III SA/Wa 1541/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Aneta Lemiesz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. – w związku z odwołaniem Skarżącego D. M. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. – stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z [...] grudnia 2015 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 8.073.678,00 zł. Przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu w trybie zastępczym za pośrednictwem osoby wymienionej w art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p"). Przesyłka zawierająca ww. decyzję z [...] grudnia 2015 r. została doręczona w miejscu zamieszkania Skarżącego, tj. przy ul. [...], 24 grudnia 2015 r., co zostało poświadczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru czytelnym podpisem J. M. (matki podatnika) będącej pełnoletnim domownikiem, która podjęła się oddania przesyłki adresatowi. Organ zauważył, że zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie. Przy czym, w myśl art. 12 § 6 pkt 2, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W niniejszej sprawie – jak stwierdził organ - termin do wniesienia odwołania upłynął 7 stycznia 2016 r., natomiast odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego 27 stycznia 2016 r., czym naruszono dyspozycję przytoczonych wyżej przepisów. Wprawdzie wraz z odwołaniem został złożony wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jednakże Dyrektor Izby Skarbowej w W., po przeanalizowaniu okoliczności przedstawionych w wymienionym wniosku, postanowieniem z [...] marca 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania skutkuje zatem wydaniem postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co w konsekwencji powoduje, iż odwołanie nie podlega rozpatrzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 149 O.p., które miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu Skargi, Skarżący wskazał, że przesyłkę odebrała jego 70-letnia matka, która od długiego czasu choruje na zaćmę. Skarżący wskazał, że nie upoważniał nikogo z domowników do odbioru korespondencji. Ponadto matka, która odbierała list, nie składała żadnego zapewnienia, że odda list Skarżącemu. Skarżący wskazał, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje jedynie podpis matki bez jej oświadczenia, że odda Skarżącemu przesyłkę. Matka jest osobą starszą i schorowaną, a w dniu odbioru przesyłki była zajęta przygotowywaniem wieczerzy wigilijnej. Zdaniem Skarżącego doręczenie zastępcze nie było konieczne, bowiem Skarżący dotychczasową korespondencję odbierał bez przeszkód osobiście. Gdyby listonosz zostawił awizo Skarżący miałby 14 dni na odbiór przesyłki i 14 dni na złożenie odwołania. Ponadto Skarżący zakwestionował kolejność wydanych postanowień tj. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu i postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2016r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] grudnia 2015r. Istota sporu zaistniałego pomiędzy stronami dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona w dniu 24 grudnia 2015r., tak jak twierdzi organ. Od odpowiedzi na to pytanie zależy ocena tego, czy organ odwoławczy miał podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji. Wskazać w tym miejscu należy, że o ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment podjęcia postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W świetle bowiem powołanego przepisu "organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Sednem sprawy, w której organ odwoławczy stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji (odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie – art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). To te przesłanki są kluczowe z punktu widzenia stwierdzenia dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Nie budzi bowiem wątpliwości, że uchybienie terminu jest stanem obiektywnym. Niewątpliwie aby przyjąć, że odwołanie zostało złożone po terminie, należy ustalić w jakiej dacie nastąpiło doręczenie decyzji stronie i czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za skuteczne. Jeżeli bowiem doręczenie nie może być uznane za dokonane ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą. W niniejszej sprawie decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] grudnia 2015 r. została doręczona w miejscu zamieszkania Skarżącego w dniu 24 grudnia 2015 r., co zostało poświadczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Termin na złożenie odwołania upłynął zatem 7 stycznia 2016 r. Tymczasem odwołanie od decyzji zostało wniesione 27 stycznia 2015 r., tj. po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął Dyrektor Izby Skarbowej, że na powyższe ustalenia nie może mieć wpływu fakt, że przedmiotowa decyzja została odebrana przez matkę Skarżącego, J. M., która wbrew twierdzeniom Skarżącego, zobowiązała się oddać pismo adresatowi. Świadczy o tym podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, który potwierdza fakt oddania przesyłki dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Zatem w niniejszej sprawie doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 149 O.p. Stosownie do tego artykułu, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Istotą takiego doręczenia – jak słusznie stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu – jest to, że zastępuje ono doręczenie pisma bezpośrednio samej stronie. Doręczenia dokonuje się co prawda domownikowi, ale wywiera ono skutek dla adresata pisma – strony postępowania. Zatem prawidłowe doręczenie pisma dorosłemu domownikowi w trybie art. 149 O.p., jak w niniejszej sprawie, rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. Tak więc powoływana przez Skarżącego okoliczność zagubienia przesyłki przez jego matkę z uwagi na fakt przygotowywania wieczerzy wigilijnej, nie może być skutecznie przez Skarżącego powoływana. Nie można również uwzględnić zarzutu skargi, że Skarżący nie upoważnił matki do odbioru korespondencji w jego imieniu. W tym zakresie również rację ma Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając, że w świetle art. 149 O.p. domniemanie upoważnienia do odbioru pism wynika wprost z faktu pozostawania we wspólnocie domowej oraz zobowiązania się domownika do oddania pisma. W ocenie Sądu w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 149 O.p. Decyzja została odebrana przez dorosłego domownika, który podjął się oddania pisma adresatowi. Odbiór pisma został pokwitowany na stosowym dokumencie własnoręcznym podpisem ze wskazaniem daty odbioru 24 grudnia 2015 r. co oznacza, że od tej daty rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 i art. 149 O.p. nie mogły okazać się zasadne. Odnosząc się natomiast do zarzutu wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu przed postanowieniem stwierdzającym uchybienie terminu, uznać należy, że zarzut ten również jest niezasadny. Zdaniem Skarżącego o nieprawidłowości świadczą numery decyzji. Postanowienia zostały wydane w tej samej dacie 14 marca 2016 r. i noszą numery: postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nr [...] oraz postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nr [...]. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej mógł w tej samej dacie wydać dwa postanowienia: jedno dotyczące odmowy przywrócenia terminu, a drugie dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu. Kolejność numeracji postanowień nie ma w tym względzie znaczenia. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 715/13 "ostateczny charakter postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w toku postępowania administracyjnego (art. 228 § 2 2 O.p.) nie stoi na przeszkodzie wydania tegoż postanowienia w przypadku wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nawet bezpośrednio po wydaniu ostatnio powołanego postanowienia". Ponadto żaden przepis O.p. nie daje podstawy do powstrzymywania się od podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 228 § 1 1 pkt 2 O.p. do czasu rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 112/08). Zatem wydanie obydwu postanowień w tej samej dacie, bez względu na przypisane numery spraw, jest dopuszczalne i nie narusza żadnych przepisów prawa. W świetle powyższych konstatacji postawione w skardze zarzuty musiały zostać uznane za nieusprawiedliwione. Sąd, mając powyższe na uwadze oddalił skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a.