III SA/Wa 1575/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-27
Skład orzekający: Krystyna Chustecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może zostać uwzględniony na podstawie trudnej sytuacji materialnej strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należy uwzględnić, gdy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie sądu, przedstawione przez skarżącego okoliczności materialne, w tym brak stałych dochodów i zadłużenie, uzasadniają przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, powołując się na trudną sytuację materialną spowodowaną pożarem, suszą oraz niskimi dochodami z dzierżawy gospodarstwa rolnego. Skarżący posiada dom, nieruchomość rolną dzierżawioną przez innych, zabudowania gospodarskie oraz ciągnik, ale osiąga jedynie kilkaset złotych miesięcznie z prac zleconych przez dzierżawcę. Posiada zadłużenia wobec różnych podmiotów oraz niskie środki na rachunku bankowym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył.Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2010 r. wniosku S. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009r. r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych rat podatku rolnego postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata -
Skarżący S. G. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku Skarżący powołał swoją trudną sytuację materialną. Podniósł, że w 2000 r. pożar strawił dorobek życia Skarżącego i jego rodziców. Określił wartość szkody na 300.000 zł. Podniósł, że w latach 2000, 2003 oraz 2006 miała miejsce susza. Oświadczył, że czynniki te, trudna sytuacja w rolnictwie oraz niskie dochody uzyskiwane po wydzierżawieniu gospodarstwa spowodowały jego wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada dom o powierzchni 150 m² nieruchomość rolną o powierzchni 35,45 ha w tym użytki rolne o powierzchni 26,25 ha. Nieruchomość ta obecnie jest dzierżawiona. Skarżący posiada także zabudowania gospodarskie tj. oborę, chlew i budynek gospodarczy. Ponadto Skarżący posiada ciągnik rolniczy [...] o wartości około 10.000zł. Z oświadczenia wynika także, że Skarżący z tytułu prac zleconych przez dzierżawcę gospodarstwa uzyskuje miesięczne dochody w wysokości kilkuset złotych. Skarżący oświadczył, że posiada zadłużenie w wysokości około 30.000zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący oświadczył, że nie jest płatnikiem podatku dochodowego oraz, że nie korzysta z pomocy społecznej. Przedstawił wyciąg z rachunku w "[...]", za grudzień 2009 r., z którego wynika, że Skarżący posiada środki w wysokości 124,24 zł. Skarżący przedstawił także, rachunek za energię elektryczną za okres od 3 września 2009 r. do 6 stycznia 2010 r. na kwotę 528,83 zł. oraz wezwanie do zapłaty na kwotę 17.788,39 zł do dnia 29 lipca 2009 r. wystawione przez U. Sp. z.o.o.. Skarżący oświadczył ponadto, że posiada zadłużenie w KRUS na kwotę około 7.000 zł oraz długi prywatne na kwotę około 5.000 zł.
W aktach sprawy znajdują się zwolnienia lekarski wystawione na okresy od 17 lipca 2009 r. do 15 sierpnia 2009 r., od 16 września do 14 października 2009 r. oraz od 15 października 2009 r. do 13 listopada 2009r.
Mając tak przedstawiony stan faktyczny referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 lutego 2010r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
We wniesionym w terminie sprzeciwie Skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację materialną, podniósł, iż przedstawił swoją sytuację materialną w sposób jaki był możliwy, tj. nadesłał wszelkie dokumenty, które znajdowały się w jego posiadaniu . Do sprzeciwu dołączył wyciąg z rachunku bankowego w "[...]" za styczeń i luty 2010r. oraz kserokopię umowy dzierżawy gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania, tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, str. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający - tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Skarżący wskazał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu ponoszenie kosztów związanych z postępowaniem przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Dokonując oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżący wykazał, iż jego sytuacja majątkowa daje podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności wskazać należy na fakt, iż Skarżący nie uzyskuje stałych dochodów, a jedynie osiąga jedynie kilkaset złotych miesięcznie z tytułu wykonywania pracy zleconych przez dzierżawcę gospodarstwa. Ponadto, z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że w okresie od grudnia 2009r. do lutego 2010r. Skarżący posiadał środki w niezmienionej wysokości ok. 122 zł. Również zadłużenie Skarżącego windykowane przez U. sp. z o.o., w ocenie sądu ma istotne znaczenie dla oceny sytuacji finansowej Skarżącego i jego możliwości uiszczenia wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie został określony w wysokości 500 zł.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi tj. kwota 500 złotych jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. w zakresie całkowitym, bowiem, w ocenie Sądu, Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania..
Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło