III SA/Wa 1583/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi E. GmbH z siedzibą w Niemczech na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2008 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. GmbH z siedzibą w Niemczech kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił E. GmbH z siedzibą w Niemczech przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2008 r. Na powyższe postanowienie E. GmbH (zwana dalej "Spółką" lub "Skarżącą ") reprezentowana przez M. J. złożyła zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 22 sierpnia 2008 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek Spółki o zwrot podatku za okres kwiecień-czerwiec 2008 r. w kwocie 106 085,88 zł. Jako załącznik do wniosku załączono kserokopię pełnomocnictwa z dnia 27 września 2007r. udzielonego K. S. oraz M. J. W związku z tym. że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów formalnych, gdyż brak było przy nim oryginału pełnomocnictwa, wezwano Spółkę do jego uzupełnienia w trybie art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej jako "Ordynacja". o W wezwaniu wskazano, że ma być złożony oryginał pełnomocnictwa dla osoby, która podpisała się pod wnioskiem jak też zawarto pouczenie, zgodnie z którym nie uzupełnienie braków formalnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Jak wynika z potwierdzenia odbioru, doręczono go Spółce w dniu 4 marca 2009 r., a zatem wyznaczony wezwaniem termin upływał z dniem 11 marca 2009 r. W dniu 13 marca 2009r. do organu podatkowego pierwszej instancji wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres kwiecień - czerwiec 2008r., podpisany przez M. J. Jako załącznik do wniosku dołączony został oryginał pełnomocnictwa dla M. J. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., zaskarżone postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009r. jest prawidłowe. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. dokonał właściwej analizy przesłanek warunkujących przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei z § 2 art. 162 Ordynacji wynika, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Odnosząc się do dyspozycji wskazanych przepisów, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że w świetle art. 162 Ordynacji brak jest podstaw prawnych do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych podania - wniosku o zwrot podatku od towarów i usług, z uwagi na to, że nie spełniono jednego z wymogów, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji tj. nie dopełniono czynności, dla której był określony termin. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik Spółki wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku powinien złożyć oryginał pełnomocnictwa wraz z opłatą skarbową udzielonego K. S., której podpis widnieje pod wnioskiem firmy E. GmbH. Organ zauważył, iż podane w złożonym zażaleniu przez pełnomocnika Skarżącej, wyjaśnienia w kwestii dotyczącej udzielania nowych pełnomocnictw nie mogą stanowić podstawy do zmiany rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia, bowiem jak wskazano wyżej brak jest podstaw prawnych do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych podania - wniosku o zwrot podatku od towarów i usług, z uwagi na nie spełnienie jednego z wymogów, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji. Nie godząc się z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. Spółka złożyła skargę do tutejszego Sądu Administracyjnego. W skardze, (zatytułowanej jako zażalenie), wskazała, iż wezwanie powinno być skierowane do jednej z osób, które zostały wymienione w pełnomocnictwie z dnia 27 września 2007 r. Skierowanie i dostarczenie wezwania bezpośrednio Skarżącej w dniu 4 marca 2009 r. było bezskuteczne i nie mogło wywołać skutków prawnych. Inaczej mówiąc wyznaczony termin do usunięcia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT nie rozpoczął nigdy swojego biegu, nie mógł być więc uchybiony. To że pisma zostały błędnie skierowane, spowodowało wiele nieporozumień, stworzyło problemy, co w konsekwencji, doprowadziło do poważnych strat firmy. Ponadto wniosek podpisany został przez K. S., która to w chwili jego złożenia była również pełnomocnikiem firmy, co dokumentuje pełnomocnictwo z dnia 27 września 2007 r. Była to kopia, ale w chwili złożenia wniosku, kopie udzielonych pełnomocnictw były respektowane przez urząd, czyli w chwili złożenia wniosku zostały spełnione wszystkie dotychczas stawiane wymogi. Skarżąca wyjaśniła, że wprowadzenie nowego przepisu, na co powołał się organ podatkowy pierwszej instancji, lecz działającego wstecz spowodowało że Skarżąca zajęła się w pierwszej kolejności kontaktowaniem z klientami, nowymi pełnomocnictwami i ustaleniami w sprawie opłat od pełnomocnictw. W styczniu ze względu na koszty które musi ponosić firma - opłata 17 zł za każde pełnomocnictwo, Skarżąca uznała, że wystarczające będzie wyznaczenie przez firmę jednego pełnomocnika. Tym niemniej Skarżąca uważa, ze urząd skarbowy mógł wystosować pismo w sprawie uzupełnienia wniosku o nowy formularz. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. naruszył przepisy art. 169 § 1 w zw. z art. 145 § 2 Ordynacji. Przepisy te stanowią, że: "jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia."( art. 169. § 1.) i "pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi." (art. 145 § 1 i §2) Podanie, to jest w tej sprawie wniosek o zwrot podatku od towarów i usług, złożony został na właściwym formularzu w dniu 22 sierpnia 2008 r. W górnej jego części oznaczony jest wnoszący – Spółka E. Gmbh, zaś pod wnioskiem figuruje nieczytelny podpis pod pieczątką o treści: "[...]", bez informacji kim jest osoba, która ten podpis złożyła. Do wniosku załączone było w odpisie (w kserokopii) pełnomocnictwo dla K. S. i dla M. J., obu pracownic firmy o nazwie F. w P., ul. [...] do reprezentowania Spółki w Polsce w sprawach zwrotu podatku. Pełnomocnictwo pochodziło z dnia 27 września 2007 r., a więc z daty sprzed złożenia wniosku i zawierało klauzulę o treści: "Adres do korespondencji [...]". Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zażądał uzupełnienia wniosku przez złożenie oryginału pełnomocnictwa, ale wezwanie to zostało skierowane, nie na wskazany adres do doręczeń lecz adres siedziby Spółki E. Z pisma, wnoszącego o przywrócenie terminu, które wpłynęło w dniu 13 marca 2008 r., podpisanego przez M. J., wynika, że spóźnienie w wykonaniu polecenia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. było zdaniem Spółki, spowodowane trudnościami w kontakcie z klientem (E.), który otrzymał to wezwanie w miejsce pełnomocnika, co uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku wniosku. Należy stwierdzić, że do pisma załączony był oryginał pełnomocnictwa jedynie dla M. J., który też nie był treściowo tym pełnomocnictwem, którego odpis złożono przy wniosku. To pełnomocnictwo pochodziło z daty 23 stycznia 2009 r. co oznaczało, że zostało udzielone już po złożeniu wniosku o zwrot podatku. Z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zaś wynika, że jest mu wiadomym, że wniosek został podpisany przez K. S. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji było prawidłowe, gdyż Spółka nie dopełniła czynności, której żądano – nie złożyła oryginału właściwego pełnomocnictwa. Pominął jednak ten istotny szczegół, że wezwanie zostało skierowane na niewłaściwy adres, gdyż zgodnie z dyspozycją Spółki, adresem do doręczeń miała być siedziba F. W dacie, w jakiej kierowano do strony wezwanie, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego nie miał żadnych podstaw, aby uznać, że wniosek podpisała jedna z osób wymienionych w pełnomocnictwie i jak brzmiało jej nazwisko jak też czy pełnomocnictwo załączone w kserokopii z czasem nie zostanie potwierdzone oryginałem. Wnoszącym podanie była Spółka, ale wskazała osoby pełnomocników i adres do doręczeń. Miała ku temu prawo. Stosownie do art. 136 Ordynacji strona może działać przez pełnomocnika, a stosownie do art. 137 § 2 pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, zgodnie zaś z art. 145 § 2 jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika jemu doręcza się pisma dla strony. Organy podatkowe kierując wezwanie na adres strony naruszyły wymienione przepisy. W konsekwencji przyjęły, że wezwanie do usunięcia braków mogło być wysłane na adres Spółki, a także, że terminem doręczenia wezwania był dzień 4 marca 2008r. Tymczasem przesyłając wezwanie do usunięcia braków formalnych na niewłaściwy adres spowodowały, że pismo to z punktu widzenia formalnego, w ogóle nie zostało doręczone. Nie doręczając wezwania organ podatkowy nie miał podstaw domagania się wykonania żądanych w nim czynności. Zachodzi więc domniemanie prawne, że do chwili obecnej pozostaje do rozpatrzenia wniosek Spółki złożony w dniu 22 sierpnia 2008 r. wraz z odpisem pełnomocnictwa na obie pracowniczki firmy F. i zawierającym wskazanie adresu do doręczeń na adres F. W ocenie Sądu wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku winno zawierać żądanie wskazania osoby, która podpisała wniosek z imienia i nazwiska wraz z oryginałem ważnego w tej dacie pełnomocnictwa. Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone i poprzedzające je postanowienie na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bowiem naruszenie wskazanych na wstępie przepisów mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ponownym rozpatrzeniu sprawy organy podatkowe ponowią czynności zmierzające do załatwienia sprawy, kierując się przepisem art.139 Ordynacji. Sąd orzekł o niewykonalności postanowień do uprawomocnienia wyroku, na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach orzekł na postawie art. 200 p.p.s.a.