III SA/Wa 1564/09

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 494/04 w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia[...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za 1999-2002 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. W skardze o wznowienie postępowania Skarżący A. R. zwrócił się z prośbą o zwolnienie z ponoszenia kosztów sądowych. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 25 września 2009 r. Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym wyjaśnił, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Łączny ich dochód wynosi 2.120 zł. Poza mieszkaniem i samochodem dostawczym Skarżący nie posiada innego majątku. Wskazał, że koszt utrzymania mieszkania wynosi ok. 1.000 zł, na dowód czego przedłożył kopię zawiadomienia o wysokości opłat. Wysokość otrzymywanej renty Skarżący udokumentował kopiami przekazów pocztowych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten nakłada zatem na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. 5. Z obowiązku tego Skarżący nie wywiązał się. Skarżącego wezwano mianowicie do przedstawienia dokumentacji w celu uzyskania pełnego obrazu jego możliwości płatniczych (zob. wezwanie z 25 września 2009 r.). Wezwanie to nie przyniosło jednak oczekiwanych skutków. Skarżący nie nadesłał bowiem: - informacji o tym, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą (działalność taką wykonywał w 2004 r., co wynika z akt prowadzonego wcześniej postępowania sądowego w sprawie III SA/Wa 494/04. Działalność ta była dodatkowym – obok renty – źródłem dochodu.); - zeznań podatkowych (swojego i żony) za 2008 r.; - nie udokumentował innych niż opłata za użytkowanie lokalu wydatków; - wyciągów z rachunków bankowych (Skarżący nie wyjaśnił również iż rachunków takich nie posiada); - informacji o zbytych w ciągu ostatnich dwóch lat nieruchomości lub ruchomości o wartości ponad 10.000 zł. Dodatkowo z nadesłanego zawiadomienia o wysokości opłat wynika, że w zajmowanym przez Skarżącego lokalu mieszkają 3 osoby (dane na dzień 13.08.2009 r.). Skarżący podał zaś że gospodarstwo domowe prowadzi z żoną. Zaistniałej rozbieżności nie wyjaśnił. 6. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wskutek nieprzedstawienia przez Skarżącego wyczerpującej argumentacji (w zakresie wskazanym w wezwaniu z 25 września 2009 r.) niemożliwe jest przeprowadzenie oceny jego sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, iż poniesienie przezeń kosztów postępowania jest niemożliwe albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny. Skarżący nie może oczekiwać, że przy orzekaniu o przyznaniu prawa pomocy referendarz sądowy poprzestanie na jego krótkich wyjaśnieniach zawartych w formularzu PPF. Bazowanie na samych tylko oświadczeniach strony godziłoby bowiem w istotę instytucji prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami Skarbu Państwa (por. art. 212 § 2 p.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tymże postępowaniu. Stąd też – jak również z uwagi na nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 p.p.s.a. - szczególnie istotne jest możliwie najbardziej dokładne ustalenie rzeczywistej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z 12 czerwca 2007 r., II FZ 214/07, niepubl.). W tym celu strona zobligowana jest przedstawić Sądowi nie tylko subiektywny opis zaistniałych faktów, ale przede wszystkim obiektywne dowody na ich potwierdzenie. Innymi słowy fakty te powinny być uwiarygodnione (a najlepiej udokumentowane), tak aby Sąd miał przekonanie (a najlepiej pewność), co do trafności swojej oceny możliwości finansowych strony. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał, iż zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.