III SA/Wa 1573/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, , po rozpoznaniu w dniu 16 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia -przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, to jest zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić doradcę podatkowego- G. K. – zwana dalej "Skarżącą" - zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu pisma Skarżąca podniosła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem W. K., będąc na jego utrzymaniu, nie ma żadnych przychodów. Mieszkanie o powierzchni 16 m 2 jest wynajmowane przez męża. Jednocześnie Skarżąca podniosła, że ze względu na nieznajomość procedury podatkowej nie jest w stanie samodzielnie występować przed Sądem. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Dochód miesięczny męża Skarżącej brutto to kwota 1.055 zł, która stanowi jedyne źródło utrzymania rodziny. Do wniosku dołączono roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok 2006, polecenia przelewu świadczenia emerytalnego na konto męża Skarżącej za okres od czerwca 2007 r. do sierpnia 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że nie nadesłała ona wszystkich żądanych dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej, a okoliczności podnoszone we wniosku oraz informacje wynikające z akt sprawy nie uzasadniają twierdzenia, że Skarżąca nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżąca wskazała, że nie posiada żadnych własnych pieniędzy i nie stać jej na pokrycie kosztów postępowania i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd wskazuje, iż na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów procesu, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Jak już wspomniano wcześniej, ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała, że nie posiada majątku, oszczędności pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych, a nadto nie osiąga dochodów. Wraz z mężem utrzymuje się z jego emerytury w kwocie 888,97 zł netto miesięcznie. Dochody we wskazanej wysokości wystarczają jedynie na pokrycie kosztów niezbędnego utrzymania. Argumentację w powyższym zakresie Skarżąca poparła złożonymi do Sądu dokumentami. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Dochód, z którego utrzymuje się Skarżąca i jej mąż, w opinii Sądu stanowi minimum potrzebne dla dwóch osób na opłacenie bieżących opłat, żywności, a także potrzebnych lekarstw i innych kosztów leczenia. Sytuacja finansowa Skarżącej nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania zarówno w zakresie kosztów sądowych jak i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd - na podstawie wyżej powołanych przepisów – orzekł, jak w sentencji.