III SA/Wa 1565/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-23
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Sylwester Golec, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej był właściwym organem do zainicjowania postępowania egzekucyjnego w sprawie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych, a także czy dopuszczalne było prowadzenie egzekucji administracyjnej w sytuacji braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej był właściwym organem do zainicjowania postępowania egzekucyjnego, powołując się na przepisy ustawy o Służbie Celnej oraz rozporządzenie wykonawcze, które wyznaczały dyrektora izby celnej jako wierzyciela krajowego. Sąd stwierdził również, że egzekucja administracyjna była dopuszczalna, ponieważ kara pieniężna podlegała egzekucji administracyjnej, a zarzuty dotyczące braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych nie mogły być podstawą do kwestionowania legalności decyzji w postępowaniu egzekucyjnym, gdyż postępowanie to nie służy weryfikacji merytorycznej decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podnosiła, że egzekucja była niedopuszczalna z powodu braku notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych oraz że wierzyciel (Dyrektor Izby Celnej w S.) nie był właściwy do zainicjowania postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne i nadzorcze uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na właściwość Dyrektora Izby Celnej oraz dopuszczalność egzekucji kary pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2017 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: DIC) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec T. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka) na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. (dalej: Wierzyciel) z dnia 5 kwietnia 2016 r. nr [...], obejmującego karę pieniężną – 24.000 zł, wymierzoną ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r.
DIC w celu wyegzekwowania ww. należności, zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. doręczając Bankowi zawiadomienie o zajęciu w dniu 22 kwietnia 2016 r., a Spółce – wraz z odpisem tytułu wykonawczego – w dniu 21 kwietnia 2016 r.
Spółka w zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego formułując zarzuty:
1) niedopuszczalności egzekucji jako zmierzającej do przymusowego wykonania art. 14 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 471 ze zm., zwana dalej: "u.g.h."), co ze względu na wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwany dalej: "TSUE") w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 (FORTUNA i in.), jak i w sprawie C-65/05 (Komisja Europejska przeciwko Republice Greckiej) jest wykluczone z uwagi na "techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.Urz.UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE") charakter ww. przepisu, co przy braku notyfikacji powoduje bezwzględną konieczność zaniechania egzekucji obowiązków wyrażonych przez nienotyfikowane "przepisy techniczne";
2) niedopuszczalności egzekucji jako zainicjowanej tytułem wykonawczym wystawionym przez wierzyciela, który zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") nie jest uprawniony do jej inicjowania na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, więc ww. tytuł nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 u.p.e.a. - nie określa w sposób prawidłowy wierzyciela i brak w nim oznaczenia uprzedniego doręczenia Spółce upomnienia, bo to wystosowane do Spółki nie może zostać uznane za upomnienie wierzyciela z ww. przyczyn.
W uzasadnieniu Spółka wskazała, że projektu u.g.h., który stanowi "przepisy techniczne" nie poddano obowiązkowej notyfikacji Komisji Europejskiej, nie zastosowano procedur z art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 7 dyrektywy 98/34, więc przepisy u.g.h. są nieskuteczne i nie mogą być stosowane. Przesądza to automatycznie o braku możliwości zastosowania innych przepisów, które urzeczywistniałyby stosowania ww. przepisów u.g.h. Niemożliwe było więc wymierzenie Spółce grzywny na mocy art. 89 u.g.h. Należy więc zaniechać egzekucji prowadzonej na mocy decyzji, w której podstawie prawnej znalazły się ww. przepisy art. 14 ust. 1 i 6 ust. 1 u.g.h. i za zasadny uznać zarzut Spółki z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Zdaniem Spółki również wierzyciel nie jest organem właściwym miejscowo wobec decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, więc nie jest on uprawniony do występowania w charakterze wierzyciela. Tytuł wykonawczy, którego odpis doręczono Spółce, nie wypełnia więc wymogów z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a., nie określa wierzyciela w sposób prawidłowy, więc upomnienie nie może być uznane za upomnienie wierzyciela, co narusza zasady wyrażonej w art. 15 u.p.e.a.
Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione, a po rozpatrzeniu zażalenia Spółki - postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. - utrzymał je w mocy.
DIC w uzasadnieniu wskazał, że podstawą obowiązku podlegającego egzekucji jest decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] kwietnia 2015 r. (kara pieniężna została wymierzona za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r., więc obowiązek wynika z decyzji ostatecznej. Póki ta decyzja jest w obrocie, obowiązek z niej wynikający podlega wykonaniu. Egzekucja jest więc dopuszczalna i niezasadny jest zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Egzekwowany obowiązek podlega ponadto egzekucji administracyjnej, gdyż zgodnie z art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i art. 90 ust. 2 u.g.h., egzekucji administracyjnej podlegają m.in. grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej.
Zdaniem DIC nieuzasadnione są też zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt. 7 i 10 u.p.e.a., gdyż podmiot uprawniony do inicjowania postępowania egzekucyjnego wskazano w art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Wierzycielem na mocy ww. przepisów w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień, lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin był właściwy dyrektor izby celnej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015r., poz. 990, ze zm., dalej: "u.s.c.") realizowali zadania m.in. organów celnych i podatkowych, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na mocy art. 9 ust. 2a u.s.c. mógł w drodze rozporządzenia wyznaczyć organ służby celnej właściwy do wykonywania niektórych jej zadań i określić terytorialny zasięg jego działania. Rozporządzenie z dnia 15 września 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015r., poz. 1494, zwane dalej: "rozporządzeniem"), które w sposób szczegółowy regulowało wykonanie niektórych zadań wyspecjalizowanych organów, w tym wierzyciela, wydano więc na podstawie delegacji ustawowej. Ww. wierzyciel – na mocy § 1c został wyznaczony jako organ właściwy na terytorium całego kraju do wykonania zadań wierzyciela – wobec obowiązków wynikających m.in. z wydanych przez naczelnika urzędu celnego lub dyrektora izby skarbowej decyzji, których wykonanie następuje w trybie przepisów u.p.e.a. Skoro upomnienie i ww. tytuł wykonawczy wystawiono po 1 października 2015 r. ww. Wierzyciel był uprawniony do działania.
Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: "DIC w W.") postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu wskazał, że organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela na mocy art. 34 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, jako zmierzającej do przymusowego wykonania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h. stwierdził, że karę pieniężną wymierzono za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, zgodnie z art. 90 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., a zdecydował o niej w sposób ostateczny właściwy organ. Skoro w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja, która podlega na mocy art. 90 ust. 2 u.g.h. wykonaniu, wierzyciel nie ma kompetencji do badania jej legalności i zobowiązany jest do dochodzenia należności wynikającej z tej decyzji w drodze egzekucji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne nie służy więc do weryfikacji merytorycznej decyzji, która stanowiła podstawę do jego wszczęcia. Egzekucja była więc dopuszczalna przedmiotowo i podmiotowo, bo wobec Spółki przepisy nie wyłączały prowadzenia egzekucji. Również obowiązek egzekwowany – kara pieniężna - podlegała egzekucji na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
DIC w W. nie zgodził się również ze stanowiskiem, że niewłaściwy organ zainicjował postępowanie egzekucyjne, więc nie podzielił zarzutów z art. 33 § 1 pkt 7 i 10 u.p.e.a. Od 1 października 2015 r. ww. wierzyciel, na mocy art. 9 ust. 1 pkt 3, ust. 2, 2a u.s.c. w związku z § 1 i 1c ww. rozporządzenia pełnił funkcję wierzyciela w stosunku do wszystkich należności celnych, dochodzonych na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji, mógł więc wystawić i doręczyć Spółce upomnienie (doręczono je 29 grudnia 2015 r.), a następnie wystawić tytuł wykonawczy.
Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał je w mocy.
DIS za niezasadny uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wskazując, że przyczyny niedopuszczalności egzekucji w ww. przepisie mają charakter formalny, a nie merytoryczny. O przyczynach merytorycznych: podmiotowych i przedmiotowych mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Wypowiedź wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 u.p.e.a. jest wiążąca dla organu egzekucyjnego i organu nadzoru. Egzekwowany obowiązek - kara pieniężna za urządzanie gier poza kasynem gry, której wysokość określił Naczelnik Urzędu Celnego w C. w decyzji utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. - podlega egzekucji administracyjnej na mocy art. 2 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. Natomiast wymagalność ww. obowiązku, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. nie podlega badaniu organu egzekucyjnego. Ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, może stanowić przedmiot odrębnego od egzekucyjnego postępowania – odwoławczego lub w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych. Z tego powodu niezasadne jest podnoszenie zarzutów odnoszących się do oceny zgodności z prawem ww. decyzji - przymusowego wykonania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., którego nie notyfikowano.
Za niezasadny uznano tez zarzut niedoręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) - tym zakresie organ egzekucyjny związany był stanowiskiem wierzyciela, który wskazał podstawę i datę doręczenia upomnienia.
Zdaniem DIS niezasadny jest też zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., gdyż ww. tytuł wykonawczy spełnia wymagania z art. 27 § 1 u.p.e.a. - wystawił go uprawniony podmiot – ww. wierzyciel (art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z § 1c, 3, 4 ww. rozporządzenia), poprzedzając je upomnieniem. Organ ten był właściwy do tych czynności. Egzekucję administracyjną z wszystkich tych względów należało uznać za dopuszczalną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie postanowienia DIS i poprzedzającego go postanowienia NUS, z uwagi na naruszenie:
a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 7, art. 77 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm. - zwany dalej: "k.p.a.") w związku z art. 33 § 6 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia NUS oddalającego zarzuty, gdy egzekucja administracyjna była niedopuszczalna, bo zmierzała do przymusowego wykonania "technicznego" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., co było wykluczone, uwzględniając wyroki TSUE w sprawach połączonych C- 213/11, C-214/11 i C-217/11 (FORTUNA i in.) i w sprawie C-65/05 (Komisja Europejska przeciwko Republice Greckiej);
b) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 33 § 1 pkt 7 i 10 u.p.e.a. - przez utrzymanie w mocy postanowienia NUS oddalającego zarzuty, gdy egzekucja administracyjna była niedopuszczalna, bo egzekucję zainicjował Wierzyciel, który zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie był do tego uprawniony, co skutkuje uznaniem, że ww. tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - nie określał w sposób prawidłowy wierzyciela i nie oznaczono w nim uprzedniego doręczenia Spółce upomnienia, które wystosował Wierzyciel, który nie był do tego uprawniony;
c) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 34 § 4 u.p.e.a. - przez utrzymanie w mocy postanowienia DIC w W. oddalającego zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, gdy DIS winien uchylić to postanowienie i umorzyć postępowanie egzekucyjne.
DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Istota sporu w dotyczy dwóch zagadnień:
a) czy Wierzyciel - Dyrektor Izby Celnej w S. - mógł być uznany za organ właściwy do dochodzenia należności w postaci kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry - i mógł wystawić upomnienie oraz tytuł wykonawczy;
b) czy możliwe było prowadzenie egzekucji administracyjnej przy braku notyfikacji przepisów u.g.h., które wskazano w decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Na tak postanowione pytania organy orzekające udzieliły odpowiedzi twierdzącej, w przeciwieństwie do Skarżącej, która od początku twierdziła, że z tych powodów egzekucja była niedopuszczalna.
Sąd stanowisko Skarżącej uznał za nieuzasadnione.
Sąd na wstępie zauważa, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić zarzuty do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. W art. 33 § 1 u.p.e.a. wymieniono enumeratywnie podstawy wniesienia zarzutów, zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów normuje art. 34 u.p.e.a.
I tak, zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Zgodnie natomiast z art. 34 § 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Z art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika więc, że istotnym elementem rozpoznawania zarzutów jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela, którego należy powiadomić o złożeniu zarzutów. Organ egzekucyjny jest związany wypowiedzią wierzyciela co do zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, i w tym zakresie nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, które mogłoby wpłynąć na zmianę stanowiska wierzyciela. Odstąpienie przez organ egzekucyjny od obowiązku uzyskania wypowiedzi wierzyciela w sprawie zarzutów kwalifikowane jest jako naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 20 lutego 1998r. sygn. akt I SA/Łd 911/96, ONSA 1998/4/148).
W orzecznictwie przyjęto ponadto, że organ odwoławczy – organ nadzoru nad egzekucją administracyjną - rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, jest też związany stanowiskiem wierzyciela. Przyjęto bowiem, że uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (por. postanowienie NSA z 24 maja 2004r. sygn. akt FW 4/04,; wyroki NSA z: 17 czerwca 2009r., sygn. akt II FSK 333/08; 14 listopada 2006r. sygn. akt II FSK 1480/05; 25 sierpnia 2016r., sygn. akt II FSK 3688/16, CBOSA).
Spółka wniosła zarzuty: a) niedopuszczalności egzekucji (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.), b) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.) oraz c) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny zwrócił się do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Organ egzekucyjny związany był stanowiskiem Wierzyciela co do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stanowisko wierzyciela stało się bowiem ostateczne, w związku z utrzymaniem w mocy jego postanowienia przez DIC w postanowieniu z dnia [...] pażdziernika 2016 r. Tym samym w tym zakresie organ egzekucyjny i organ nadzoru nie mogły zająć odmiennego stanowiska niż to, które zostało wyrażone przez Wierzyciela w ostatecznym postanowieniu.
Sąd uznaje to stanowisko za w pełni prawidłowe.
Sąd zaznacza, że Spółka nie wskazała w zarzutach, że nie doręczono jej upomnienia, a podnosiła jedynie, że upomnienie to wystosował niewłaściwy organ. Upomnienie, jak wynika z ustaleń organów administracyjnych oraz ze znajdującego się w aktach administracyjnych tytułu wykonawczego zostało Spółce doręczone 29 grudnia 2015 r. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku Spółki, nie można też mówić w sprawie o niewłaściwości Wierzyciela, który zainicjował postępowanie egzekucyjne, najpierw wystawiając i doręczając Spółce upomnienie, a następnie wystawiając tytuł wykonawczy.
Sąd w tym zakresie podziela zarówno ostateczne stanowisko Wierzyciela, jak również stanowisko organów egzekucyjnych obu instancji – DIC w W. i DIS wyrażone w wydanych w sprawie postanowieniach, które wywodzą kompetencję Wierzyciela - Dyrektora Izby Celnej w S. - jako inicjującego egzekucję - z przepisów normujących ustrój Służby Celnej.
Sąd zauważa, że Minister Finansów na podstawie upoważnienia ustawowego, zawartego w art. 9 ust. 2a u.s.c., wydał w dniu 15 września 2015 r. rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania. Zostało ono wydane na podstawie przepisu art. 9 ust. 2a u.s.c., który stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców.
Przepis art. 9 ust. 1 u.s.c. wskazuje organy Służby Celnej, którymi są: 1) minister właściwy do spraw finansów publicznych; 2) Szef Służby Celnej; 3) dyrektorzy izb celnych; 4) naczelnicy urzędów celnych.
Z art. 19 ust. 1 pkt 15 u.s.c. wynika, że do zadań dyrektora izby celnej należy wykonywanie zadań wierzyciela określonych w u.p.e.a., natomiast z art. 19 ust. 1 pkt 16 u.s.c. wynika, że jego zadaniem jest również prowadzenie postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wbrew zatem twierdzeniom Spółki skarżącej, zawartym w uzasadnieniu skargi nie można uznać, że Minister Finansów nie był właściwy do wydania ww. rozporządzenia, a tym samym, że w charakterze wierzyciela działał niewłaściwy organ – Dyrektor Izby Celnej w S. Skoro bowiem Minister Finansów mógł wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców, to tym samym mógł w chwili wystawienia ww. tytułu wykonawczego wyznaczyć - zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 15 i 16 u.s.c. w związku z § 1c ww. rozporządzenia - Dyrektora Izby Celnej w S., właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów u.p.e.a.
Prawidłowe było także powołanie się przez DIS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a wcześniej przez DIC w S., na przepisy art. 5 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a.
Z art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w okresie, w którym wszczęto postępowanie egzekucyjne i wydano zaskarżone postanowienie) wynikało, że uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 - w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - jest właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4.
W art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (w ówcześnie obowiązującym brzmieniu) wskazano, że w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin - właściwy dyrektor izby celnej.
Przepis art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. odsyła zatem do odrębnych przepisów określających właściwość dyrektora izby celnej. U.p.e.a. nie statuuje więc wprost i bezpośrednio właściwości poszczególnych dyrektorów izb celnych do występowania w charakterze wierzyciela w sprawach, o których mowa w art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. Możliwość upoważniania dyrektorów izb celnych do występowania w charakterze wierzyciela dopuszczają jednak inne przepisy i czynią to przez przeniesienie kompetencji do występowania w charakterze wierzyciela – art. 9 ust. 2a, art. 19 ust. 1 pkt 15 i 16 u.s.c. w związku z § 1c rozporządzenia. Do przepisów tych prawidłowo odwołały się więc organy administracyjne rozpoznające sprawę.
Sąd, podsumowując ww. rozważania, stwierdza, że wbrew stanowisku Spółki zaprezentowanemu w skardze, upoważnienie zawarte w art. 9 ust. 2a u.s.c., było wystarczające i na podstawie omówionych przepisów należało przyjąć, że Wierzyciel był właściwy do zainicjowania postępowania egzekucyjnego – wystawienia najpierw upomnienia, a następnie ww. tytułu wykonawczego.
Sąd wszystkie podniesione w skardze zarzuty co do działania w charakterze Wierzyciela niewłaściwego organu uznaje zatem za niezasadne i wskazuje ponadto, że prawidłowe było stanowisko organów administracyjnych co do braku podstaw do uwzględnienia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w związku z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 34 § 1 u.p.e.a. W tytule wykonawczym, na co trafnie powoływał się DIC i DIS w wydanych w sprawie postanowieniach wskazano bowiem właściwy organ, który był uprawniony do działania w charakterze Wierzyciela, więc tytuł ten spełniał wymóg z art. 27 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - określa w sposób prawidłowy wierzyciela.
Rację miały również organy administracyjne obu instancji, że nie było podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., gdyż prowadzenie egzekucji administracyjne w sprawie było dopuszczalne, zarówno z uwagi na przesłanki podmiotowe – obowiązujące przepisy nie wyłączały prowadzenia egzekucji wobec Spółki, która poddana jest jurysdykcji Rzeczypospolitej Polskiej i nie odnosił się do niej żaden z wyjątków przewidzianych w art. 14 u.p.e.a. - jak również przesłanki przedmiotowe, bo wbrew stanowisku Spółki obowiązek egzekwowany – kara pieniężna podlegała egzekucji administracyjnej na podstawie art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Sąd zgadza się ponadto ze stanowiskiem DIS wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty przysługujące zobowiązanemu w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Wymagalność egzekwowanego obowiązku, wynikającego z ostatecznej decyzji - zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. - nie może być badana przez organ egzekucyjny. Rację miał zatem DIS wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, może stanowić przedmiot odrębnego od egzekucyjnego postępowania – odwoławczego lub w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych. Z tego powodu niezasadne jest podnoszenie przez Spółkę zarzutów odnoszących się do oceny zgodności z prawem ww. decyzji – przez uznanie, że egzekwowany obowiązek wynikał z przepisów prawa, których nie notyfikowano.
Zdaniem Sądu niezasadne były więc zarzuty skargi o naruszeniu przez organy administracyjne w wydanych w sprawie postanowieniach przepisów art. 7, art. 77 k.p.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.
Sąd jedynie na marginesie wskazuje, że w kwestii notyfikacji przepisów u.g.h. zajął stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny u uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r. Z uchwały tej wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 u.g.h.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło