowiem umożliwienie podatnikowi zapoznania się z informacjami o cenach rynkowych oraz z urzędową analizą tych informacji. Wskazano również na wystąpienie przesłanki do powołania biegłego w celu sporządzenia wyceny, gdyż przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie pozostawia uznaniu organu możliwości powołania biegłego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy przeniesienia własności niezabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] oraz udziału 644/129/6 części w działce gruntu nr [...] stanowiącej drogę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, po ponownej analizie materiału dowodowego, iż wartość ww. nieruchomości odpowiada wartości rynkowej i nie zachodziła potrzeba ustalania wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości z uwzględnieniem opinii biegłego. W konsekwencji zaakceptowano kwotę pobraną przez notariusza podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z nabyciem ww. nieruchomości.
Pismem z dnia 5 stycznia 2016 r. Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie ww. decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący zarzucił naruszenie art. 122 O.p. W ocenie Skarżącego w związku z zakwestionowaniem wartości nieruchomości wynikającej z aktu notarialnego obecnie nie jest możliwe twierdzenie, iż wartość ta odpowiada wartości rynkowej.
W piśmie z dnia 8 lutego 2016 r. Skarżący zarzucił, iż organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując sprawę nie wykonał należycie oceny wartości działki, do czego był zobowiązany na mocy wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2922/13. Wskazał na brak podstaw do umorzenia postępowania, w szczególności nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Skarżący nadmienił, że organ pierwszej instancji nie wziął nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III SA/Wa 2905/13 z dnia 22 kwietnia 2015 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od czynności cywilnoprawnych. Zdaniem Skarżącego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, organ może wznowić umorzone postępowanie w sprawie wyroku o sygn. akt III SA/Wa 2922/13 i ponownie nakazać podatnikowi zapłacić zwróconą podatnikowi kwotę wraz z należnymi odsetkami, ponieważ może uznać, że skoro istnieją zaległości podatkowe to należy je uregulować.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego z dniem 13 października 2015 r. postępowanie podatkowe prowadzone w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od umowy przeniesienia własności niezabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] oraz udziału 644/12916 części działki nr [...] stanowiącej drogę, położonych w W., przy ul. D., dokonanej na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem organu po dacie przedawnienia nieistotne stały się okoliczności dotyczące ustalenia ceny rynkowej nabytej nieruchomości, gdyż cena określona przez Strony transakcji w akcie notarialnym z uwagi na upływ terminu nie mogła zostać podważona. Ponadto po upływie terminu przedawnienia organ pierwszej instancji nie był uprawniony do prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia ceny rynkowej transakcji.
W związku z powyższym Organ odwoławczy potwierdził zasadność umorzeniu postępowania podatkowego w trybie art. 208 O.p.
Skarżąca w skardze z dnia 5 maja 2016 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego rozpoczął bieg z dniem 1 stycznia 2009 r. i upływał z dniem 31 grudnia 2013 r., jednak mając na względzie wszczęcie postępowania podatkowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w dniu 7 maja 2013 r., przedawnienie nie miało miejsca.
W piśmie z dnia 12 maja 2016 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie oraz uznając zarzut skargi za niezasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych Skarżącego z tytułu nabycia w dniu 12.11.2008 r. niezabudowanej nieruchomości uległo przedawnieniu.
W ocenie Skarżącego powyższe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, gdyż jak podnosi w skardze organ podatkowy w dniu 07.05.2013 r. wszczął postępowanie podatkowe.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przepisy prawa podatkowego a w szczególności przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują przerwania lub zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na okoliczność wszczęcia postępowania podatkowego przez organy podatkowe. Zatem argumentacja Skarżącego, jako nieznajdująca oparcia w obowiązujących przepisach prawa jest w tym zakresie chybiona.
Z akt sprawy wynika, że Organ właściwie ustalił, że zobowiązanie podatkowe Skarżącego przedawniło się z dniem 31.10.2015 r.
Mając powyższe na uwadze Organ właściwie zastosował art. 208 O.p, który to przepis wprost nakazuje w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego umorzyć postępowanie podatkowe jak bezprzedmiotowe.
Ponadto Sąd zauważa, że w świetle art. 59 § 1 pkt 9 O.p. przedawnienie zobowiązania podatkowego powoduje również jego wygaśnięcie z mocy prawa a więc tym samym wyklucza możliwość ponownego badanie sprawy przez organy podatkowe a w konsekwencji określenia jego wysokości.
Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, zaś zarzuty skargi są niezasadne.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło