III SA/Wa 1607/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-10-07
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedstawi wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Spółka ubiegająca się o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. W przypadku niewystarczających oświadczeń lub wątpliwości co do stanu majątkowego, strona jest zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dokumentów na wezwanie sądu. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje brakiem możliwości oceny sytuacji finansowej strony i w konsekwencji odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżąca wskazała, że nie prowadzi działalności i nie posiada rachunków bankowych. Referendarz sądowy wezwał spółkę do przedstawienia dodatkowych informacji o jej sytuacji majątkowej, jednak spółka nie zastosowała się do wezwania, ograniczając się do wyjaśnień dotyczących postępowania egzekucyjnego. Wobec braku wymaganych dokumentów, sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. sp. z.o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1993 i 1994 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr B. sp. z o.o. w Warszawie zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała że nie prowadzi działalności gospodarczej oraz nie posiada rachunków bankowych.
Pismem z 12 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy zwrócił się do Skarżącej o nadesłanie dodatkowych informacji na temat jej sytuacji majątkowej. Do wezwania tego Skarżąca nie zastosowała się. Wyjaśniła jedynie, że Od 1995 r. przeciwko spółce prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, bez tytułów wykonawczych
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarżąca ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, iż spełnia powyższy wymóg. Kluczowe znaczenie ma art. 255 p.p.s.a., stanowiący, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Wezwanie takie w niniejszej sprawie wystosowano. Nie ulega wątpliwości, iż wezwanie to nie zostało wypełnione bowiem Skarżąca nie nadesłała żadnych dokumentów. Nie ma zatem możliwości oceny w jakiej faktycznie sytuacji znajduje się Skarżąca. Subiektywne bowiem przekonanie o braku środków nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy.
Uchylenie się od współpracy w tym zakresie nie może pozostać bez konsekwencji - z cytowanego wyżej art. 255 p.p.s.a. wynika bowiem, że tryb ten uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, jest niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić.
Konsekwencje płynące z powyższego pozostają w zgodzie z ciężarem dowodu który spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, co wynika z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten nakłada bowiem na stronę obowiązek wykazania tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Tymczasem w niniejszej sprawie Skarżąca nie nadesłała bilansu, rachunku zysków i strat, zeznań podatkowych, zestawienia należności i zobowiązań i.t.p.
Skoro zatem Skarżąca uchyliła się od przedstawienia żądanej dokumentacji, ani też nie odniosła się do tego poprzez wyjaśnienia, dlaczego jej nie składa, a także nie złożyła wniosku o przedłużenie terminu do jej przedłożenia, to powinna liczyć się z tym, że referendarz sądowy nie będzie dysponował koniecznymi informacjami do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt. 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło