III SA/Wa 1592/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-15

Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej może zostać uwzględniony bez przedstawienia wyczerpujących dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego wymaga, aby strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która musi przedstawić szczegółowe informacje umożliwiające ocenę rzeczywistej kondycji finansowej. Brak dostarczenia wymaganych dokumentów i informacji uniemożliwia ocenę sytuacji materialnej i uzasadnienie zwolnienia z obowiązku ponoszenia wpisu, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
S. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie podatku dochodowego za 2005 r. Po oddaleniu skargi przez WSA w Warszawie, S. B. wniósł skargę kasacyjną i złożył wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego z powodu trudnej sytuacji finansowej, wskazując na niskie dochody i brak majątku. Sąd wezwał go do przedstawienia szczegółowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i rodzinną, na co skarżący nie odpowiedział.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z dnia 25 maja 2010 r. S. B. (dalej: "Skarżący") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Od powyższego wyroku Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną. Pismem z dnia 30 maja 2011 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący pismem z dnia 20 czerwca 2011 r. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając swój wniosek wskazał na trudną sytuację finansową. Skarżący od dłuższego czasu leczy się i z przyczyn niezależnych od niego nie może uzyskiwać dochodów, a leczenie wymaga dużych środków finansowych. Wskazał, że utrzymuje się z dochodu ze stosunku pracy (1/4 etatu) w wysokości 300 zł brutto. Małżonka Skarżącego E. B. utrzymuje się z dochodu ze stosunku pracy w wysokości 3000 zł brutto. Daje to łączny dochód około 3300 zł brutto. Skarżący wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym, oprócz niego oraz żony, pozostaje syn oraz dwie córki. Skarżący oświadczył, że nie posiada nieruchomości, ruchomości oraz środków pieniężnych. W wykonaniu zarządzenia z dnia 8 lipca 2011 r. Skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów, na podstawie których Sąd mógłby w pełni ocenić rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze. Został wezwany do: 1) wyjaśnień co do tytułu prawnego (budynku), w którym Skarżący zamieszkuje, 2) zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe Skarżącego oraz osób pozostających w nim we wspólnym gospodarstwie domowym, 3) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez Skarżącego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych krajowych i zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, 4) oświadczenia w przedmiocie korzystania przez Skarżącego oraz osoby pozostające w nim we wspólnym gospodarstwie domowym z jakichkolwiek form pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających świadczenia, 5) udokumentowania, ewentualnie wykazania wysokości kosztów miesięcznego utrzymania (np. czynsz, energia elektryczna, gaz, leki, koszty leczenia itp.), 6) dokumentów świadczących o posiadanych przez Skarżącego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp., 7) inne, które wnioskodawca uzna za istotne. Skarżący do dnia 15 września 2011 r. nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 p.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Tymczasem w niniejszej sprawie informacje o stanie majątkowym i rodzinnym Skarżący przedstawił w sposób wybiórczy. Takie postępowanie Skarżącego podważa wiarygodność prezentowanej przez niego argumentacji. Skarżący nie przesłał mianowicie wyjaśnień co do tytułu prawnego (budynku), w którym zamieszkuje, zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe Skarżącego oraz osób pozostających w nim we wspólnym gospodarstwie domowym, wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez Skarżącego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych krajowych i zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia w przedmiocie korzystania przez Skarżącego oraz osoby pozostające w nim we wspólnym gospodarstwie domowym z jakichkolwiek form pomocy społecznej (podania form i wysokości tej pomocy) wraz z odpisami decyzji przyznających świadczenia, wysokości kosztów miesięcznego utrzymania (np. czynsz, energia elektryczna, gaz, leki, koszty leczenia itp.), dokumentów świadczących o posiadanych przez Skarżącego oraz osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe. W tej sytuacji należy stwierdzić, że uchylanie się przez Skarżącego od przedstawienia wyczerpującej argumentacji - we wskazanym w przesłanym wezwaniu zakresie - uniemożliwiło przeprowadzenie oceny jego sytuacji materialnej tak, by można było jednoznacznie stwierdzić, iż poniesienie przezeń kosztów jest niemożliwe albo będzie wiązało się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania jego i jego rodziny. Brak jest więc podstaw do uprzywilejowania Skarżącego przez zwolnienie go z obowiązku ponoszenia wpisu od skargi kasacyjnej. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło