III SA/Wa 1572/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Kaute, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oraz odmowy jego przywrócenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. G. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 30 grudnia 2018 r. Wójt Gminy P. wydał wobec M. G. decyzję, w której zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Decyzja została wysłana stronie na adres ul. G., [...] W.. W dniu 1 kwietnia 2019 r. do Urzędu Gminy P. wpłynęło odwołanie wraz z wnioskami o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku podatnik wskazał, że jako pracownik Ministerstwa Spraw Zagranicznych wykonuje swoje obowiązki w Londynie. Zwrócił uwagę na doręczenie mu decyzji na nieaktualny adres, przez co nie był w stanie zapoznać się z jej treścią i przedsięwziąć odpowiednich kroków celem jej zaskarżenia. Podatnik dodał, że dopiero 23 marca 2019 r. był w stanie uzyskać pomoc prawną w zakresie sposobu procedowania w niniejszej sprawie. Postanowieniem z [...] maja 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. SKO uznało, że do doręczenia powyższej decyzji doszło 25 stycznia 2019 r., zaś odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu podatnik wniósł dopiero 1 kwietnia 2019 r. W ocenie SKO podatnik nie wykazał ponadto, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W skardze od powyższego postanowienia M. G., działając poprzez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł o jego uchylenie w celu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz przyjęcia odwołania do rozpoznania. Podatnik zarzucił organowi naruszenie: 1. art. 162 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op), poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania pomimo uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło w sposób niezawiniony; 2. art. 228 § 1 pkt 2 Op, poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiot kontroli stanowi postanowienie z [...] maja 2019 r., w którym SKO, w sprawie dot. decyzji za 2018 r., odmówiło podatnikowi przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 1 Op, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Stosownie do art. 223 § 2 pkt 2 Op, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Przekroczenie powyższego terminu skutkuje wydaniem postanowienia kończącego postępowanie odwoławcze bez merytorycznego rozpoznania. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op organ odwoławczy wydaje bowiem wówczas postanowienie, w którym stwierdza uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Jeśli jednak wraz z odwołaniem strona składa wniosek o przywrócenie terminu, to organ odwoławczy winien rozpoznać ten wniosek. Nie można bowiem stwierdzić uchybienia terminowi, który został przywrócony w trybie przewidzianym w art. 162 § 1 i 2 Op. Na podstawie tych przepisów, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W rozpoznawanej sprawie zasadnicze wątpliwości budzi okoliczność doręczenia podatnikowi decyzji z [...] grudnia 2018 r., a zatem zdarzenia, od którego należało liczyć bieg terminu do wniesienia odwołania. SKO twierdzi, że decyzję doręczono podatnikowi za zwrotnym potwierdzeniem odbioru 25 stycznia 2019 r. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru (dalej ZPO), na którym nie ma żadnych adnotacji komu przesyłka została doręczona. Nie ma podpisu podatnika, a także daty wskazującej kiedy doręczenie nastąpiło. Treść ZPO została uzupełniona dopiero w toku postępowania reklamacyjnego. Wówczas osoba działająca z ramienia poczty wypełniła wspomniany druk wskazując, że do doręczenia doszło 25 stycznia 2019 r., zaś odbierającym przesyłkę był sam skarżący. W ocenie Sądu, powyższy dokument nie ma jednak takiej mocy dowodowej jak ZPO podpisane własnoręcznym podpisem adresata. Tym bardziej, że wydaje się co najmniej wątpliwe, iż skarżący w dacie doręczenia przebywał pod wskazanym adresem. Z treści skargi wynika bowiem, że podatnik wykonuje obowiązki służbowe w Wielkiej Brytanii i przebywa tam aktualnie z żoną oraz czwórką dzieci. W Polsce zaś pojawił się na krótko, 14 marca 2019 r., z powodu pogrzebu teścia w miejscowości M.. Drugi istotny problem, który rzutuje na okoliczność skutecznego doręczenia stronie decyzji z [...] grudnia 2018 r. stanowi adres, pod którym dokonano tej czynności, tj. ul. [...], [...] W.. Podatnik twierdzi, że był to adres nieaktualny. W skardze podaje natomiast, że dopełnił staranności aby korespondencja była odbierana pod adresem S., [...] P.. Nie jest zatem tak jak wskazuje SKO w zaskarżonym postanowieniu, że podatnik wskazywał, iż oba adresy były nieaktualne. Skarżący wyraźnie podnosi, że tylko korespondencja wysyłana na ul. G., [...] W. była, w jego ocenie, kierowana pod niewłaściwy adres. SKO nie odniosło się również do faktu, że dwie decyzje za 2018 r. i za 2019 r., wydane w odstępie zaledwie 2 miesięcy, były doręczane pod dwa różne adresy, zaś tylko jeden z nich ( S., [...] P.) podatnik uznaje za prawidłowy. Zgodnie z art. 148 § 1 Op, pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Z wyjaśnień strony wynika, że jej aktualne centrum spraw osobistych i zawodowych znajduje się w Wielkiej Brytanii, gdzie podatnik przebywa wraz z rodziną oraz pracuje. Trudno zatem uznać, że faktycznym adresem zamieszkania strony była ul. G., [...] W.. Skarżący wskazuje również, że adresem do doręczeń w kraju jest S., [...] P., gdzie zresztą organ doręczył mu decyzję wymiarową za 2019 r. Nie mniej jednak obowiązkiem podatnika jest poinformowanie organu o zmianie adresu do doręczeń lub o innym adresie do doręczeń w kraju. W sprawie nie jest natomiast wyjaśnione, czy skarżący poinformował o zmianie miejsca zamieszkania, oraz czy wskazał adres do doręczeń w kraju, a jeśli tak, to czy był to adres S., [...] P.. W ocenie Sądu, bez wyjaśnienia tych kwestii trudno jest ustalić czy do doręczenia decyzji za 2018 r. doszło 25 stycznia 2019 r. Nie wiadomo również czy w ogóle doszło do doręczenia stronie wspomnianego aktu. Skarżący wspomina wprawdzie o korespondencji mailowej z 15 lutego 2019 r., w ramach której "otrzymał decyzję o zmianie podatku na rok 2018". W dalszej części wyjaśnia jednak, że był to tylko skan decyzji z grudnia 2018 r. Wysłanie stronie mailem skanu decyzji nie może zastępować doręczenia decyzji w prawnie przewidzianej formie. Może jednak zostać uznane za moment, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, tj. brak wiedzy podatnika o wydaniu w jego sprawie decyzji wymiarowej. Wcześniej jednak należy ustalić, czy decyzja została prawidłowo doręczona, tj. na znany (podany) organowi, aktualny adres zamieszkania strony lub wskazany przez podatnika adres do doręczeń. Z tych powodów Sąd stwierdza, że na obecnym etapie postępowania organ nie wykazał czy oraz kiedy doszło do doręczenia decyzji stronie, a w konsekwencji czy i kiedy rozpoczął swój bieg termin na wniesienie odwołania. Tym samym przedwczesne byłoby ustalanie czy podatnik uchybił terminowi do wniesienia odwołania, a jeśli uchybił, to kiedy ustała przyczyna uchybienia oraz wreszcie czy uchybienie terminowi miało to charakter zawiniony. Z tych zasadniczych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd postanowił natomiast w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa. Koszty postępowania w tej sprawie stanowiły uiszczony wpis w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę pełnomocnika w wysokości 480 zł, obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).