III SA/Wa 1590/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Hieronim Sęk, , po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "D" T., S, P., P. - spółka jawna w likwidacji na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W skardze z dnia [...] sierpnia 2007 r. "D" T., S, P., P. - spółka jawna w likwidacji (zwana dalej "Skarżącą" lub "Spółką") zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 14 września 2007 r. wezwano Skarżącą o nadesłanie wypełnionego formularza wniosku PPPr w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz o nadesłanie w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania dokumentów źródłowych obrazujących aktualną sytuację finansową spółki. W dniu 15 października 2007 r. wpłynęło do Sądu pismo Spółki zatytułowane "Zażalenie" oraz wypełniony formularz PPPr. W uzasadnieniu "zażalenia" Spółka podkreśliła, że zgodnie z przepisem art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a"), wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać złożony na urzędowym formularzu oraz powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i jej dochodach. Zgodnie natomiast z art. 255 P.p.s.a. jeżeli dane zawarte we wniosku okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, to Sąd dopiero wtedy może wzywać stronę do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej. W związku z tym wezwanie Spółki o dokumenty źródłowe jednocześnie z wezwaniem o nadesłanie formularza było, zdaniem Spółki przedwczesne, gdyż nie można z "góry zakładać potrzeby tego wzywania". Dodatkowo Spółka wyjaśniła, że nie posiada środków pozwalających jej uiścić wpis sądowy w wysokości 100 zł. Pismem z dnia 26 października 2007 r. Spółkę ponownie wezwano do nadesłania dokumentów wymienionych w wezwaniu informując, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego Spółki oraz jej możliwości płatniczych. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca wyjaśniła, że informacje, o które była wzywana nadeśle do Sądu po rozpatrzeniu przez Sąd zażalenia z dnia [...] października 2007 r. Dodatkowo wskazała, że nie posiada aktualnie żadnego majątku, ponieważ nieruchomość stanowiąca jej siedzibę została sprzedana w drodze licytacji w postępowaniu egzekucyjnym, a na koncie w banku [...]. [...] w L widnieje zadłużenie z tytułu niespłaconego kredytu zaciągniętego na zakup nieruchomości w wysokości 1.153.625,27 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 P.p.s.a. zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 P.p.s.a. zgodnie, z którym każdy kto, wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. Z tym też obowiązkiem strony powiązany jest odpowiadający mu obowiązek Sądu niepodejmowania żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 P.p.s.a.). W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których jest zobowiązana na danym etapie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. II FZ 781/05). Pojęcia środków nie można przy tym ograniczać wyłącznie do środków pieniężnych. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Analiza powołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że to strona skarżąca powinna wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy ponadto podkreślić, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku, a także spełniania ustawowych przesłanek w tym zakresie. W niniejszej sprawie Spółka złożyła wniosek o zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W oświadczeniu o stanie majątkowym i uzyskiwanych dochodach Skarżąca wskazała, że utraciła zdolność płatniczą i od dnia 1 listopada 2002 r. nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto, poinformowała, że na jedynym koncie w banku [...]. [...]w L. widnieje zadłużenie z tytułu niespłaconego kredytu w wysokości 1.140.357, 54 zł. Dodatkowo w piśmie z dnia 12 listopada 2007 r. Spółka wyjaśniła, że w stosunku do nieruchomości stanowiącej jej siedzibę zakończyła się licytacja w postępowaniu egzekucyjnym i nieruchomość ta została sprzedana. Uznając oświadczenie Skarżącej za niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego w taki sposób, by można było jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. referendarz sądowy wezwał ją w oparciu o art. 255 P.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje dotyczące między innymi posiadanych przez spółkę wierzytelności i zobowiązań, zeznań podatkowych wspólników spółki za 2006 r., zaświadczeń o wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów, a także o nadesłanie wyciągu z rachunków bankowych wspólników za ostatnie 3 miesiące oraz o złożenie innych informacji, z których wynikałaby niemożliwość uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się, a zdaniem Sądu, dokumenty te były niezbędne do zweryfikowania złożonych przez Spółkę oświadczeń i mogły one potwierdzić brak możliwości poniesienia przez Spółkę kosztów sądowych. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że Spółka nie zdołała wykazać, że nie ma możliwości uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Po przeanalizowaniu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, a także zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., będące niezbędnym warunkiem do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 254 § 1 w związku z art. 243 § 1, art. 245 i art. 246 § 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.