III SA/Wa 1592/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-21
Skład orzekający: Jarosław Trelka, Artur Kot, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie zabezpieczenia należności pieniężnych spełnia wymogi formalne określone w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli wskazuje na okoliczności utrudnienia egzekucji, które pokrywają się z tymi opisanymi w decyzji o zabezpieczeniu przedwymiarowym?Ratio decidendi
Zarządzenie zabezpieczenia należności pieniężnych spełnia wymogi formalne określone w art. 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli wskazuje na okoliczności utrudnienia egzekucji, które pokrywają się z tymi opisanymi w decyzji o zabezpieczeniu przedwymiarowym. Postępowanie zabezpieczające nie jest właściwym miejscem do kwestionowania oceny organu wydającego decyzję o zabezpieczeniu.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie zabezpieczające majątek skarżącej w celu zabezpieczenia zobowiązań w podatku VAT. Skarżąca wniosła zarzuty do postępowania zabezpieczającego, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieprawidłowe oznaczenie okoliczności unikania wykonania obowiązku w zarządzeniach zabezpieczających. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Artur Kot, sędzia WSA Justyna Mazur, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej też "Naczelnik", "NUS" albo "Organ egzekucyjny") prowadził postępowanie zabezpieczające do majątku P. B. (dalej też "Skarżąca", "Strona" albo "Zobowiązana") na podstawie własnych zarządzeń zabezpieczenia z dnia 6 października 2016 r. o numerach [...], [...], [...], [...], wystawionych w celu zabezpieczenia zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do listopada 2012 r. w łącznej wysokości 51 357 241 zł. Podstawę prawną zabezpieczonych należności stanowiła decyzja Naczelnika z dnia [...] września 2016 r.
W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego Organ egzekucyjny podjął czynności mające na celu zajęcie zabezpieczające rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych zawiadomieniami z dnia 12 października 2016 r. w Banku Z. S.A., I. Banku S.A., M. Banku S.A., Banku B. S.A., Banku H. S.A., w [...] Banku S. A. oraz A. Banku S. A.
Pismem z dnia 25 października 2016 r. Skarżąca wniosła zarzuty do powyższego postępowania zabezpieczającego, wskazując na naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: "upea" albo "ustawa"), poprzez oznaczenie w treści zarządzeń zabezpieczających w części D pkt 4 okoliczności unikania wykonania przez Zobowiązaną obowiązku przez nieujawnianie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych, które nie są okolicznościami wynikającymi z decyzji z dnia [...] września 2016 r. W opinii Skarżącej Organ egzekucyjny bezzasadnie dokonał zajęć zabezpieczających. Ponadto, zdaniem Strony, Organ egzekucyjny naruszył art. 29 upea, poprzez niezbadanie dopuszczalności zabezpieczeń, oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej "Kpa"), poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. NUS uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy za nieuzasadnione.
Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, w którym powtórzyła zarzuty i wniosła ponownie o uchylenie zabezpieczeń wierzytelności na rachunkach bankowych.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej też "Dyrektor", "DIS" albo "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu DIS stwierdził, że Naczelnik w przedmiotowej sprawie zastosował obowiązujący druk zarządzenia zgodny z wzorem zamieszonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 645, dalej "rozporządzenie"), a zaskarżone zarządzenia z dnia 6 października 2016 r. zostały sporządzone zgodnie z rozporządzeniem oraz art. 156 § 1 ustawy.
Odnośnie natomiast zastrzeżeń dotyczących wskazania przyczyn zabezpieczenia DIS zauważył, iż podstawą wystawienia w niniejszej sprawie zarządzeń zabezpieczeń był art. 155 ustawy egzekucyjnej, a wypełnienie właściwego pola w pozycji 4 części D zarządzenia ma kluczowe znaczenie przy prowadzeniu postępowania zabezpieczającego na podstawie art. 154 ustawy. W ocenie Organu odwoławczego podanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym zgodnie z art. 155 ustawy, w powiązaniu z art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej "Op"), ma jedynie charakter wtórny do treści decyzji o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i ustanowieniu zabezpieczenia na majątku Skarżącej na poczet niniejszego zobowiązania. To w ww. decyzji podatkowej wskazano przyczyny, z powodu których Organ uznał, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Dyrektor wskazał też, że okoliczność unikania wykonania przez Zobowiązaną obowiązku, określona w zarządzeniach w części D w pkt 4, znajduje potwierdzenie w decyzji z dnia [...] września 2016 r.
W ocenie DIS w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano, że podstawą prawną do dokonania zabezpieczenia jest ww. decyzja z dnia [...] września 2016 r., w której ujęto okoliczności świadczące o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji. Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutów naruszenia art. 29 ustawy oraz art. 8 Kpa.
Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia Skarżąca wniosła skargę do Sądu, zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie:
1) art 33 § 1 Op, poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy działanie Strony nie dawało podstaw do wydania zabezpieczenia na jej majątku,
2) art 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy, poprzez nieprawidłowe wskazanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji,
3) art. 29 § 2 pkt 3 upea, poprzez przystąpienie do zabezpieczenia pomimo, że zarządzenia zabezpieczenia nie spełniały wymogów art. 156 § 1 ustawy,
4) art. 8 Kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej.
W uzasadnieniu Skarżąca stwierdziła, że przedmiotowe zarządzenia zabezpieczenia nie spełniały wymogów art. 156 § 1 ustawy. Zdaniem Strony, skoro w zarządzenia zabezpieczenia jako podstawę prawną wskazano decyzję z dnia [...] września 2016 r., bezzasadne było określenie innych okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji, sprzecznych z przedmiotowym orzeczeniem.
W odpowiedzi na skargę DIS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 dalej "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Art. 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy stanowią, że zarządzenie zabezpieczenia zawiera wskazanie podstawy prawnej zabezpieczenia obowiązku oraz wskazanie okoliczności świadczących o wystąpieniu możliwości utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji. Analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że zarządzenia zabezpieczenia spełniają te wymagania. Otóż w części D w polu nr 1 wskazano na "orzeczenie", w polu 2 - jej numer, zaś w polu 3 – datę ("13. 09. 2016 r."). W tej samej części D w polu nr 4 podano natomiast (przez zakreślenie stosownego, drugiego "kwadratu" w formularzu przewidzianym dla zarządzeń zabezpieczenia należności pieniężnych), że Skarżąca unikała wykonania obowiązku przez nieujawnienie zobowiązań powstających z mocy prawa lub nierzetelne prowadzenie ksiąg. Te okoliczności, jak wynika z decyzji załączonej do akt sprawy (k. 4 – 7), pokrywają się z tymi, które opisano w tej decyzji o zabezpieczeniu przedwymiarowym. W decyzji tej wskazano bowiem, że Skarżąca brała udział w transakcjach karuzelowych, wykazywała nienależne zwroty podatku VAT, w których pełniła rolę tzw. bufora. Postępowanie zabezpieczające nie jest natomiast właściwym miejscem do kwestionowania tej oceny Organu wydającego decyzję o zabezpieczeniu.
Niezasadny był więc zarzut niespełnienia przez zarządzenia wymogów art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 i 5 ustawy. W efekcie za chybione uznane być musiały twierdzenia co do naruszeń art. 29 § 2 pkt 3 ustawy w zw. z art. 8 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło