III SA/Wa 1582/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej wraz z drugim wspólnikiem za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący D.K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w osobie W. G.. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną. Podniósł, że jest [...] i w grudniu 2014r. doznał urazu kolana, co uniemożliwiło mu dalszą pracę. W lutym 2016 r. przeszedł operację [...] , który wymaga długotrwałej i kosztownej rehabilitacji. Ponadto Skarżący boryka się z nawrotem [...] . Skarżący wskazał, że wraz z dwojgiem dzieci pozostaje na utrzymaniu żony. Zamierza wystąpić o rentę. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz z synem i córką (ur. w [...] i [...] r.). Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 83 m² (współwłasność z żoną), oszczędności w kwocie 288 zł oraz samochód marki [...] , rok produkcji 2010. Żona Skarżącego posiada ziemię rolną (współwłasność z siostrą). Żona Skarżącego z tytułu umowy o pracę uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.150 zł brutto, a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód w kwocie około 3.000 zł netto. Do stałych miesięcznych kosztów, Skarżący zaliczył: kredyt hipoteczny – 1.062 zł, czynsz – 650 zł, przedszkole córki wraz z zajęciami dodatkowymi – 1.000 zł oraz prąd i telefon – 300 zł. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej, Skarżący nadesłał zeznania podatkowe żony, z których wynika, że w 2014r. uzyskała z tytułu zatrudnienia dochód w kwocie 26.218,04 zł, a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie 351.093,02 zł. natomiast w 2015 r. żona Skarżącego z tytułu zatrudnienia uzyskała dochód w kwocie 18.122,95 zł, a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie 247.913,08 zł. Skarżący nadesłał także wyciągi z rachunków bankowych swoje i żony. Zaznaczył przy tym, że wyciągi są wyciągami z konta firmowego żony. Skarżący oświadczył ponadto, że rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. Nadesłał również umowę o pracę żony, zawiadomienie o wysokości rat kredytu bankowego, rachunek za energię elektryczną. Do miesięcznych opłat wymienionych w urzędowym formularzu PPF Skarżący zaliczył dodatkowo eksploatację samochodu w wysokości 500 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwaną dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że łączny miesięczny dochód rodziny uzyskiwany z tytułu zatrudnienia oraz działalności gospodarczej żony wynosi około 7.000 zł. W 2015 r. żona Skarżącego uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w kwocie 18.122,95 zł, a z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie 247.913,08 zł. Świadczy to o dobrej kondycji finansowej rodziny. Również analiza nadesłanych rachunków bankowych potwierdza dobrą sytuację materialną. Wprawdzie Skarżący wskazuje, że rachunki bankowe dotyczą wyłącznie działalności gospodarczej jego żony, jednakże przeprowadzona analiza wskazuje, że jest inaczej. Wskazuje na to chociażby transakcja dokonana 5 maja 2016 r. na kwotę 112,50 zł, tytułem opłaty za balet córki M.K. lub transakcja z 25 maja 2016 r. na kwotę 75 zł tytułem opłaty za logopedię córki M. K.. Zatem, wskazane rachunki należy uznać za używane do celów prywatnych rodziny. Ponadto z rachunku żony Skarżącego dokonana był wpłata kwoty [...] zł na konto Biura podróży [...], co również świadczy, że Skarżący wraz z żoną nie znajdują się w złej kondycji finansowej. Zakupu bowiem wycieczki za kwotę [...] zł nie można zaliczyć do niezbędnych wydatków. Ponadto z analizy nadesłanych rachunków bankowych wynika, że żona posiada jeszcze inny rachunek bankowy, którego wyciąg pomimo wezwania referendarza sądowego nie został nadesłany. Z nadesłanych wyciągów wynika bowiem, że żona Skarżącego dokonywała transakcji tytułem zasilenia rachunku nr [...] , przykładowo 26 lipca 2016 r. na kwotę 13.900 zł, 15 czerwca 2016 r. na kwotę 1.000 zł, 23 maja 2016 r. na kwotę 1.000 zł. Zatem po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 500 zł. tytułem wpisu należnego od skargi oraz pokryć kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy. Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody w wysokości około 7.000 zł wydatki natomiast zostały określone na kwotę 3.500 zł. Ponadto z analizy rachunków bankowych wynika, że Skarżący oraz jego żona posiadają również inny rachunek bankowy, którego wyciągu nie przedstawili. Przyjąć zatem należy, że Skarżący, nie przedkładając na wezwanie referendarza sądowego, wyciągów bankowych ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, nie przedstawił swojej sytuacji w sposób rzetelny. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżący jest zobowiązany. Podniesione okoliczności natomiast, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.