III SA/Wa 1564/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, , po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku V. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od gier za styczeń, luty, marzec i kwiecień 2010r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – V. sp. z o.o. w W. wniosła na urzędowym formularzu PPPr o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. W ubiegłym roku Skarżąca poniosła stratę w wysokości 3.627.945,39 zł. Z uwagi na zmianę stanu prawnego w zakresie gier na automatach o niskich wygranych Skarżąca nie była w stanie regulować w terminie zobowiązań podatkowych, wskutek czego prowadzone są wobec niej postępowania egzekucyjne na terenie całego kraju. Zajęto rachunki bankowe oraz udziały w innej spółce. Skarżąca próbuje równoważyć koszty zwiększonych należności podatkowych poprzez obniżkę kosztów funkcjonowania firmy. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych - [...] zł. Na rachunku bankowym Skarżącej widnieje saldo debetowe w wysokości 20.955,90 zł. Skarżąca przedstawiła wyciąg bankowy, bilans na dzień 31 grudnia 2010 r. oraz rachunek zysków i strat. Postanowieniem z 31 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła od powyższego postanowienia sprzeciw w ustawowym terminie. W uzasadnieniu wskazała, że jej rachunek bankowy wykazuje saldo debetowe, jej zadłużenie zwiększa się, a prowadzona przez nią działalność wykazuje straty, co dokumentuje rachunek zysków i strat za pierwszy kwartał 2011r. Z uwagi na fakt, że możliwość uiszczenia przez Spółkę wpisu należy oceniać na moment wezwania jej do wykonania tego obowiązku, w ocenie Skarżącej należy uznać, że wykazała ona, iż nie dysponuje takimi środkami. Ponadto Skarżąca podniosła, iż posiadany przez nią majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które w wyniku wprowadzenia nowych przepisów mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia udzielonego zezwolenia. Z uwagi na fakt, że nowe zezwolenia nie będą wydawane, ewentualni nabywcy nie mogliby eksploatować zakupionych automatów, stąd popyt na ten składnik majątku Spółki jest obecnie zerowy, co oznacza, że majątek ten jest z ekonomicznego punktu widzenia bezwartościowy, gdyż na wolnym rynku nie znajdzie żadnego nabywcy. Co więcej, w ocenie Skarżącej, sprzedaż majątku trwałego, który w chwili obecnej jest jej jedynym źródłem dochodu, pomijając brak faktycznej możliwości zbycia posiadanych rzeczowych składników majątku, w oczywisty sposób doprowadziłby do jej niewypłacalności, uniemożliwiając dalsze istnienie w obrocie gospodarczym. Spółka podkreśliła również, że biorąc pod uwagę ilość zarejestrowanych w chwili obecnej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie spraw (jednocześnie wskazując, że analogiczne sprawy prowadzi przez sądami administracyjnymi na terenie całego kraju) i łączną wysokość wpisów we wszystkich sprawach, tj. 21.020 zł, nie jest w stanie uiścić wpisu w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącą sprzeciwu skutkowało zatem usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 31 sierpnia 2011 r. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przywołanej powyżej regulacji wynika zatem, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w ww. przepisie zwrotu "gdy wykaże". Znajduje to uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy ma sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej. Zatem to w jego interesie powinno leżeć przedstawienie jak najpełniejszej informacji pozwalającej na dokonanie oceny jego możliwości płatniczych. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że w świetle okoliczności dotyczących sytuacji finansowej Spółki, złożony przez nią wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Z danych ujętych we wniosku oraz w przedłożonych dokumentach nie wynikało bowiem w sposób jednoznaczny, iż Skarżąca nie posiada środków pozwalających jej na sfinansowanie pełnych kosztów sądowych, którymi na tym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości 16.702 zł. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała przede wszystkim na poniesioną na dzień 30 września 2010 r. stratę w wysokości ponad 3,5 mln. zł, która miała być skutkiem egzekucji administracyjnej prowadzonej w związku z niewykonywaniem zobowiązań podatkowych powstałych na skutek zmiany przepisów prawa w zakresie stawki podatku od gier. Ponadto w nadesłanym do Sądu sprzeciwie Spółka podniosła, iż brak jest faktycznej możliwości zbycia posiadanego przez nią majątku trwałego, ewentualne zaś zbycie składników tego majątku w celu uiszczenia wpisu, w oczywisty sposób doprowadziłby do jej niewypłacalności, uniemożliwiając dalsze istnienie w obrocie gospodarczym. W ocenie Sądu, mimo powyższych okoliczności, wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że Spółka, pomimo poniesienia straty, nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego. Prowadząc w dalszym ciągu działalność gospodarczą musi więc posiadać środki umożliwiające jej kontynuowanie. Z analizy przedłożonego przez Skarżącą rachunku zysków i strat według stanu na dzień 31 grudnia 2010 r. wynika natomiast, że jest to działalność gospodarcza o znacznych rozmiarach, na co wskazują w szczególności dane dotyczące wysokości przychodów netto ze sprzedaży (222.493.220,10 zł) oraz wysokości kosztów działalności operacyjnej (225.916.611,62 zł). Ponadto - jak wynikało z twierdzeń Skarżącej udokumentowanych załączonym do akt sprawy bilansem na dzień 31 grudnia 2010 r. - wysokość kapitału zakładowego Spółki wyniosła 1.117.500 zł, a wartość środków trwałych - 21.546.013,40 zł. Dodatkowo z zeznania podatkowego (CIT-8) za 2010 r. (załączonego do sprawy o sygn. akt III SA/WA 1913/11) wynika, że Spółka poniosła co prawda wysokie koszty - 226.176.510,60 zł, jednakże osiągnęła również wysokie przychody w wysokości 223.516.354,06 zł. W ocenie Sądu, powyżej przytoczone dane obrazowały skalę prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej. Jak wynika z zestawienia przychodów i kosztów za wskazany okres Skarżąca poniosła stratę w kwocie ponad 2,5 mln. zł. Jednakże zauważyć należy, że w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że Spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. Odnosząc się do twierdzeń strony wskazujących na ujemne saldo rachunku bankowego, podnieść należy, że ujawniła ona tylko ten jeden rachunek bankowy podczas, gdy choćby z uwagi na posiadanie zobowiązań z tytułu kredytów (według bilansu na dzień 31 grudnia 2010 r. zobowiązania Spółki z tytułu kredytów i pożyczek długoterminowych wynosiły 13.961.437 zł, a z tytułu kredytów i pożyczek krótkoterminowych - 9.198.182 zł) musiała posiadać jeszcze inne rachunki je obsługujące. Analiza wyciągów z tych rachunków stanowić mogłaby natomiast źródło informacji co do tego, czy strona reguluje ciążące na niej zobowiązania kredytowe. Ponadto podkreślenia również wymagał fakt, że z przedstawionego przez Spółkę bilansu wynikało, iż posiada ona należności krótkoterminowe w wysokości 14.187.659,63 zł. W związku powyższym Sąd uznał, iż wartość środków, jakimi Spółka w ostatnim okresie obracała, w porównaniu z wysokością należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi, czyni nieuzasadnionym twierdzenia strony, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W odniesieniu do zawartych w sprzeciwie twierdzeń o niemożliwości wyzbycia się środków trwałych z uwagi na brak popytu na automaty do gier o niskich wygranych oraz zagrożenie stanem niewypłacalności na skutek utraty możliwości prowadzenia działalności przy pomocy tych automatów, wskazać należy, że według bilansu na dzień 31 grudnia 2010 r. majątek trwały Spółki stanowiły nie tylko wspomniane automaty do gier o niskich wygranych, ale również środki transportu o wartości 1.234.162,92 zł oraz środki trwałe w budowie o wartości 1.070.399 zł. Spółka dysponowała również zapasami o wartości 326.217 zł. Ustosunkowując się zaś do argumentacji odwołującej się do zajęcia rachunków bankowych strony w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazać należy, że sam fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowi automatycznej podstawy przyznania prawa pomocy, zwłaszcza w sytuacji gdy inne okoliczności dają podstawę do stwierdzenia, iż strona dysponuje odpowiednimi środkami niezbędnymi do zaspokojenia kosztów postępowania (por. postanowienie WSA w Olsztynie z 27 września 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 369/11). Na marginesie zauważyć również należy, że mimo trudnej sytuacji finansowej, Skarżąca była w stanie wygospodarować środki na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącej, w świetle przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych, Spółka miała zatem możliwość wygospodarowania środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W konsekwencji, uznając iż Skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania przez uiszczenie wpisu sądowego, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 260 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.