III SA/Wa 1564/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Agnieszka Olesińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 marca 2017 r. sprawy ze skargi L. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku L. L. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących zaległości podatkowe oraz jednolitych tytułów wykonawczych nr [...],[...] oraz [...]. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zawiadomieniem nr EA [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w banku B. S. A. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Skarżącemu w dniu [...] lutego 2015 r., natomiast bankowi w dniu [...] stycznia 2015 r., co wynika z potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w L. skargę na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego wierzytelność pieniężną z rachunku bankowego dokonaną zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Strona uzasadniając skargę na czynność egzekucyjną podniosła, że w zawiadomieniu o zajęciu powołano się na tytuły wykonawcze wystawione przez K.T.M.. Natomiast na jego wniosek uzasadniony trudną sytuacją rodzinną i finansową, Prezydent Republiki Litewskiej zastosowała wobec Skarżącego Akt Łaski, co zdaniem Skarżącego stanowi podstawę do uchylenia oraz odstąpienia od dokonywania jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Dyrektor Izby Skarbowej w L. uznał, że zaskarżonej czynności egzekucyjnej dokonano zgodnie z przepisami ustawy z dnia ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619, ze zm.; dalej: "u.p.e.a."). Skarżący w zażaleniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. podniósł, że zaskarżone postanowienie jest bezpodstawne i bezzasadne, wewnętrznie niespójne, a także niesprawiedliwe i nieuwzględniające wszystkich istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie, naruszające zasady postępowania administracyjnego określone w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r, poz. 23; dalej: "k.p.a."), a w szczególności art. 6-11 i art. 13, jak również zawierające błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów do okoliczności przedstawionych w tej sprawie. Ponadto Skarżący w uzasadnieniu zażalenia zarzucił, że organ nie zaliczył do zakresu, w jakim rozpatrywana jest skarga, okoliczności zastosowanego przez Prezydenta Republiki Litewskiej Aktu Łaski w związku z jego trudną sytuacją rodzinną i finansową, a także że kwestie te były przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego przez organy egzekucyjne w zakresie złożonego przez niego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W opinii Skarżącego podnoszone okoliczności związane z przyczynami jego trudnej sytuacji finansowo-zdrowotnej oraz zastosowanego Aktu Łaski stanowią istotne przesłanki mające szczególny wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy wyjaśnił, że w ramach art. 54 u.p.e.a. można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Oceniając prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, pod względem wykonawczym Minister nie stwierdził naruszenia przepisów prawa. Wskazał, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go u.p.e.a. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a ww. ustawy, tj. egzekucja z rachunku bankowego. Zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości wraz z kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętych wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Podstawę wystawienia przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego stanowiły ww. jednolite tytuły wykonawcze oraz tytuły wykonawcze Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łowiczu. Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego Zobowiązanego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego doręczono Skarżącemu w dniu [...] lutego 2015 r., natomiast bankowi w dniu [...] stycznia 2015 r., co wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru znajdujących się w aktach sprawy. Wraz z ww. zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącemu doręczono również odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. Odpisy pozostałych tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu przy dokonywaniu wcześniejszych czynności egzekucyjnych. Do zajęcia prawa majątkowego Skarżącego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego wykorzystano druk "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", które odpowiadały wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. poz. 655). W związku z powyższym Minister stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. nie naruszył przepisów regulujących kwestie zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego. Minister stwierdził także, iż Dyrektor Izby Skarbowej w L. prawidłowo ocenił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, tj. dokonał stosownej oceny formalno-prawnej zastosowanych czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego. Ponadto Skarżący został prawidłowo poinformowany o powodach nieuwzględnienia powołanych przez niego okoliczności odnoszących się do jego sytuacji rodzinnej i finansowej oraz zastosowanego przez Prezydent Republiki Litewskiej Aktu Laski przy rozpatrywaniu skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. Na koniec Minister wyjaśnił, że w trybie skargi na czynności egzekucyjne nie podlegają rozpatrzeniu kwestie materialno-prawne stanowiące podstawę uruchomienia odrębnego postępowania administracyjnego. W ramach postępowania egzekucyjnego Strona posiada bowiem ochronę prawną na każdym jego etapie. Stąd kwestie mające wpływ na zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego są rozstrzygane w trybie art. 34 i art. 59 u.p.e.a. Postępowanie skargowe zatem nie może być traktowane jako uniwersalny środek zaskarżenia, w ramach którego można podnosić kwestie podlegające rozpoznaniu w odrębnych trybach postępowania. Strona zatem nie może oczekiwać, że w ramach tego postępowania instancyjnego dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną zostaną zweryfikowane inne kwestie nie mieszczące się w trybach przewidzianych w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu bezpodstawność, bezzasadność, wewnętrzną niespójność, a także to, iż jest niesprawiedliwe i nieuwzględniające wszystkich istotnych okoliczności w przedmiotowej sprawie, jak również, iż zostało wydane przy błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu do okoliczności sprawy przepisów, na które powołano się w tym postanowieniu. Skarżący uznał zaskarżone postanowienie za sprzeczne i nieuwzgledniające zasad k.p.a., a mianowicie zasady prawdy obiektywnej i tak zwanego słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwowych (art. 8 k.p.a.), zasady wysłuchania stron (art. 10 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) i zasady ugodowego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (art. 13 k.p.a.), co mogło mieć wpływ na treść wydanego postanowienia. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i umorzenie postanowienia. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż Minister Finansów wydając zaskarżone postanowienie skoncentrował się tylko na stronie formalno-prawnej, a nie na sprawie merytorycznej, co w jego opinii stanowi naruszenie zasad Konstytucji RP i zasad społecznego współżycia i społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa. Uznał również, że sprowadzenie przedmiotowej sprawy tylko do aspektów formalno-prawnych postanowienia uważa za krzywdzące, niesłuszne, bezzasadne i sprzeczne nie tylko z ww. zasadami, ale także z Konwencją dotyczącą praw człowieka, w której również zapewniona jest ochrona człowieka w zakresie fiskalnym. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę podtrzymał zaprezentowane wcześniej stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Zgodnie z art. 54. § 1 u,o.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w przypadku skargi na czynności egzekucyjne, wniesionej na podstawie art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ocenie organu nadzoru podlega prawidłowość czynności organu egzekucyjnego dokonanej w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. Oceniając pod tym kątem zaskarżone postanowienie stwierdzić należało, że nie narusza ono prawa. Skarżoną czynnością egzekucyjną było zajęcie rachunku bankowego. Sąd podziela stanowisko organu podatkowego, że czynności tej dokonano prawidłowo pod względem formalnym. Do stosowania tego środka egzekucyjnego organ był upoważniony w świetle ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 1a pkt 12 lit. a). Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. zajęcia dokonano przez wysłanie do banku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] r. do wysokości egzekwowanych kwot wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. Podstawę do wystawienia zawiadomienia o zajęciu stanowiły jednolite tytuły wykonawcze oraz tytuły wykonawcze wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w L.. Zawiadomienie o zajęciu bank otrzymał [...] stycznia 2015 r., a Skarżący – [...] lutego 2015 r. Analizując przedstawiony przez organy przebieg czynności oraz akta sprawy Sąd nie dopatrzył się uchybień przepisom postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i zostało wydane we właściwym trybie. Zarzuty skargi i argumenty przedstawione w skardze na ich poparcie w ocenie Sądu zmierzają w kierunku podważenia merytorycznej zasadności kierowania egzekucji do jego majątku. Kwestia ta nie mogła jednak być przedmiotem oceny w postanowieniu wydanym na skutek wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić tylko kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. W trybie art. 54 u.p.e.a. ocenie podlega tylko prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Obalenie podjętej wobec dłużnika czynności egzekucyjnej w trybie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. może nastąpić jedynie poprzez kwestionowanie sposobu i formy przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2016 r., II FSK 2833/14). Skoro sposób i forma działania w niniejszej sprawie były poprawne, to skarga nie mogła zostać uwzględniona. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.