III SA/Wa 1567/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżący J.W., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał swoją trudną sytuację finansową. Podniósł, że nie posiada wolnych środków ani oszczędności na opłacenie wpisu od skargi. Oświadczył, że środki finansowe zaangażowane są w obrót związany z działalnością gospodarczą. Prowadzona przez Skarżącego firma wygenerowała dochód w okresie od marca do maja 2011 r. w kwocie 8.314,03 zł. Do swoich stałych miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył: - wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą: telefon i Internet – 157 zł., leasing samochodu około - 2.268 zł, biuro rachunkowe - 200 zł. Skarżący oświadczył, że na jego utrzymaniu pozostaje troje dzieci, a do miesięcznych wydatków rodziny zaliczył opłaty za: wodę – około 200 zł, gaz, około 150 zł, energię elektryczną – około 220 zł, koszty wyżywienia około 300 zł na osobę. Ponadto Skarżący oświadczył, że choruje na chorobę [...], niedoczynność tarczycy oraz uszkodzenie łąkotki i wiązadeł kolana i w związku z tym ponosi wydatki na wizyty u lekarza oraz leki: wizyty u hematologa – 200 zł co dwa miesiące oraz zastrzyki – 30 zł, wizyty u lekarza specjalisty 150 co dwa miesiące oraz leki 20 zł, USG 360 zł, wizyta u chirurga 300 zł oraz rehabilitacje 140 zł tygodniowo. Łączny koszt leczenia w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. Skarżący określił na 1.800 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z trojgiem pełnoletnich dzieci oraz, że nie posiada majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z oświadczenia wynika także, że Skarżący z prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od marca do maja 2011 r. uzyskał dochód w kwocie 8.314,03 zł. Natomiast jego dwoje dzieci pracuje dorywczo. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową Skarżący przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z którego wynika, że w 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął dochód w kwocie 106.947,23 zł. Skarżący przedstawił również rachunki miesięcznych opłat, faktury za leczenie, wyciągi z rachunków bankowych: firmowego i prywatnego. Skarżący Sygn. akt III SA/Wa 1567/11 przedstawił także zawiadomienie Banku [...] SA o najbliższej spłacie kredytu bankowego w kwocie 1.504,79 zł (rata). Ponadto Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód z prowadzonej działalności gospodarczej. Dochód ten nie jest jednolity w każdym miesiącu. Dzieci Skarżącego uzyskują nieznaczne dochody z prac sezonowych, dorywczych. Skarżący wskazał również, że posiada z żoną rozdzielność majątkową oraz że prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Sygn. akt III SA/Wa 1567/11 Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 2.000 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Skarżący będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłał i w sposób rzetelny przedstawił swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od marca do czerwca 2011 r. uzyskał miesięczny dochód w kwocie 8.314,03 zł. (co miesięcznie daje kwotę około 2.771 zł.). Ponosi koszty utrzymania związane z działalnością gospodarczą w łącznej kwocie około 2.625 zł. Natomiast koszty miesięcznego utrzymania rodziny Skarżący określił na łączną kwotę około 4.000 zł. ( wyżywienie 1.200 zł – 300 zł na osobę, media około 927 zł, rata kredytu w banku [...] SA 1.504,79, koszty leczenia około 300 – 400 zł). Natomiast na prywatnym rachunku bankowym Skarżącego widnieją wpłaty w okresie od marca do czerwca na łączną kwotę 27.560,27 zł. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 2.000 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Na konto Skarżącego wpływają znaczne kwoty, a prowadzona działalność przynosi dochody. Natomiast sam fakt ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i działalności gospodarczej - nawet jeśli w odczuciu Skarżącego są one wysokie - nie może stanowić podstawy do zwolnienia od Sygn. akt III SA/Wa 1567/11 kosztów sądowych. Jak już bowiem wskazano koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżący jest zobowiązany. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.