III SA/Wa 1538/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Wesołowska, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i określenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych postanawia odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., M. Sp. z o.o. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka") zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując, że nie ma żadnych środków finansowych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Pismem z 17 września 2009 r. referendarz sądowy wezwał spółkę o nadesłanie wypełnionego formularza PPR oraz o udzielenie dodatkowych informacji o jej sytuacji majątkowej. W szczególności wezwał spółkę do nadesłania zestawienia faktur VAT i zestawienia transakcji dokonanych w ostatnim roku prowadzenia przez nią działalności, nadesłania odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata prowadzenia działalności, zestawienia należności i zobowiązań spółki, odpisu bilansu za ostatni rok prowadzenia działalności oraz o wskazanie źródeł finansowania działalności prowadzonej przez spółkę - w tym obsługi prawnej. W odpowiedzi Skarżąca, reprezentowana przez ustanowionego przez nią pełnomocnika, nadesłała formularz PPPr, Nadto poinformowała, że nie jest w stanie wykonać wezwania referendarza sądowego, ponieważ "(...) od ponad dwóch lat nie prowadzi żadnej działalności". Wskazała też, że została obciążona zobowiązaniami, których nie jest w stanie spełnić, a wszelkie zaległości podatkowe są wynikiem działalności poprzedniego zarządu. W treści nadesłanego formularza PPR Skarżąca wskazała, ze nie posiada żadnych środków finansowych. Wysokość kapitału zakładowego oznaczyła na kwotę 574.500,00 zł. Postanowieniem z [...] października 2009r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w niniejszej sprawie Spółka nie wykazała, że jej stan majątkowy uniemożliwia jej poniesienia kosztów postępowania i tym samym uzasadnionym jest udzielenie jej swoistej dotacji ze Skarbu Państwa. Od powyższego postanowienia Skarżąca pismem z 9 października 2009r.(data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniosła sprzeciw. W uzasadnieniu podniesiono, że Skarżąca nie była w stanie uczynić zadość wezwaniu, gdyż żądana dokumentacja nie istnieje, tzn. nie została sporządzona z uwagi na brak środków na ten cel. Na poparcie twierdzeniom o złej kondycji finansowej Spółki, Skarżąca załączyła do sprzeciwu postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W, [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z [...] lipca 2008r. sygn. akt [...] oddalające wniosek Skarżącej o ogłoszenie upadłości. Ponadto załączono wyciąg łączny z rachunków bankowych, z którego wynika, że Skarżąca nie posiada żadnych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może, na wniosek strony, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 2 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić wtedy, gdy osoba ta wykaże że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na Skarżącej ciążył obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Spółki zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego kondycji finansowej i możliwości płatniczych. Skarżąca nie nadesłała bowiem żądanych dokumentów. W szczególności nie zasługuje na aprobatę brak realizacji wezwania Referendarza sądowego o nadesłanie dokumentów potwierdzających fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej oraz nadesłania zeznań podatkowych. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącą wynika, iż nie prowadzi ona działalności gospodarczej oraz nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Twierdzenia te nie zostały poparte żadną dokumentacją. Mimo wezwania, Spółka nie podjęła w tym celu żadnych działań, poprzez chociażby wystąpienia do organu podatkowego o wydanie stosownych zaświadczeń, wyjaśniając jedynie, iż z uwagi na brak środków finansowych dokumenty nie zostały sporządzone. Za wywiązanie z się z obowiązku przedstawienia dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej Spółki nie można uznać nadesłania wraz ze sprzeciwem postanowienia Sądu Rejonowego dla W. oddalającego wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości. Postanowienie to wydane zostało ponad rok temu, w związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia, iż odzwierciedla ono aktualną sytuację finansową Spółki. Wskazać również należy, że Skarżąca uchyliła się od wskazania źródeł finansowania prowadzonej działalności w szczególności kosztów lokalu, korespondencji, kosztów obsługi prawnej i księgowej. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd, biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.