III SA/Wa 1558/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółce jawnej za grudzień 2001 r. i za poszczególne miesiące 2002 r. oraz orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki jawnej w podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący, K. B., na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że głównym obciążeniem budżetu domowego jest miesięczna rata 6.500 zł z tytułu spłaty kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania w W. Skarżący wyjaśnił, że kredyt ten spłaca po części z wynajmu mieszkania w W. w dzielnicy B.. W spłacie pozostałej części raty pomaga ojciec Skarżącego. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wystawił przeciwko Skarżącemu tytuł egzekucyjny na kwotę [...] zł. Skarżący podniósł, że miesięczne wydatki na utrzymanie mieszka wynoszą około 700 zł pozostałe koszty takie jak żywność, ubrania i środki higieniczne wynoszą około 1.200 zł. Pozostała kwota – jak podaje Skarżący – w żaden sposób nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czteroletnim synem. W skład swojego majątku Skarżący zaliczył mieszkanie o powierzchni 130 m² w W. oraz mieszkanie o powierzchni 70 m² w W.. Z oświadczenia wynika także, że miesięczny dochód rodziny wynosi łącznie 4.476 zł. W tym : dochód z wykonywanej pracy Skarżącego w kwocie 1.400 zł, a jego żony 1.276 zł oraz dochód z wynajmu mieszkania w kwocie 1.800 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przedstawienie dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżący przedłożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), z których wynika, że w 2006 roku Skarżący osiągnął dochód w kwocie 15.573 zł, natomiast w 2007 r. dochód w kwocie 14.206,50 zł., a w 2008 r. 14.065 zł. Jego żona natomiast w 2007 r osiągnęła dochód w kwocie 4.707,05 zł, a w 2008 r. 12.376,17 zł Skarżący przedstawił również rachunki z których wynika, że z tytułu czynszu i opłat za media za mieszkanie przy ul. [...]. w W. ponosi koszty w kwocie 658,81 zł, opłat za wodę za okres od stycznia do marca 2009 r. 882,70 zł, opłat za energię elektryczną za maj 2009r. 399,63 zł, za lipiec 2009 r. 399,63 zł, za wrzesień 2009 r. 399,63 zł oraz listopad 2009 r. 533,39 zł.. Skarżący opłaca również telewizję "CYFRA+" w kwocie 118,70 zł. Z przedstawionych natomiast rachunków bankowych wynika, że na konto bankowe Skarżącego wpłynęły kwoty w łącznej wysokości: w maju 7.700 zł, w czerwcu 22.000 zł, w lipcu 28.000 zł, w sierpniu 28.755 zł, we wrześniu 26.000 zł oraz w październiku 7.035 zł. Na konto żony Skarżącego natomiast wpłynęły kwoty w październiku 2009 r. 10100 zł oraz w listopadzie 2009 r. 49.800 zł. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 5.048 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód otrzymywany z tytułu zatrudnienia w firmie P. Sp. z.o.o. Z tego też tytułu Skarżący i jego żona otrzymują wynagrodzenie w kwotach 1.400 zł oraz 1.276 zł. Dodatkowo Skarżący uzyskuje dochód z wynajmu mieszkania, a także otrzymuje finansową pomoc ojca na spłatę kredytu mieszkaniowego. Jednakże z wyciągów bankowych wynika, że na konto Skarżącego w okresie od maja do października 2009 r. wpłynęły kwoty w łącznej wysokości 119.490 zł. Natomiast na konto żony Skarżącego w okresie od października do listopada 2009 r. kwoty w łącznej wysokości 59.900 zł. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia zatem okoliczność, iż wyjaśnienia Skarżącego są niespójne i niewiarygodne. Zauważyć bowiem należy, że pomiędzy dochodami Skarżącego z tytułu zatrudnienia (1.400 zł i 1276 zł), a wpływami na rachunek bankowy istnieje znaczna różnica. Zatem należy przypuszczać, że Skarżący posiada źródło dochodów, którego nie ujawnił. Faktem jest, że wpływy na konto Skarżący spożytkował, niemniej jednak, -jak wynika z przedstawionych dokumentów – nie wszystkie wydatki Skarżącego można zliczyć do grona niezbędnych np. czarter jachtu (jak wynika z wyciągu z rachunków bankowych), lub opłata za "CYFRĘ+". Wydatki te przeświadczają raczej, że Skarżący znajduje się w dobrej kondycji finansowej. Ustosunkowując się do złożonych oświadczeń, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych/ wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Bowiem sam fakt posiadania przez Skarżącego zobowiązań finansowych, nie może stanowić jedynej przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie, Skarżący nie wykazał dlaczego posiadanych środków (wpływy na konto) nie może przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych/ wpisu od skargi. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji