III SA/Wa 1602/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, która nie jest przedmiotem zaskarżenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie stanowi podstawę dla postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może wstrzymać wykonania decyzji, która nie jest przedmiotem zaskarżenia w toku postępowania sądowoadministracyjnego, nawet jeśli stanowi podstawę dla postępowania egzekucyjnego. Instytucja wstrzymania wykonania aktu administracyjnego dotyczy wyłącznie zaskarżonych aktów lub czynności. Sąd administracyjny nie jest właściwy do zawieszania postępowań egzekucyjnych, gdyż kompetencje w tym zakresie przysługują organom egzekucyjnym na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jednocześnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 2006 r. określającej zobowiązanie podatkowe oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Skarżąca argumentowała, że kontynuowanie egzekucji uniemożliwi jej spłatę zobowiązań wynikających z ugody i może doprowadzić do konieczności ogłoszenia upadłości konsumenckiej.Rozstrzygnięcie
1) Odrzucono wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. 2) Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek, po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1) odrzucić wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego 2) odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...]
Skarżąca M.D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w W. z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Pismem z dnia 15 września 2016 r. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. . W uzasadnieniu wskazała, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zajął wynagrodzenie Skarżącej. po wniesieniu skargi wszczynającej niniejsze postępowanie. Zdaniem Skarżącej kontynuowanie egzekucji może doprowadzić do sytuacji, a w której nie będzie miała środków do życia i będzie musiała złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Skarżąca spłaca zadłużenie na podstawie ugody zawartej z W. . Są to raty w wysokości 1500 zł miesięcznie. Prowadzenie egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. uniemożliwi wykonanie tej umowy. Skarżąca zwróciła się bezpośrednio do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. wniosek ten został oddalony. W tej sytuacji w ocenie Skarżącej konieczne jest wstrzymanie wykonalności orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." Sąd może wstrzymać w drodze postanowienia wykonanie aktu organu administracji, jeżeli zaistnieją określone w tym przepisie warunki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Jednakże nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów administracyjnych dotyczy tych spośród nich, które takiemu wykonaniu podlegają, a zatem korzystają z przymiotu wykonalności.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , którego podstawą prawną była decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] określająca Skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego.
Zaskarżone postanowienie nie obliguje strony skarżącej do jakiegokolwiek działania. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Nadto nie kwalifikują się do wykonania wszelkie akty administracyjne odmowne (por. Tadeusz Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., s.217).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można rozstrzygnąć o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r. określającej Skarżącej zobowiązanie podatkowe z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego albowiem instytucja wstrzymania dotyczy tylko zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności. Co prawda art. 61 § 3 p.p.s.a rozszerza możliwość wstrzymania aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jednakże rozszerzenie to dotyczy aktów wydanych w pierwszej instancji oraz aktów w stosunku, do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. W związku z powyższym należy podkreślić, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r. o której wstrzymanie wniosła Skarżąca nie mieści się w zbiorze aktów prawnych, które mogłyby być objęte w toku niniejszego postępowania wstrzymaniem wykonania. Przedmiotem wstrzymania na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być tylko akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy.
Zdaniem Sądu, pomiędzy postępowaniem dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie złożonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, a postępowaniem w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego nie zachodzi tożsamość przedmiotowa. Wskazane sprawy są ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym.
Dlatego też wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2006 r. należało uznać za bezzasadny.
Odnosząc się do wniosku Skarżącej o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. , należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.".
Należy bowiem zauważyć, że sądy administracyjne są właściwe do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2015r. o sygn. akt II FZ 601/15; dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA).
Dodatkowo należy zauważyć, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 56 § 1 u.p.e.a. Wniosek w tym przedmiocie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenia tych organów mogą podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez przepisy p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku art. 64 § 3 w związku z art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło