III SA/Wa 1606/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2011 r. po rozpoznaniu wniosku Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2011 r Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2005 r. do października 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. od kosztów sądowych 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba prawna lub jednostka organizacyjna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba prawna lub jednostka organizacyjna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w S. , dalej jako skarżący lub strona, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w piśmie z 27 czerwca 2011 r., a następnie - w formularzu PPF z 7 września 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnych środków ani oszczędności, które umożliwiałyby pokrycie kosztów postępowania. Jedyne zasoby, które posiada, są przeznaczone na wypłatę zasiłków celowych dla osób i rodzin z województwa podkarpackiego, poszkodowanych w wyniku powodzi, osuwisk i innych klęsk żywiołowych, które miały miejsce w miesiącach maj-wrzesień 2010 r. Środki te nie mogą zostać przeznaczone na inne cele. Pozostałe należności są nieściągalne (środki pochodzące od dłużników funduszu alimentacyjnego). Środki trwałe strona wyceniła na 554717,27, wysokość straty za ostatni rok – 13068487,83 zł, na rachunku posiada 908688,23 zł. Do formularza strona załączyła kwartalne sprawozdanie Rb-N o stanie należności oraz wybranych aktów finansowych, sprawozdanie Rb-28S z wykonania planu wydatków Sygn. akt III SA/Wa 1606/11 budżetowych jednostki samorządu terytorialnego, kserokopię wyciągu bankowego. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest 2270,- zł należne z tytułu wpisu od skargi do sądu. Podstawą prawną działania ośrodków pomocy społecznej, oprócz aktów prawa miejscowego, są ustawy: 1) o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. - tekst jednolity /Dz.U. Nr 115 poz. 728 z 2008 roku z póź. zm./, 2) o zatrudnieniu socjalnym z dnia 13 czerwca 2003r. - /Dz.U. Nr 69 poz. 624 z 2004 roku z późn. zm./, 3) o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003r. - tekst jednolity /Dz.U. Nr 139 poz. 992 z 2006 roku z późn. zm./, 4) o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej z dnia 22 kwietnia 2005r. - /Dz.U. Nr 86 poz.732 z 2005 roku/, 5) o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982r. - tekst jednolity /Dz.U.Nr 147 poz. 1231 z 2002 roku z póź. zm./, 6) o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24 kwietnia 1997r. - /Dz.U. Nr 75 poz.468z 1997 roku z póź. zm./, 7) o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005r. - /Dz.U. Nr 180 poz.149 z 2005 roku z póź. zm./, 8) Rozporządzenie Min. Gosp. i Pracy w sprawie trypu organizowania prac społecznie użytecznych z dnia 15 października 2005r. 9) o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20 kwietnia 2004r.,-/ Dz.U. Nr 69, poz. 415 z 2008r./, 10) o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z dnia 07 września 2007r. - / Dz.U. Nr 192 poz.1378 z późn. zm./. Celami działania – z założenia – ośrodków pomocy społecznej jest realizacja takich zadań, jak: tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej, w tym rozbudowa niezbędnej infrastruktury socjalnej, analiza i ocena zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej, przyznawanie i wypłacanie przewidzianych ustawą świadczeń, pobudzanie społecznej aktywności w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, praca socjalna rozumiana jako działalność zawodowa, skierowana na pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie oraz na tworzeniu warunków sprzyjających temu celowi. Zadania z zakresu pomocy społecznej ośrodki pomocy społecznej realizują w ramach zadań własnych oraz zadań zleconych jst i za środki przeznaczone na ten cel. Do tych Sygn. akt III SA/Wa 1606/11 celów nie zalicza się prowadzenia sporów sądowych, czasem nieuniknionych. Stąd szczególny obowiązek rozwagi przy badaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez stronę w sytuacji, kiedy jest podmiotem ukierunkowanym na świadczenie pomocy społecznej – zwłaszcza w sytuacji, kiedy nie można zmienić przeznaczenia i obowiązku alokacji posiadanych środków. W rozpoznawanej sprawie skarżący ośrodek kwestionuje zasadność ponoszenia opłat na PFRON, będących wynikiem zatrudniania niepełnosprawnych podczas realizacji zadań ośrodka, tj: pomocy społecznej, obsługi świadczeń rodzinnych, zaliczek alimentacyjnych i dodatków mieszkaniowych. Działalność skarżącego ośrodka, z założenia, nie przynosi dochodów, natomiast poczynienie wydatków na potrzeby postępowania sądowego może powodować ograniczenie zakresu działalności statutowej, tak istotnej z punktu widzenia najuboższej części społeczeństwa. Dlatego, zdaniem referendarza sądowego, mając na uwadze realizację postulatu dostępu strony do Sądu, charakter podmiotu zwracającego się o przyznanie prawa pomocy, prowadzoną przez niego działalność, jak też deklaracje strony o braku wolnych środków na potrzeby postępowania sadowego, należy uznać, że zmienne te uzasadniają przyznanie prawa pomocy stronie we wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. 4) Mając na uwadze przedstawione okoliczności, referendarz sądowy, orzekając jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2pkt 7 u.p.p.s.a., doszedł do przekonania, że skarżący wykazał dostatecznie zasadność swego wniosku o przyznanie prawa pomocy.