III SA/Wa 1589/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca E. sp. z o.o. w Warszawie zwróciła się o zwolnienie od wpisu od skargi, powołując się na takie okoliczności jak grożąca jej niewypłacalność, wszczęcie postępowań sądowoadministracyjnych. Podniosła, że uiszczenie wpisu od skargi może spowodować całkowite załamanie się finansów Skarżącej, a w rezultacie zaprzestanie regulowania bieżących zobowiązań. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych określiła na [...] zł, zaś stan trzech rachunków bankowych na kwoty 74.622,55 zł, 26.885,85 euro, 189.549,79 zł. Skarżąca wskazała, że liczba eksploatowanych urządzeń zmalała ze 164 (marzec 2013 r.) do 14 (październik 2014 r.). Przedstawiła wydane w toku postępowań podatkowych postanowienia i decyzje, upomnienie, miesięczne informacje o przychodach. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wyciągi bankowe, deklaracje VAT, zeznanie podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do sądu dla osób (w tym osób prawnych), które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Z treści tego przepisu wprost wynika, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych przesłanek spoczywa na stronie. Owo wykazanie polega na przedstawieniu w sposób przekonujący, że poniesienie kosztów postępowania nie jest możliwe. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 marca 2014 r. (sygn. akt I FZ 70/14) treść powyższego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też od stron oczekuje się aktywnej postawy przejawiającej się głównie w dostarczeniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych, w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, że strona nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek takiej właśnie współpracy z Sądem nakłada na stronę przepis art. 255 P.p.s.a. W niniejszej sprawie z możliwości tej referendarz sądowy skorzystał, wzywając pismem z 17 grudnia 2014 r. do nadesłania dokumentów mających pomóc w zobrazowaniu sytuacji materialnej Skarżącej i potwierdzających jednocześnie prawdziwość złożonych przezeń wyjaśnień. Wezwanie to precyzyjnie określało jakich oświadczeń referendarz sądowy oczekuje i jakie dokumenty miały zostać przedstawione. Nie sposób nie zauważyć, że Skarżąca nie wykonała w pełni tego wezwania. Nie przedłożyła mianowicie wyciągów z rachunków bankowych obrazujących wszelkie dokonywane na nich operacje. Takie szczegółowe wyciągi pozwoliłyby referendarzowi sądowemu ustalić stan prowadzonych na rzecz Skarżącej rachunków bankowych oraz prześledzić ewentualne transakcje dokonywane na nich z uwzględnieniem wysokości środków, jakimi Skarżąca mogła dysponować. Należy przy tym wyjaśnić, że wyciąg z rachunku bankowego ma odzwierciedlać transakcje dokonane w ramach tego rachunku w danym przedziale czasowym, bądź też dokumentować brak takich transakcji. Zawsze jednak na podstawie wyciągu można uzyskać informacje na temat zgromadzonych na danym rachunku środków, a tego rodzaju dane są istotne w kontekście przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca przesłała bądź to niepełne wyciągi (tak w przypadku rachunku w [...] ) bądź też wydruki, które potwierdzają stan środków na dany dzień (tak w przypadku rachunku w [...]). Skarżąca nie przesłała także zestawienia wysokości dochodu osiągniętego przez nią w 2014 r. Nie udzieliła również informacji o toczącym się ewentualnie postępowaniu egzekucyjnym, posiadanych udziałach w innych podmiotach czy posiadanych należnościach i zobowiązaniach. Nawet jednak te materiały, które Skarżąca nadesłała nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Wynika z nich bowiem, że skala prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest znaczna – jej przychody i koszty sięgają wielomilionowych kwot. Przykładowo za 2013 r. przychody wyniosły 29.281.736,17 zł, zaś koszty ich uzyskania 30.393.366,03 zł. Skalę działalności Skarżącej obrazują także deklaracje VAT-7. Wynika z nich, że w okresie od maja do października 2014 r. dokonała ona dostaw towarów o wartości odpowiednio 763.481 zł, 715.252 zł, 642.190 zł, 670.549 zł, 715.979 zł, 503.014 zł. Powyższe okoliczności nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała – jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. - iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym wpisu od skargi. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.