III SA/Wa 1607/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżący A. W., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych, a jedynym jego źródłem utrzymania są dochody jego żony. Podał, że "w związku z oszustwem Pana J. L." jest zadłużony na kwotę [...] zł plus odsetki na rzecz firmy P.. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz, że nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Żona skarżącego, z tytułu zatrudnienia na ½ etatu uzyskuje miesięczny dochód w kwocie [...]zł brutto. Dodatkowo skarżący oświadczył, iż jego zona nie posiada domu, mieszkania, oszczędności ani innych przedmiotów wartościowych. Skarżący oświadczył również, że jest prowadzona egzekucja na rzecz firmy P. R. K. oraz na rzecz Urzędu Skarbowego. Z dokumentów przedstawionych na wezwanie Sądu, wynika, że Skarżący ponosi miesięczne wydatki z tytułu opłat za gaz w kwocie około [...] zł miesięcznie, opłat za energię elektryczną w kwocie około [...] zł miesięcznie oraz opłat za telefon w kwocie około [...]- [...] zł miesięcznie. Z zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, że skarżący w 2005 r. osiągnął stratę w kwocie [...] zł, a w roku 2006 r. dochód w kwocie [...] zł. Żona natomiast skarżącego w 2006 r. osiągnęła dochód w kwocie [...] zł. Z przedstawionych umów o pracę wynika, że żona skarżącego jest zatrudniona od 19 września 2006 r. na ½ etatu. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że skarżący posiada rachunek w banku P. oraz rachunek kredytowy z limitem [...] zł w L.. Żona natomiast skarżącego posiada rachunek w B... Z informacji zawartych w przedstawionych wyciągach wynika, że w okresie od 30 maja 2007 r. do 28 czerwca 2007r. oraz w dniu 30 czerwca 2007 r., a także w okresie od 1 sierpnia do 28 sierpnia 2007 r. na konto skarżącego wpłynęły kwoty w łącznej wysokości około [...] zł. W dniu 28 sierpnia 2007 r. stan konta skarżącego wynosił natomiast [...] zł. Z wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego wynika natomiast, że w miesiącu czerwcu 2007 r. na konto wpłynęła kwota [...], w lipcu 2007 r. kwota w łącznej wysokości [...] zł, a w sierpniu 2007 r. kwota [...] zł. Stan konta na koniec każdego miesiąca wynosił natomiast kolejno: [...] zł, [...] i [...] zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej u.p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu należnego od skargi w kwocie [...] zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący co prawda nie wykazał aby uzyskiwał dochody, jego żona natomiast osiąga bardzo niskie miesięczne dochody, to jednak analiza wyciągów z rachunków bankowych wskazuje, że skarżący ma możliwość uiszczenia wpisu należnego od skargi. W przeciągu trzech miesięcy za jakie zostały przedstawione wyciągi z rachunku bankowego, na konto skarżącego wpływały kwoty w wysokości : kolejno [...] zł, [...]zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł. Skarżący posiada również rachunek kredytowy z przyznanym limitem [...] zł. Żona natomiast skarżącego posiada oszczędności w kwocie [...] zł, które jak wynika z wyciągów bankowych z miesiąca na miesiąc ulegają zwiększeniu. I tak w czerwcu 2007 r. żona skarżącego posiadała środki w kwocie [...] zł, w lipcu [...]zł natomiast w sierpniu [...] zł. Miesięczne wydatki natomiast skarżący określił na kwotę około [...] zł, wskazując opłaty za gaz, prąd oraz telefon. Należy przy tym wskazać że koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Należy przy tym podkreślić, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu należnego od skargi jest jedynym kosztem do uiszczenia którego skarżący jest zobowiązany. Zatem, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków, i uiścić kwoty wpisu sądowego należnego od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Reasumując należy stwierdzić, że – w niniejszej sprawie – odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do Sądu. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.