III SA/Wa 1577/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/09//2016 r. po rozpoznaniu wniosku P.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy Skarżący – P.D. , wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. W jej treści zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W załączonym formularzu PPF wskazał, iż nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, co sprawia, że nie stać go na ponoszenie stałych opłat. Obciąża go zadłużenie z tytułu czynszu, wynoszące kilkanaście tysięcy złotych. Skarżący powołał się także na zły stan zdrowia, wymagający stałego leczenia. Wyjaśnił przy tym, że niemal każde środki finansowe przeznacza na ratowanie zdrowia – część pieniędzy uzyskuje od rodziny, która pomaga mu zachować minimum egzystencji. Podkreślił, że prowadzone są przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, które – z uwagi na brak majątku – są następnie umarzane. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci. Wykonując wezwanie starszego referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nadesłanie kopii zeznań podatkowych za lata 2014-2015 nie jest możliwe. Za niemożliwe uznał także przedstawienie zaświadczeń o stanie zdrowia, jako że nie posiada ubezpieczenia zdrowotnego. Wskazał, iż obecnie nie posiada żadnego majątku wskutek "konsekwencji prawnych i toczących się przeciwko niemu postępowań egzekucyjnych". Wyjaśnił, że stwierdzenie o utrzymaniu, czynszu i uzyskiwaniu pieniędzy od rodziny odnosi się do możliwości zamieszkiwania i żywienia się u matki dziecka. Pełnomocnik pomaga mu pro publico bono. Do pisma załączył wyciąg z historii rachunku bankowego. Postanowieniem z 6 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, zaś Sad, postanowieniem z 16 sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zamiast udzielić stosownych wyjaśnień, Skarżący pogłębił wątpliwości co do swego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wprawdzie we wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący zawarł szereg oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej, ale nie umożliwił dokonania weryfikacji tych oświadczeń, ponieważ, pomimo wezwania, nie nadesłał żądanych dokumentów, poprzestając na oświadczeniach, których nie można uznać za spójne i logiczne. W szczególności Skarżący twierdzi, że zdiagnozowano u niego cukrzycę wymagającą przyjmowania insuliny. Nie przedłożył jednak żadnego dokumentu, który potwierdzałby taką diagnozę i przyjmowanie leków. Dlatego też gołosłowne wyjaśnienia Skarżącego, że do korzystania z pomocy specjalistów medycyny niekonwencjonalnej zmusza go brak ubezpieczenia zdrowotnego, Sąd uznaje za próbę ominięcia konieczności udokumentowania choroby wymagającej ponoszenia wydatków na leczenie. Z wyjaśnień Skarżącego nie wynika przy tym, aby starał się o status osoby bezrobotnej, choć rejestracja w urzędzie pracy zapewnia ubezpieczenie zdrowotne. Zdaniem Sądu, twierdzenie Skarżącego jakoby "zadłużenie wynoszące kilkanaście tysięcy z tytułu nieuregulowanych zobowiązań z tytułu czynszu" wynika z umownych relacji pomiędzy nim a matką jego dziecka, jest prawdopodobne. Jednakże nie zostało ono w żaden sposób uprawdopodobnione poprzez złożenie stosownych oświadczeń czy też deklaracji. Skarżący nie udzielił nawet odpowiedzi na pytanie, czy ponosi wydatki na utrzymanie dwojga dzieci wskazanych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na wezwanie oraz w sprzeciwie pisze natomiast o "matce jego dziecka". Podobnie Sąd ocenił wyjaśnienia Skarżącego, że środki finansowe, chociażby "na ratowanie zdrowia" otrzymuje od członków rodziny. Skarżący twierdzi, że nie posiada obecnie i nigdy nie posiadał stałego źródła dochodu, zatrudnienia z zarobkami umożliwiającymi ponoszenie kosztów bieżącego utrzymania. Jednakże nie odniósł się do podniesionej w wezwaniu Starszego referendarza sądowego kwestii wydatkowania przychodu uzyskanego w latach 2009-2010 z tytułu sprzedaży nieruchomości. Sąd zauważył, że Skarżący nie podał nawet, jakie dokładnie ciążą na nim zobowiązania i z jakiego tytułu. Sad zaznaczył zarazem, że starszy referendarz sądowy umożliwił Skarżącemu przedłożenie dowodów na poparcie jego wniosku o prawo pomocy. Wyłącznie od Skarżącego zależało w jaki sposób z pomocy tej skorzysta. Skarżący, na którym spoczywa obowiązek wykazania istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, nie tylko odpowiadając na wezwanie Starszego referendarza sądowego, ale również wnosząc sprzeciw nie przedłożył stosownej dokumentacji poprzestając na ogólnikowych oświadczeniach. Następnie Skarżący, pismem z 1 września 2016 r., ponownie zwrócił się o zwolnienie z kosztów postępowania przed Sądem ponad kwotę 3 tys zł. Wyjaśnił, że pożyczając wśród rodziny i znajomych udało mu się zgromadzić tą kwotę. Załączył formularz PPF z 1 września 2016 r., o treści tożsamej z formularzem z 13 kwietnia 2016 r., badanym już – prawomocnie – przez Sąd. Należało stwierdzić, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Referendarz sądowy wskazuje, ze wpis od skargi w sprawie wynosi 3185 zł, zatem gotowość Skarżącego do uiszczenia kwoty 3 tys zł jest okolicznością przemawiającą za korzystnym dla Strony rozstrzygnięciem - jeśli rozpatrywać tą gotowość tylko z punktu widzenia sprawności i szybkości postępowania, jak też, co drugorzędne, z punktu widzenia ilości zakwestionowanych spraw w przedmiocie prawa pomocy. Jednakże należy zauważyć, że Skarżący, dodatkowo dysponujący profesjonalną pomocą prawną, uzyskał – w nieodległym czasowo postanowieniu z 16 sierpnia 2016 r. - szczegółowe wyjaśnienia, czemu jego wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony. Argumenty zawarte w przywołanym uzasadnieniu, a powtórzone w części historycznej niniejszego orzeczenia, referendarz sądowy podziela w całej rozciągłości. Tym bardziej, że Skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności ponad te, które zostały niż ocenione – i to prawomocnie – przez Sąd. Skoro wniosek Skarżącego deklarującego (uprzednio i teraz) brak zdolności do poniesienia kosztów postępowania został oddalony z uwagi na niewyjaśnienie, pomimo wezwania, istotnych elementów jego kondycji finansowej i życiowej, natomiast Skarżący oferuje (obecnie) uiszczenie prawie całego wpisu od skargi w sprawie, przy tożsamym stanie faktycznym, prawomocnie zbadanym oraz przy wciąż istniejącym stanie niewyjaśnienia kondycji finansowej – to wyrazem nieposzanowania zasad dyscypliny finansowej przez orzecznika oraz powagi rzeczy osądzonej byłoby zwolnienie Strony od kosztów. W tych okolicznościach sprawy Referendarz sądowy odstąpił od (kolejnego) wezwania Skarżącego o nadesłanie informacji wymienionych w piśmie z 10 czerwca 2016 r. (doręczonego – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – 16 czerwca 2016 r.), będącego podstawą prawomocnego już rozstrzygnięcia, zapadłego w nieodległej perspektywie czasowej, tj. 16 sierpnia 2016 r. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.