III SA/Wa 1536/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-04
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która prowadzi działalność gospodarczą generującą straty, posiada zadłużenie z tytułu kredytów, a jej majątek (nieruchomość) jest licytowany w postępowaniu egzekucyjnym, a także pozostaje w separacji z żoną, która sama uzyskuje niewielki dochód, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo posiadania domu, jego licytacja w postępowaniu egzekucyjnym oraz znaczące zadłużenie z tytułu kredytów, a także brak dochodów z działalności gospodarczej, uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Stan faktyczny
Strona skarżąca, J. W., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odpowiedzialności podatkowej. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację finansową. Pomimo posiadania domu, który jest licytowany w postępowaniu egzekucyjnym, oraz zadłużenia z tytułu kredytów, a także strat z działalności gospodarczej, jego wniosek został rozpatrzony. Sąd analizował jego dochody, majątek, sytuację rodzinną oraz zadłużenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi
Skarżący, J. W., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołał trudną sytuację finansową. Stwierdził, że nie posiada żadnych zasobów finansowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką oraz, że posiada dom o powierzchni 150 m². Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Żona Skarżącego z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.500 zł (brutto). Ponadto z protokołu wynika również, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Korzysta z pomocy matki (wyżywienie) oraz nie pracuje i nie uzyskuje żadnych zasiłków.
Na wezwanie referendarza sądowego, o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację finansową, Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że w roku 2007 z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 53.065,48 zł oraz poniósł koszty uzyskania przychodu w kwocie 64.876,90 zł. Natomiast w 2008 r. nie uzyskał przychodu a poniósł koszty uzyskania przychodu w kwocie 2.000 zł. Skarżący przedłożył również zaświadczenie o zarobkach z dnia [...] września 2009 r. wystawione przez "V." J. B., z którego wynika, że uzyskuje On miesięczny dochód w kwocie 638,00 zł (brutto). Ponadto Skarżący przedłożył zawiadomienie z dnia[...] lipca 2007 r. o wszczęciu egzekucji na kwotę 250.00 zł oraz odsetki 19.667,27 zł. Przedstawił zawiadomienie Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. o ukończeniu opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Z przedstawionego zaświadczenia Banku [...]. wynika natomiast, ze Skarżący posiada zadłużenie z tytułu udzielonych kredytów na łączną sumę [...]. Skarżący przedłożył również umowę małżeńską o rozdzielności majątkowej zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 10 lutego 2005 r.
Ponadto Skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnych rachunków bankowych. Nie korzysta z pomocy społecznej. Z żoną natomiast pozostaje w separacji, mieszkają oddzielnie i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczył, że na jego utrzymaniu pozostaje córka.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący bowiem znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 638 zł brutto otrzymywana z tytułu zatrudnienia. Skarżący nie posiada żadnego majątku, z wyjątkiem nieruchomości o powierzchni 150 m² - jak wskazuje Skarżący - zlicytowanej w ramach postępowania egzekucyjnego. Ponadto Skarżący posiada zadłużenie w Banku [...]. z tytułu udzielonych kredytów na kwotę [...]. Żona Skarżącego uzyskuje, co prawda miesięczny dochód w kwocie 2.500 zł brutto, jednak – jak wskazał Skarżący – małżonkowie pozostają w separacji, mieszkają oddzielnie, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa oraz posiadają rozdzielność majątkową. Na utrzymaniu Skarżącego natomiast znajduje się szesnastoletnia córka. Z zeznań podatkowych wynika także, że w latach 2007 -2008 Skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej ponosił straty.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło