III SA/Wa 1559/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. sprawy ze skargi J. C na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia 24 stycznia 2006r. J. C wniósł o umorzenie 70% odsetek za zwłokę od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych /zwanego dalej Zakładem/, ponieważ utrzymuje się z renty w wysokości 496 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Zakład odmówił Skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 10.081,60zł liczonych na dzień wpływu wniosku tj. 26.01.2006r. powstałych w okresach: wrzesień –grudzień 1995r., maj-wrzesień 1996r., czerwiec 1997r., maj-październik 1998r. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 26 stycznia 2006r. wpłynął do Zakładu wniosek Skarżącego o rozłożenie należności na raty i umorzenie odsetek od zaległości powstałych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Zakład powołał się na art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych / zwanej dalej u.s.u.s./, zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Wskazał jednocześnie, iż umorzenie samych odsetek nie znajduje podstawy prawnej w ww. ustawie, ponieważ z art. 28 ust. 1 i 4 u.s.u.s. wynika, iż umorzenie składek powoduje równoczesne umorzenie należności z tytułu odsetek za zwłokę. Od decyzji tej Skarżący złożył wniosek do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskazał, iż ma 63 lata, otrzymuje 495zł renty, jak również spłaca ratalnie zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego. Decyzją z dnia [...] marca 2006r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (określany dalej jako "Prezes Zakładu") zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ podkreślił, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pojęcie "należności z tytułu składek" zdefiniowane zostało w art. 24 ust. 2 tej ustawy. Na postawie tego przepisu uznać należało iż jedynie decyzja o umorzeniu składek powoduje umorzenie odsetek. Organ uznał zatem, iż brak było podstaw prawnych do umorzenia odsetek za zwłokę. Na decyzję powyższą Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podkreślił, iż nie zgadza się z decyzją Prezesa Zakładu, iż brak jest podstaw do umorzenia odsetek. Ponownie wniósł o ich umorzenie. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o oddalenie skargi. Powtórzył stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Sąd nie podziela stanowiska organów, iż brak jest podstaw prawnych do umorzenia odsetek za zwłokę bez jednoczesnego umorzenia składki na ubezpieczenie. Odsetki za zwłokę stanowią jedną z wymienionych w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Art. 28 ust. 1 u.s.u.s. stanowi iż należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład. Przepis ten, w ocenie Sądu, odnosi się odrębnie do każdej z należności wymienionej w art. 24 ust. 2 u.s.u.s. Każda z nich samodzielnie może być traktowana jako należność z tytułu składki. Nieuprawnionym w świetle wyżej wymienionych przepisów jest zatem stanowisko organów administracji, iż brak było podstaw do rozpoznania wniosku J. C. o częściowe umorzenie odsetek za zwłokę. Stanowisko w tym zakresie wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2006r. sygn. IUK 240/05 , publik. M.P.Pr. 2006/7/389. Naruszenie przepisów art. 24 ust. 2 i art. 28 ust. 1, 2 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych miało wpływ na rozstrzygnięcie, z uwagi na to, iż z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. nie został rozpoznany wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie. Ponownie prowadząc postępowanie organy orzekające przeprowadzą postępowanie dowodowe w zakresie złożonego przez Skarżącego wniosku zgodnie z regułami określonymi w art. 7 i 77 k.p.a. z uwzględnieniem art. 10 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), należało orzec jak w sentencji Zakres w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Skarżący nie wnosił o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.