III SA/Wa 1554/17
WyrokWSA w Warszawie2018-03-08
Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Trelka, sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadpłata podatku dochodowego, wynikająca z zastosowania ulgi na zakup leków, stanowi dotację państwa ze środków publicznych, która z mocy prawa nie podlega egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nadpłata podatku dochodowego, nawet jeśli wynika z ulgi na zakup leków, nie stanowi dotacji państwa ze środków publicznych podlegającej wyłączeniu z egzekucji administracyjnej. Podkreślono, że taka nadpłata nie jest środkiem publicznym w rozumieniu ustawy o finansach publicznych i podlega ogólnym zasadom egzekucji, a zatem nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M. T. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. W toku postępowania dokonano zajęcia wierzytelności. Strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, argumentując, że zajęte kwoty stanowią dotację państwa ze środków publicznych, która nie podlega egzekucji. Organ egzekucyjny i organ odwoławczy odmówiły umorzenia, uznając, że nadpłata podatku nie jest dotacją zwolnioną z egzekucji. Strona wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej też "Naczelnik", "NUS" albo "Organ egzekucyjny") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec M. T. (dalej też "Skarżący", "Zobowiązany" albo "Strona") na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...], wystawionego w dniu 16 lipca 2013 r. przez Wójta Gminy C., obejmującego łączne zobowiązanie pieniężne za okres 10-12/2009 oraz 01-09/2010, w kwocie należności głównej 1016 zł wraz z należnymi odsetkami. W toku postępowania egzekucyjnego zawiadomieniem z dnia 25 lutego 2014 r. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, tj. w Urzędzie Skarbowym W.. Następnie zawiadomieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w Urzędzie Skarbowym W..
Pismem z dnia 28 kwietnia 2016 r. Zobowiązany wniósł skargę na zajęcie egzekucyjne z dnia 14 kwietnia 2016 r. Jednocześnie wniósł o umorzenie egzekucji i zwolnienie zajętych, a należnych mu poza egzekucją kwot.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Naczelnik odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej też "Dyrektor", "DIS" albo "Organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. uchylił w całości postanowienie z dnia [...] czerwca 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z dnia 28 września 2016 r. Organ egzekucyjny wezwał stronę do usunięcia braków formalnych pisma z dnia 28 kwietnia 2016 r. poprzez złożenie stosownych wyjaśnień mających na celu sprecyzowanie, w oparciu o jakie przesłanki postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie winno być umorzone. W odpowiedzi Zobowiązany podniósł, że podstawą prawną, w oparciu o którą żąda umorzenia postępowania egzekucyjnego jest art. 59 § 1 pkt 7 i 10 w zw. z art. 8 § 1 pkt 15 oraz art. 8 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2017, poz. 1201, dalej też "upea" albo "ustawa") w zw. z art. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017, poz. 2077), z uwagi na okoliczność, że Organ egzekucyjny dokonał zajęcia dotacji państwa ze środków publicznych, która z mocy prawa nie podlega egzekucji administracyjnej.
Postawieniem z dnia [...] listopada 2016 r. NUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia w całości.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., Dyrektor utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego z dnia [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności, na podstawie których można byłoby stwierdzić niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 7 upea. Zauważono, iż obowiązek wskazany w tytule wykonawczym o numerze [...] stanowi zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku, a - jak wynika z art. 2 § 1 pkt 1 upea - egzekucji administracyjnej podlegają m.in. podatki. Wskazano też, że Skarżący spełnia kryteria do uznania jego osoby za zobowiązanego, który poddany jest jurysdykcji Rzeczpospolitej Polskiej, bowiem nie odnosi się do niego żaden z wyjątków przewidzianych w art. 14 ustawy. Ustosunkowując się do argumentacji Skarżącego DIS stwierdził, że nadpłata z tytułu podatku nie stanowi dotacji ustawowej zwolnionej spod egzekucji, o której mowa w art. 8 § 1 pkt 15 upea.
Skarżący, nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia, wniósł skargę do Sądu. W uzasadnieniu podniósł, że ulga podatkowa na zakup leków podlega zwrotowi do podatnika nie jako nadpłata, czyli nadmiernie pobrany podatek, ale jako kwota dotacji skarbowej wynikająca z wydatkowania środków pieniężnych inwalidy, zgodnie z zamiarem i intencją ustawodawcy. Ulga nie podlega zajęciu i egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, np. ustawy o finansach publicznych.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W piśmie z dnia 28 kwietnia 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 11 października 2016 r., Skarżący wyjaśnił, że przedmiotem jego żądania jest umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 i 10 w zw. z art. 8 § 1 pkt 15 oraz art. 8 § 1a ustawy w związku z art. 5 ustawy o finansach publicznych. Uzasadnienie tego żądania sprowadza się do stanowiska, że zajęte podczas egzekucji kwoty nie były nadpłatą w podatku dochodowym, lecz "...dotacją Państwa ze środków publicznych i jako taka nie podlega (...) egzekucji (...) administracyjnej.".
Otóż przedmiotem egzekucji wobec Skarżącego była zaległość w tzw. łącznym zobowiązaniu pieniężnym, czyli w podatku lokalnym. Jest to kwota, która oczywiście mogła być przedmiotem egzekucji administracyjnej (art. 2 § 1 pkt 1 ustawy), zatem nie mogło być mowy o umorzeniu postępowania z uwagi na niedopuszczalność samej egzekucji. Zastosowany środek egzekucyjny (z nadpłaty w podatku dochodowym) jest natomiast wskazanym w art. 1a pkt 12 lit a tiret piąte ustawy środkiem egzekucyjnym, czyli egzekucją z innej wierzytelności pieniężnej.
Prawidłowo wskazał Dyrektor, że nadpłata w podatku nie stanowi dotacji ustawowo zwolnionej z egzekucji, o której mowa w art. 8 § 1 pkt 15 upea. Nie należy też do środków publicznych w rozumieniu art. 5 ustawy o finansach publicznych. Dlatego nie zaszła też przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 10 upea.
Skarżący najwyraźniej upatruje prawnego zakazu egzekucji z nadpłaty w PIT w fakcie, że wyniknęła ona z zastosowania tzw. ulgi na zakup leków. Sąd, rozumiejąc wagę socjalnych względów, jakimi kierował się Ustawodawca konstruując tę ulgę, zauważa jednak, że w żadnym przepisie prawa nie wyłączono takiej nadpłaty z ogólnych zasad egzekucji. Stąd uznać należy, że wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego na wymienionych wyżej podstawach był oczywiście niezasadny.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło