III SA/Wa 1551/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-12

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stronie wnoszącej skargę, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie ponieść pewne koszty, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżąca wykazała trudną sytuację materialną, znaczne wydatki na leczenie oraz brak majątku, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M.N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, niskie dochody z emerytury, znaczne wydatki na leczenie oraz brak majątku. Na wezwanie sądu przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i zdrowotną, w tym roczne obliczenia podatku, rachunki za leki, orzeczenia o niepełnosprawności oraz zawiadomienie o wszczęciu egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadku i darowizn i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca M. N. na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Jest po [...] i czeka ją [...]. Natomiast środki uzyskiwane z emerytury nie wystarczają nawet na pokrycie kosztów. Konieczne jest pomoc rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, i że nie posiada żadnego majątku. Mąż Skarżącej posiada mieszkanie o powierzchni 27 m² - wymagające remontu. Z oświadczenia wynika także, że z tytułu emerytury Skarżąca uzyskuje miesięczny dochód 1.477,84 zł (brutto), a jej mąż z tego samego tytułu dochód 2.841 zł. (brutto). Skarżąca oświadczyła również, że na utrzymanie mieszkania ponosi miesięczne wydatki 800 zł, na leki 600 zł., na dietę po [...] 1.500 zł. Oświadczyła również, że jest po usunięciu [...], a jej mąż przeszedł [...] i jest inwalidą [...] grupy. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła roczne obliczenia podatku przez organ rentowy swoje i męża za 2010 r. i 2011 r. z których wynika, że w latach tych Skarżąca uzyskała dochód 16.253,96 zł i 16.797,48 zł, a jej mąż 33.000 i 34.103,84 zł. Skarżąca przedstawiła również rachunki miesięcznych opłat, plik faktur dokumentujących ponoszenie wydatków na leki oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (swoje i męża). Ponadto Skarżąca przedstawiła zawiadomienie o wszczęciu egzekucji na kwotę 67.771,50 zł (należność główna) oraz odcinki przekazów pocztowych, z których wynika, że Skarżąca otrzymuje emeryturę w kwocie 830,51 zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych. Podniosła, że oboje z mężem są zakwalifikowani do [...] grupy inwalidzkiej i mają z tego tytułu przyznaną opiekę. Oświadczyła, że otrzymywane emerytury nie są wystarczające na pokrycie kosztów rehabilitacji, z której często muszą rezygnować. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi emerytura 1477,84 zł brutto (830,51 zł netto). Mąż Skarżącej uzyskuje emeryturę w kwocie 2.841 zł brutto. Skarżąca jak i jej mąż są osobami schorowanymi, i w związku z tym ponoszą znaczne wydatki na leczenie. Z analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów (faktur na zakup leków) wynika, że na zakup leków np. w kwietniu 2012 r. Skarżąca wydała kwotę 1.021,54 zł. Z przedstawionych materiałów wynika ponadto, że Skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać spieniężony na potrzeby uiszczenia kosztów sądowych. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło