III SA/Wa 1589/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-21

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, biorąc pod uwagę jej sytuację finansową?
Ratio decidendi
Strona, której dochody z emerytury ledwo pokrywają podstawowe koszty utrzymania, a która ponosi znaczące wydatki na leki i utrzymanie domu, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd uwzględnił również fakt, że strona jest w podeszłym wieku i nie posiada majątku.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Wniosek uzasadnił niskimi dochodami z emerytury (1.537,70 zł miesięcznie) i wysokimi kosztami utrzymania domu oraz wydatkami na leki. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku i nie posiada majątku.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych i ustanowić na jego rzecz adwokata 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł Skarżący J. B. nadesłał wypełniony formularz PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ewentualnie doradcy podatkowego. Wniosek swój uzasadnił problemami finansowymi wynikającymi z niskich dochodów. Skarżący otrzymuje niską emeryturę, która nie pozwala na poczynienie oszczędności, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie opłat sądowych i zaległości podatkowych. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku. Poza domem nie posiada żadnego majątku. Dochód z emerytury wynosi 1.537,70 zł. Opłaty związane z utrzymaniem domu (światło, gaz, woda, telefon, wywóz śmieci) wynoszą natomiast ok. 500 zł. Na leki Skarżący wydaje 200-300 zł miesięcznie. Do tego dochodzi zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał pismo z 14 czerwca 2012 r., w którym wyjaśnił, że nie posiada żadnych dodatkowych dochodów z najmu czy też działalności gospodarczej. Szczegółowo wskazał wysokość ponoszonych wydatków (światło 100 zł miesięcznie; woda 15 zł miesięcznie, gaz 100 zł miesięcznie w okresie letnim i 500 zł miesięcznie w okresie zimowym, leki 100-200 zł miesięcznie, wywóz śmieci 30 zł miesięcznie, podatek od nieruchomości 134 zł kwartalnie). Oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych w bankach krajowych i zagranicznych w okresie ostatnich trzech miesięcy. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). 5. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata ewentualnie doradcy podatkowego. Z udzielonych przezeń informacji wynika, że Skarżący utrzymuje się z emerytury wynoszącej 1.537,70 zł. Wydatki związane z utrzymaniem domu (światło, gaz, woda, wywóz śmieci, podatek od nieruchomości) i zakupem leków wynoszą natomiast 489 zł w okresie letnim i zwiększają się one w okresie zimowym do kwoty 889 zł. Biorąc pod uwagę opisaną przez Skarżącego sytuację majątkową (także jego wiek – [...] lat) oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z konieczności poniesienia kosztów sądowych w dwóch równolegle prowadzonych sprawach o tożsamym przedmiocie (odmowa umorzenia zaległości podatkowych), gdzie same tylko wpisy od skarg wynoszą 1.000 zł oraz kosztów zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na to, że Skarżący wskazał alternatywnie, iż domaga się ustanowienia adwokata lub doradcy podatkowego referendarz sądowy zadecydował o ustanowieniu adwokata. Podejmując taką decyzję miał na względzie to, że na rzecz Skarżącego ustanowiono już adwokata z urzędu. Uczyniono to w sprawie III SA/Wa 716/12 na mocy postanowienia z 16 marca 2012 r. Jak wynika z analizy akt tej sprawy adwokatem tym wyznaczony został K. L.. Skarżący może zatem wnioskować o jego wyznaczenie także w niniejszej sprawie. Taką możliwość daje mu art. 244 § 3 p.p.s.a., w myśl którego jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata (...) właściwa okręgowa rada adwokacka (...) w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem (...) wyznaczy adwokata (...) wskazanego przez stronę. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło