III SA/Wa 1564/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-31

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, mimo poniesienia straty finansowej i prowadzenia postępowań egzekucyjnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli prowadzi działalność gospodarczą generującą wysokie przychody i posiada znaczny majątek?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, nawet w sytuacji poniesienia straty i prowadzenia postępowań egzekucyjnych, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli prowadzi działalność gospodarczą generującą wysokie przychody i posiada znaczny majątek, co pozwala jej na partycypowanie w kosztach postępowania. Ciężar dowodu co do niemożności poniesienia kosztów spoczywa na stronie.
Stan faktyczny
Spółka V. sp. z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową, poniesioną stratę w poprzednim roku, prowadzone postępowania egzekucyjne i zajęcie rachunków bankowych. Spółka posiadała znaczny kapitał zakładowy i środki trwałe. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka, mimo strat, generuje wysokie przychody i posiada majątek pozwalający na partycypowanie w kosztach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od gier za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca V. sp. z o.o. w W. na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. W ubiegłym roku Skarżąca poniosła stratę w kwocie 3.627.945,39 zł. Z uwagi na zmianę stanu prawnego w zakresie gier na automatach o niskich wygranych Skarżąca nie była w stanie regulować w terminie zobowiązań podatkowych, wskutek czego prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne na terenie całego kraju. Zajęto rachunki bankowe oraz udziały w innej spółce. Skarżąca próbuje równoważyć koszty zwiększonych należności podatkowych poprzez obniżkę kosztów funkcjonowania firmy. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 1.117.500 zł, zaś wartość środków trwałych 21.546.013,40 zł. Na rachunku bankowym Skarżącej widnieje saldo debetowe w wysokości 20.955,90 zł. Skarżąca przedstawiła wyciąg bankowy, bilans na dzień 31 grudnia 2010 r. oraz rachunek zysków i strat. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z kolei jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 16.702 zł. Sygn. akt III SA/Wa 1564/11 Skarżąca w uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jej sytuacja finansowa jest trudna. W ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości ponad 3,5 mln. zł. Spółka nie była w stanie terminowo uiszczać zobowiązań podatkowych, w związku z czym prowadzone są w stosunku do niej postępowania egzekucyjne. W ocenie referendarza sądowego, mimo powyższych okoliczności, wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Spółka, mimo trudnej sytuacji finansowej, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a więc musi posiadać środki, umożliwiające jej kontynuowanie. Dodatkowo, jest to niewątpliwie działalność gospodarcza o znacznych rozmiarach. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi bowiem 1.117.500 zł, a wartość środków trwałych 21.546.013,40 zł. Z zeznania podatkowego (CIT-8) za 2010 r. wynika, iż Spółka osiągnęła przychody w wysokości 223.516.354,06 zł (por. dokumenty załączone do sprawy III SA/Wa 1913/11). Nie sposób oczywiście pominąć faktu, że w tym okresie Spółka poniosła też wysokie koszty tj. 226.176.510,60, ale dane te potwierdzają tylko fakt, że prowadzi ona działalność gospodarczą w bardzo dużych rozmiarach. Jak wynika z zestawienia przychodów i kosztów za wskazany okres Skarżąca poniosła stratę w kwocie ponad 2,5 mln zł. Przy czym podkreślić należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że Spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. Ponadto w ostatnich miesiącach sprzedaż (dostawa towarów/świadczenie usług) Spółki kształtowała się na bardzo wysokim poziomie (dane na podstawie deklaracji VAT-7 załączonych do sprawy III SA/Wa 1913/11). I tak: - w kwietniu 2011 r. sprzedaż wyniosła 13.854.555 zł, - w maju 2011 r. sprzedaż wyniosła 13.759.236 zł, - w czerwcu 2011 r. sprzedaż wyniosła 12.291.266 zł. Sygn. akt III SA/Wa 1564/11 Jednocześnie również, mimo trudnej sytuacji finansowej, Skarżąca potrafiła wygospodarować środki na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym, w ocenie referendarza sądowego, Skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 16.702 zł, którego obowiązek zapłaty nie ustępuje obowiązkowi spłaty innych zobowiązań. Ponadto z uwagi, na rozmiary działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę uznać należy, iż kwota ta nie przekracza jej możliwości finansowych. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło