III SA/Wa 1541/16

Dnia 16 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D.M. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2017 r. , sygn. III SA/Wa 1542/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 30 marca 2017 r. w ten sposób, że przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata z urzędu Skarżący – D.M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata) z urzędu, wskazując, że nie posiada środków wystarczających na opłacenie wpisu od skargi, ani środków na opłacenie pomocy prawnej celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że utrzymuje się wyłącznie z dochodów z prac dorywczych w wysokości ok 500 zł miesięcznie. Kwotę tę przeznacza na wyżywienie. Wskazał, że ma dwóch niepełnoletnich synów na których nie płaci alimentów. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, nie jest nigdzie zatrudniony i nie pobiera zasiłku. Oświadczył, że posiada nieruchomość w G., która została zajęta przez komornika. Starszy referendarz sądowy wezwał Skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową Skarżącego. Skarżący jednak wymaganych dokumentów nie nadesłał. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z 30 marca 2017r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznając, że złożone oświadczenia wobec braku jakichkolwiek dokumentów budzą wątpliwości, co do zupełności zadeklarowanych źródeł utrzymania oraz celów na jakie Skarżący przeznacza osiągane dochody. Skarżący w sprzeciwie z 6 kwietnia 2017r. wniósł o uchylenie ww. postanowienia referendarza sądowego i zwolnienie go od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że nie posiada środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika, który w jego imieniu sporządziłby skargę kasacyjną. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z prac dorywczych. Pracuje i robi to, na co jest zapotrzebowanie w okolicy, w której przebywa tj. prace porządkowe, gospodarskie, pracuje w polu i przy zwierzętach. Pomaga mu najstarsza córka w miarę swoich możliwości. Zamieszkuje u znajomych lub u gospodarzy, u których wykonuje prace. Skarżący wyjaśnił, że darowizna od córki była celowa i pod warunkiem, że wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie uwzględniony. Jednak Sąd postanowił o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na zły stan psychiczny i fizyczny nie nadesłał dokumentów, o które wezwał referendarz sądowy. Do sprzeciwu Skarżący dołączył postanowienie Sądu Rejonowego w P. Wydział [...] Gospodarczy z [...] listopada 2016 r. oddalające wniosek Skarżącego o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku. Skarżący nadesłał również informację z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o wykreśleniu działalności gospodarczej. Załączył także wyciąg z rachunku bankowego z 1 stycznia 2014 r., z 5 września 2014 i z 7 kwietnia 2017 r. Nadesłał "podsumowanie KPiR za 2016 r.", oraz roczne rozliczenie dochodów firmy z których wynika, że w 2016 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął przychód w kwocie 8.000zł. Skarżący nadesłał także zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu, poniesionej straty (PIT-36), z którego wynika, że w 2015 r. osiągnął przychód w kwocie 40.000zł. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że obecnie nie posiada rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, zwana dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciwy od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, stosownie do art. 260 § 2 P.p.s.a., wstrzymuje jego wykonalność, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W świetle zaś art. 260 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie całkowitym można, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznać w sytuacji, kiedy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Niemożliwość sfinansowania kosztów sądowych, strona powinna wykazać, gdyż celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego kosztem Skarżącego jest wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. oraz koszty opłacenia profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie posiada majątku, z wyjątkiem nieruchomości zajętej przez komornika. Obecnie utrzymuje się z prac dorywczych i zamieszkuje u znajomych lub gospodarzy, u których wykonuje prace. Osiągane dochody w kwocie 500 zł przeznacza na żywność. Z nadesłanych przy sprzeciwie dokumentów wynika ponadto, że w 2015 r. Skarżący uzyskał przychód w kwocie 40.000zł., a w 2016r. z tytułu prowadzonej działalności przychód w kwocie 8.000zł. Ponadto z nadesłanego postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydział Gospodarczy z [...] listopada sygn. [...] wynika, że Skarżący nie posiada wystarczającego majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, nie wspominając już nawet o choćby częściowym zaspokojeniu wierzycieli. Zatem w ocenie Sądu, prawidłowo referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy, skoro Skarżący nie nadesłał wskazanych w wezwaniu dokumentów. Jednakże sprzeciw należało uwzględnić bowiem Skarżący powołując się na zły stan psychiczny i fizyczny, wyjaśnił, że nie był w stanie wykonać wspomnianego wezwania referendarza sądowego. Jednocześnie do sprzeciwu dołączył wymagane dokumenty. Z analizy tych dokumentów wynika natomiast, że Skarżący nie jest obecnie w stanie uiścić należnych w sprawie kosztów tj. kosztów wpisu sądowego oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, zwolnienie Skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata zagwarantuje Skarżącemu dostęp do Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., zmienił zaskarżone postanowienie.