III SA/Wa 1582/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Dziełak, asesor WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Jerzy Płusa (spr.), Protokolant Karolina Zawadzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "T" Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ulgi w zaległych wpłatach na PFRON 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] października 2003r. Nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zarządza zwrot na rzecz skarżącej kwoty 300 zł (trzysta złotych) tytułem nadpłaconego wpisu, Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwany dalej "Prezesem Zarządu PFRON", decyzją z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] działając na podstawie art. 49 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), art. 48 § 1 pkt 1 i 2, art. 67 § 1 i 2 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w sprawie Przedsiębiorstwa [...] "T" Spółka z o.o.- skarżącej w niniejszej sprawie : - odmówił umorzenia należnych wpłat w kwocie [...] zł na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwany dalej "PFRON", za okres od czerwca 1997 r. do grudnia 2000 r., - rozłożył płatność należnych wpłat w kwocie [...] zł na PFRON za okres od czerwca 1997 r. do grudnia 2000 r. na 24 równe, miesięczne raty płatne począwszy od miesiąca listopada 2001 r. Ostatnia rata płatna w miesiącu październiku 2003 r., - umorzył odsetki w kwocie [...] zł na PFRON za okres od grudnia 1995 r. do grudnia 2000 r. pod warunkiem spłaty należności głównej zgodnie z ustalonymi terminami. W uzasadnieniu decyzji wskazano, m.in., że w przypadku nie spełnienia przez stronę warunku, zgodnie z art. 258 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ administracji państwowej stwierdzi wygaśnięcie decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] Prezes Zarządu PFRON stwierdził wygaśnięcie pkt 2 swojej decyzji z dnia [...] października 2001 r. w części nie spłaconych rat, t.j. osiemnastej raty oraz pkt 3 w całości, dotyczącego umorzenia odsetek. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż powodem stwierdzenia wygaśnięcia decyzji było niedotrzymanie przez stronę terminu płatności osiemnastej raty, wynikającej z pkt 2 tej decyzji. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła Prezesowi Zarządu PFRON naruszenie art. 258 § 1 pkt 2 i art. 259 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne ich zastosowanie skutkiem bezpodstawnego ustalenia, iż termin zapłaty rat był wyznaczony, a podatnik nie dotrzymał tego terminu. W uzasadnieniu odwołania skarżąca wskazała, że Prezes Zarządu PFRON w swojej decyzji nie wskazał daty zapłaty poszczególnych rat zaległości, a winien to uczynić w sposób nie budzący wątpliwości, co wynika choćby z art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej. W decyzji podano jedynie początek i koniec terminu, w którym mają być zapłacone równe, podzielone na miesiące raty a ponadto stwierdzono, że termin do zapłaty tych rat rozpoczyna się w listopadzie 2001 r., a kończy w październiku 2003 r. Zdaniem skarżącej dopełniła ona ustalonego w decyzji terminu, gdyż w wyznaczonym 24- miesięcznym okresie spełniła obowiązek zapłaty wszystkich rat. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, Minister Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2003 r. W ocenie organu odwoławczego, Prezes Zarządu PFRON rozłożył płatność należnych wpłat na 24 równe, miesięczne raty płatne od listopada 2001 r. do października 2003 r. co oznaczało, że podatnik miał obowiązek dokonywania płatności każdej raty w równej kwocie, każdego kolejnego miesiąca, począwszy od miesiąca listopada 2001 r. Jako, że nie został dotrzymany termin wpłaty jednej z rat, Prezes Zarządu PFRON zasadnie stwierdził wygaśnięcie części swojej decyzji z dnia[...] października 2001r., ponieważ decyzja ta została wydana z zastrzeżeniem warunku polegającego na terminowym regulowaniu, określonego w tej decyzji układu ratalnego , a skarżąca warunku tego nie dochowała. Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Polityki Społecznej, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania zarzuciła Ministrowi Polityki Społecznej naruszenie art. 258 § 1 pkt 2 oraz art. 259 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi powtórzone zostały argumenty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej spółki powołane przez organy administracji sformułowanie "miesięczne raty" nie zakreśla terminu do zapłaty poszczególnych rat zaległości. Minister Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzją Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2001 r., wydaną, m.in na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 i 2 i art. 67 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, odmówiono skarżącej umorzenia należnych wpłat na PFRON, rozkładając jednocześnie te wpłaty na 24 równe miesięczne raty i określając sposób dokonywania ich płatności. Z kolei pod warunkiem dokonywania tych wpłat w terminach określonych tą decyzją umorzono skarżącej odsetki za zwłokę. Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie nie są sporne. Skarżąca wykonując powyższą decyzję dokonywała co miesiąc wpłat poszczególnych rat , jednakże płatności osiemnastej raty nie dokonała w kwietniu 2003 r., lecz łącznie z ratą dziewiętnastą dopiero w maju 2003 r. Istotą sporu jest natomiast ocena, czy takie dokonanie płatności osiemnastej raty, stanowiło naruszenie terminu płatności tej raty, określonego w decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] października 2001 r. Zgodnie bowiem z art. 259 Ordynacji podatkowej, który to przepis został zastosowany w niniejszej sprawie przez Prezesa Zarządu PRFON, niedotrzymanie terminu płatności rat, na jakie rozłożona została zaległość podatkowa, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu płatności zaległości podatkowej na raty. Takie właśnie ustalenie zostało zawarte w decyzji wydanej w dniu 15 października 2003 r. przez Prezesa Zarządu PFRON, a ponieważ umorzenie odsetek z tytułu zaległych wpłat na PFRON nastąpiło pod warunkiem terminowych wpłat należności głównej, spowodowało to również skutek w postaci stwierdzenia na podstawie art. 258 Ordynacji podatkowej wygaśnięcia decyzji w części dotyczącej umorzenia tych odsetek. Decyzja Prezesa Zarządu PFRON została następnie utrzymana w mocy, zaskarżoną do sądu decyzją Ministra Polityki Społecznej. Jako, że spór dotyczy niedotrzymania, wyznaczonego w decyzji, terminu płatności, konieczne jest dokładne przytoczenie sposobu określenia tego terminu w tej decyzji. I tak, w pkt 2 decyzji z dnia [...] października 2001 r. Prezes Zarządu PFRON postanowił " rozłożyć płatność należnych wpłat w kwocie [...] zł na PFRON za okres od czerwca 1997 r. do grudnia 2000 r. na 24 równe miesięczne raty płatne począwszy od miesiąca listopada 2001r. Ostatnia rata płatna w miesiącu październiku 2003 r." W myśl art. 49 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania powyższej decyzji, w razie wydania decyzji na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 lub pkt 2 nowym terminem płatności jest dzień, w którym zgodnie z decyzją, powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku albo poszczególnych rat, na jakie została rozłożona zaległość podatkowa lub podatek. W przepisie tym mowa była zatem o konkretnym dniu stanowiącym termin płatności. Należy zatem przyjąć, że wyznaczenie tego dnia może nastąpić poprzez wskazanie konkretnej daty, bądź takie określenie terminu, które w sposób nie budzący wątpliwości, pozwoli określić dzień, w którym płatność powinna nastąpić. Nie spełnia tego wymogu użycie określenia "24 równe miesięczne raty" . Z zapisu takiego można jedynie domyślać się, jakie były intencje Prezesa Zarządu PFRON, to znaczy, mogło mu chodzić o to, że poszczególne raty powinny być płatne do końca następujących po sobie miesięcy kalendarzowych. Jednakże intencje te nie znalazły prawidłowego i precyzyjnego odzwierciedlenia w treści użytych w decyzji sformułowań. Analizując zapis zawarty w decyzji, należy dojść do wniosku, iż poprzez określenie "24 równe miesięczne raty", można jedynie poprzez wykonanie działania matematycznego, polegającego na podzieleniu kwoty należnych wpłat przez liczbę 24, dokonać obliczenia wysokości każdej z rat. Jeżeli chodzi natomiast o terminy płatności tych rat, to biorąc pod uwagę literalne brzmienie decyzji, można co najwyżej jedynie wnosić z niego , iż spłata poszczególnych rat powinna zostać zapoczątkowana w listopadzie 2001 r., a ostatnią ratę należało zapłacić w październiku 2003 r. Tym samym wskazany został jedynie okres czasu, w którym poszczególne raty powinny zostać wpłacane, natomiast ściśle rzecz biorąc, nie zostały wskazane dokładne terminy dokonywania wpłat poszczególnych rat. Istotne było jedynie, aby wpłata ostatniej z tych rat nastąpiła w październiku 2003 r. Adresat decyzji nie ma obowiązku domyślać się jakie mogły być ewentualne intencje organu wydającego decyzję, a istniejące, z powodu nieprecyzyjnego sformułowania takiej decyzji, wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na jego niekorzyść. Tym samym w sporze stanowiącym przedmiot niniejszej sprawy rację należy przyznać skarżącej spółce, która w wyznaczonym okresie od listopada 2001 r. do października 2003 r. dokonała wpłaty wszystkich 24 rat. Skoro organ administracji wydając decyzję nie wskazał w sposób jednoznaczny i zgodny z przepisami terminu dokonania płatności poszczególnych rat, to nie może następnie stwierdzić wygaśnięcia części takiej decyzji z tego powodu, że skarżąca terminowi płatności jednej z rat uchybiła. W tej sytuacji należy uznać, iż Prezes PFRON naruszył art. 258 i art. 259 Ordynacji podatkowej w związku z art. 48 § 1 tej ustawy. Naruszenia tych przepisów dopuścił się również Minister Polityki Społecznej utrzymując w mocy wydaną na ich podstawie decyzję Prezesa PFRON. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art.152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji. Zarządzenie zwrotu nadpłaconego wpisu wynika z przepisu § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Skarżąca uiściła bowiem wpis w wysokości 500 zł, a skarga dotyczyła decyzji stwierdzającej wygaśnięcie innej decyzji, a więc sprawy, w której, zgodnie z powyższym przepisem, pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł.