III SA/Wa 1562/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jolanta Sokołowska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi ... na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... z dnia ... kwietnia 2004r. nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2002 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta ... z dnia ... czerwca 2003 nr ... w części dotyczącej umorzenia postępowania za okres 2001-2002, 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. stwierdza, że uchylone decyzję nie podlegają wykonaniu w części dotyczącej umorzenia postępowania za okres 2001-2002, 4. zasądza o Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... na rzecz skarżącego kwotę 2.900 zł (dwa tysiące dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia ... .04.2004r. nr ... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ..., po rozpatrzeniu odwołania ..., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta ... z dnia ... czerwca 2003r. nr ..., umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty za okres od 1.04.1998r. do 31.12.2002r. w podatku od nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że ... pismem z dnia 9.04.2003r wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od 1.04.1998r. do 31.12.2002r. i jej zwrot na rachunek bankowy. Prezydent ... decyzją z dnia ... .06.2003r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty za wnioskowany okres. Uznał, że sprawa stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2000 została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... .11.2001r. nr ..., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia ... .01.2001r. nr ... r. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2000. W związku z tym wydanie decyzji w tej samej sprawie skutkowałoby jej nieważnością z mocy art. 247 § 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W odwołaniu Instytut zwrócił uwagę, że powoływana przez organ I instancji decyzja nie dotyczyła okresu 2001-2002. Dlatego zawnioskował o uchylenie jej w części dotyczącej lat 1998-2000 i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, natomiast w części dotyczącej zwrotu nadpłaty podatku za lata 2001-2002 - o stwierdzenie nadpłaty. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w pełni podtrzymało stanowisko organu I instancji. W skardze z dnia 17.05.2004r. ... wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta ... i orzeczenie, iż ... przysługuje zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości. Decyzjom tym zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 25 lipca 1985r. o jednostkach badawczo – rozwojowych (Dz. U. Nr 44 z 1991r., poz. 194 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 1.01.2003r., poprzez błędną wykładnię tych przepisów oraz art. 208 § 1 w związku z art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe również w zakresie podatku za lata 2001 i 2002, którego to okresu nie dotyczyła wcześniejsza prawomocna decyzja. ... podkreślił, że w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku za lata 2001-2002 nie toczyło się postępowanie i nie została wydana decyzja. Wskazał na brak merytorycznego stanowiska w sprawie objętej wnioskiem z dnia 9.04.2003r. i podniósł argumenty uzasadniające stwierdzenie nadpłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Poinformowało też, że Prezydent ... decyzją z dnia ... .05.2003r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002, a SKO decyzją z dnia ... .04.2004r. utrzymało ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale jedynie w części. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta ... z dnia ... czerwca 2003r., umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek ... z dnia 9.04.2003r. w sprawie stwierdzenia nadpłaty za okres od 1.04.1998r. do 31.12.2002r. w podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu obu decyzji organy orzekające stwierdziły, że wniosek ... nie może być rozpatrzony merytorycznie, ponieważ sprawa stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia ... .11.2001r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25.01.2001r. dotyczącą odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2000. Zatem merytoryczna decyzja wydana w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją dotknięta by była wadą, o której mowa w art. 247 § 1 ust. 4 Ordynacji podatkowej. W skardze ... utrzymywał, że nie było podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w zakresie podatku za lata 2001 i 2002, gdyż w tej sprawie nie było prowadzone postępowanie i nie zapadło ostateczne rozstrzygnięcie. Na etapie postępowania sadowego SKO poinformowało, że w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2002 Prezydent ... wydał decyzję z dnia ... .05.2003r., a organ odwoławczy decyzją z dnia ... .04.2004r. utrzymał ją w mocy. W kwestii bezpodstawności umorzenia postępowania w zakresie dotyczącym lat 2001 i 2002r. rację trzeba przyznać skarżącej, lecz z innych przyczyn niż przez nią wskazywane. W aktach sądowych sygn. III SA/Wa 2017/04 znajduje się ostateczna decyzja SKO z dnia ... .04.2004r., wydana w trybie odwoławczym (na którą ... złożył skargę), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta ... z dnia ... .05.2003r. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Tak więc twierdzenie pełnomocnika ..., jakoby w tym zakresie nie toczyło się postępowanie i nie została wydana ostateczna decyzją, mija się z prawdą. Ww. decyzja SKO została doręczona w dniu 19.04.2004r., natomiast skarga na decyzję będącą przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest datowana 17.05.2004r., czyli w momencie jej wnoszenia znane były skarżącej obie decyzje rozstrzygające kwestię nadpłaty podatku za rok 2001 i 2002. Nie zmienia to jednak faktu, że umorzenie postępowania za ten okres było niezasadne i to z dwóch przyczyn. Po pierwsze, w dniu ... .06.2003r., kiedy to została wydana decyzja Prezydenta ... umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od 1.04.1998r. do 31.12.2002r., nie było ostatecznego rozstrzygnięcia dotyczącego nadpłaty w tym podatku za lata 2001 i 2002; ostateczna decyzja wydana w trybie odwoławczym, jak wyżej wykazano, zapadła dnia ... .04.2004r.. W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 128 Ordynacji podatkowej ostateczną jest decyzja, od której nie służy odwołanie. Wobec powyższego, poddając ocenie prawidłowość samego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, należy uznać je za wadliwe. Nie da się bowiem obronić twierdzenie, iż pomimo braku choćby wzmianki w ich uzasadnieniach o zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty za lata 2001 i 2002 ostateczną decyzją, samo rozstrzygnięcie jest prawidłowe, ponieważ w obrocie prawnym de facto taka decyzja istniała. Jak już powiedziano, decyzja taka nie istniała, a zatem nie było podstaw do umorzenia postępowania za lata 2001 i 2002 z względu na res iudicata, a to oznacza, że obie wydane w niniejszej sprawie decyzje w tej części naruszają art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Zauważenia wymaga też, że uzasadnienia tych decyzji są niespójne z ich rozstrzygnięciami. Rozstrzygnięcia obejmują okres od 1.04.1998r. do 31.12.2002r., natomiast w uzasadnieniach jako przyczynę umorzenia postępowania wskazuje się wyłącznie decyzję SKO z dnia ... .11.2001r. ostatecznie kończącą postępowanie w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 1998-2000, co niewątpliwie jest sprzeczne z ustanowioną w art. 124 Ordynacji podatkowej zasadą przekonywania strony oraz art. 210 § pkt 4 i § 4 tej ustawy. Wcześniej wspomniano, że umorzenie postępowania za lata 2001 i 2002 było wadliwe z dwóch przyczyn. Otóż drugą z nich było rozpatrzenie wniosku strony z dnia 9.04.2003r., w części obejmującej te lata, odrębną decyzją merytoryczną wydaną wcześniej (dnia ... maja 2003r.) niż decyzja umarzająca postępowanie w tym zakresie (wydana dnia ... czerwca 2003r.). Skoro zatem ten sam wniosek został już rozpoznany w ww. części , to nie było żadnych podstaw prawnych, by rozpatrywać go po raz drugi w tej samej części i umarzać postępowanie z powodu wydania decyzji odmawiającej stwierdzenie nadpłaty. Dodać też trzeba, że nie było żadnych przeszkód prawnych do wydania jednej decyzji w sprawie wszczętej wnioskiem strony, zawierającej rozstrzygnięcie merytoryczne co do stwierdzenia nadpłaty za lata 2001 i 2002 oraz umarzającej postępowanie za lata pozostałe. Istotnie bowiem za okres 1998-2000 istniała decyzja ostateczna odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości, a więc w tym zakresie umorzenie postępowania było uzasadnione. Natomiast za nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 18 ustawy o jednostkach badawczo - rozwojowych oraz zarzut dotyczący braku merytorycznego stanowiska. W niniejszej sprawie zostało umorzone postępowanie ze względu na zapadłą już wcześniej decyzję rozstrzygającą kwestie objęte wnioskiem z 9.04.2003r.. W takiej decyzji nie może dojść do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i podnoszonych przez stronę argumentów o tym samym charakterze. Przyczyną jej wydania są względy formalne i tylko nich może dotyczyć uzasadnienie decyzji. Inaczej mówiąc stanowisko, którego skarżąca oczekiwała w zaskarżonej decyzji, może być zawarte wyłącznie w decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę. Nie może być też uwzględniony zawarty w skardze wniosek o orzeczenie przez Sąd o zwrocie nadpłaty w podatku od nieruchomości, ponieważ stosownie do postanowień art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 120 i art. 119 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o art. 200, ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ skarżąca jako wartość przedmiotu sporu podała kwotę uiszczonego podatku za lata 2001-2002, która jej zdaniem stanowi nadpłatę i w części dotyczącej tego okresu skarga została uwzględniona. Na podstawie art. 152 wyżej wymienionej ustawy orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.