III SA/Wa 161/24
WyrokWSA w Warszawie2024-04-16
Skład orzekający: Dariusz Czarkowski, Maciej Kurasz, Tomasz Grzybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na twierdzeniu o dokonaniu zapłaty, jest zasadny, jeśli suma wpłat dokonanych przez zobowiązanego jest niższa niż wysokość zobowiązań wynikających ze złożonych deklaracji i naliczonych odsetek?Ratio decidendi
Zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na twierdzeniu o dokonaniu zapłaty, jest niezasadny, gdy suma wpłat dokonanych przez zobowiązanego jest niższa niż wysokość zobowiązań wynikających ze złożonych deklaracji i naliczonych odsetek. W takiej sytuacji, mimo uwzględnienia wszystkich wpłat, pozostaje niedopłata. Ponadto, kwestia sposobu zaliczenia wpłat na poczet zaległych opłat, rozstrzygnięta w odrębnych postanowieniach organu egzekucyjnego, które zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy, nie może być ponownie badana w ramach postępowania dotyczącego zarzutów w egzekucji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczącej należności z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi, twierdząc, że kwoty te zostały już zapłacone. Organy egzekucyjne, po rozpatrzeniu sprawy w kolejnych instancjach, ustaliły, że suma wpłat dokonanych przez skarżącą była niższa niż wysokość zobowiązań wynikających ze złożonych deklaracji i naliczonych odsetek, co skutkowało pozostawieniem niedopłaty. Skarżąca kwestionowała również sposób zaliczenia dokonanych wpłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, asesor WSA Tomasz Grzybowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi H. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
H.L. (dalej: "Skarżąca") wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 1 czerwca 2022 r., wskazując na nieistnienie obowiązku zapłaty z uwagi na fakt, że kwoty te zostały już zapłacone.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. Prezydent W. oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 1 czerwca 2022 r., zgłoszony przez Skarżącą.
Na skutek zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. Prezydent W. oddalił zarzut wygaśnięcia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 1 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w dniu 1 czerwca 2022 r. Prezydent W. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należność z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi za grudzień 2020 r. oraz za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2021 r. Organ I instancji wskazał, że odpis tytułu wykonawczego zobowiązana otrzymała w dniu 6 lipca 2022 r. a pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. wniosła zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ I instancji wskazał, że podstawą zarzutu może być wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części, zgodnie z art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązku. Organ I instancji powołał się również na art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 6i ust 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wskazując że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Strona nie kwestionuje faktu zamieszkiwania na nieruchomości. Zgodnie z art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Rada m.st. Warszawy uchwałą nr XXV/731/2020 z dnia 16 stycznia 2020 r. określiła nowe wzory deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Uchwałą nr XXIV/671/2019 z dnia 12 grudnia 2019 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz ustalenia stawki opłaty za pojemnik i worek o określonej pojemności Rada m.st. Warszawy określiła nowe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W dniu 20 grudnia 2020 r. została złożona deklaracja za okres od 1 marca 2020 r. w której zadeklarowano wysokość opłaty na kwotę 90 zł. Uchwalą nr XL/1254/2020 z dnia 26 listopada 2020 r. dokonano zmiany metody naliczania opłaty. Uchwałą nr XL/1256/2020 dokonano zmiany uchwały zmieniającej. Obydwie uchwały weszły w życie z dnia 1 kwietnia 2021 r. Na podstawie tych uchwał, w dniu 16 grudnia 2021 r. została złożona deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. na kwotę 3,31 zł miesięcznie. Od 1 stycznia 2022 r. obowiązująca jest uchwała nr LVI/1749/2021 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Za okres od 1 stycznia 2022 r. wysokość opłaty wynosi 98 zł miesięcznie. Organ I instancji opisał jak przedstawiają się wysokości miesięcznych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi: marzec 2020 - marzec 2021: 90 zł; kwiecień 2021 - grudzień 2021: 3,31 zł; styczeń 2022-marzec 2022: 98 zł. Organ I instancji opisał również sposób księgowania dokonanych przez stronę wpłat, wskazując jednocześnie że każdorazowo były wydawane w tym zakresie postanowienia o zarachowaniu wpłat. Postanowienia te, które zostały zaskarżone przez Skarżącą, zostały utrzymane w mocy przez Organ odwoławczy. Organ I instancji wskazał, że wpłaty w okresie 29 czerwca 2020 r. – 30 marca 2022 r. wyniosły łącznie 1261,41 zł, a opłaty z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi wynikające ze złożonych deklaracji oraz naliczonych odsetek wynosiły w okresie od marca 2020 do marca 2022 - 1524,79 zł. Do zapłaty pozostała kwota 263,38 zł na którą składały się należności za grudzień 2020 r. w kwocie 90 zł, opłaty za luty 2021 r. w kwocie 60,21 zł, za marzec 2021 r. w kwocie 90 zł oraz za okres kwiecień - listopad 2021 r. w kwocie po 3,31 zł. Organ I instancji wskazał, że Skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty gdyż wpłaty zostały już dokonane. Jak natomiast wynika z powyższego, wszystkie wpłaty strony zostały uwzględnione, jednak wartość tych wpłat była mniejsza niż wysokość opłat wynikająca ze złożonych deklaracji o kwotę 263,38 zł.
W zażaleniu Skarżąca wskazała, że ze względu na epidemię COVID i ograniczony dostęp do mediów, nie poznała treści uchwały wprowadzającej nowe wzory deklaracji za wywóz odpadów. Skarżąca wskazała, że deklarację złożyła dopiero 21 grudnia 2021 r., a zatem przez blisko dwa lata (od kwietnia 2020 r. do grudnia 2021 r.) pozostawała w niewiedzy o zmianie opłat i nowych wzorach deklaracji. Dopiero w grudniu 2021 złożyła deklarację na kwotę 90 zł miesięcznie, lecz wnoszone dotychczas wpłaty w wysokości 30 zł nie wystarczały na pokrycie ustalonych kwot. Skarżąca zakwestionowała sposób zaksięgowania dokonywanych wpłat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2023 r. utrzymało w mocy postanowienie Organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium powołało się na art. 23 § 1-3, art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 1681 ze zm., dalej: "u.p.e.a") i stwierdziło, że brak jest podstaw do kwestionowania w ramach niniejszego postępowania sposobu zaliczenia/zarachowania dokonywanych wpłat. Kolegium zwraca uwagę, że w odniesieniu do każdorazowej wpłaty, Organ I instancji wydawał postanowienia o zaliczeniu wpłat, działając na podstawie art. 55 § 2 i art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej w ramach odrębnego postępowania. Postanowienia, od których Skarżąca złożyła zażalenia (kwestionując w ramach tych postępowań sposób zaliczenia wpłaty) zostały utrzymane w mocy przez Organ odwoławczy. Usankcjonowany zatem został sposób rozliczenia dokonanych wpłat i sposób ich zaliczenia na zaległe opłaty za gospodarowanie odpadami. Nie można natomiast w ramach niniejszego postępowania badać zasadności postanowień o sposobie zarachowania wpłaty a także dokonywać odmiennego ich zarachowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wskazała, że nie istnieje obowiązek zapłaty ponieważ żądana należność została przez Skarżącą zapłacona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a."), stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania.
Zaznaczyć należy, że przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie wymienionego na wstępie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 1 czerwca 2022 r., wniesionych przez Skarżącą w dniu 12 sierpnia 2022 r.
Sąd orzekający w sprawie podziela w całości ustalenia oraz ocenę prawną przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Zauważyć natomiast należy, biorąc pod uwagę zarzuty skargi oraz treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że na obecnym etapie postępowania sporne pozostawały kwestie objęte zarzutami zgłoszonymi na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. tj. Skarżąca wskazała na nieistnienie obowiązku zapłaty przedmiotowych kwot z uwagi na fakt dokonania zapłaty, co zostało słusznie uznane przez Organy za zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
Przechodząc do rozważań należy przede wszystkim wyjaśnić, że katalog zarzutów do postępowania egzekucyjnego stanowi enumeratywny zbiór zawarty w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być:
nieistnienie obowiązku;
określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
błąd co do zobowiązanego;
brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
brak wymagalności obowiązku w przypadku:
odroczenia terminu wykonania obowiązku,
rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Jak wynika z treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 1 czerwca 2022 r., zostały nim objęte należności z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi za grudzień 2020 r. oraz za luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2021 r. Z akt sprawy wynika, że wpłaty dokonywane przez Skarżącą (i kwestionowane w ramach niniejszego postępowania) zostały w całości rozliczone i zaliczone na poczet należnych opłat z tytułu gospodarowania nieruchomościami. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że wpłaty Skarżącej w okresie od 29 czerwca 2020 r. do 30 marca 2022 r. wyniosły łącznie 1 261,41 zł, a opłaty z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi wynikające ze złożonych deklaracji oraz naliczonych odsetek wynosiły w okresie od marca 2020 r. do marca 2022 r. - 1524,79 zł. Do zapłaty pozostała kwota 263,38 zł, objęta tytułem wykonawczym.
W tych okolicznościach zarzut Skargi o uregulowaniu należności okazał się niezasadny. Wszystkie bowiem wpłaty Skarżącej zostały uwzględnione, jednak wartość tych wpłat była mniejsza niż wysokość opłat wynikająca ze złożonych deklaracji o kwotę 263,38 zł.
Z akt sprawy wynika, że 1 stycznia 2022 r. obowiązująca jest uchwała nr LVI/1749/2021 Rady m.st. Warszawy z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Za okres od 1 stycznia 2022 r. wysokość opłaty wynosi 98 zł miesięcznie. Miesięczne wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przedstawiają się następująco: marzec 2020 - marzec 2021: 90 zł; kwiecień 2021 - grudzień 2021: 3,31 zł; styczeń 2022 - marzec 2022: 98 zł. Organy opisały również sposób księgowania dokonanych przez Skarżącą wpłat, wskazując jednocześnie że każdorazowo były wydawane w tym zakresie postanowienia o zarachowaniu wpłat. Postanowienia te, które zostały zaskarżone przez Skarżącą, zostały utrzymane w mocy przez Organ odwoławczy. Wpłaty w okresie 29 czerwca 2020 r. – 30 marca 2022 r. wyniosły łącznie 1261,41 zł, a opłaty z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi wynikające ze złożonych deklaracji oraz naliczonych odsetek wynosiły w okresie od marca 2020 do marca 2022 - 1524,79 zł. Do zapłaty pozostała kwota 263,38 zł na którą składały się należności za grudzień 2020 r. w kwocie 90 zł, opłaty za luty 2021 r. w kwocie 60,21 zł, za marzec 2021 r. w kwocie 90 zł oraz za okres kwiecień - listopad 2021 r. w kwocie po 3,31 zł.
W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do kwestionowania w ramach niniejszego postępowania sposobu zaliczenia/zarachowania dokonywanych wpłat. W odniesieniu do każdorazowej wpłaty, Organ I instancji wydawał postanowienia o zaliczeniu wpłat, działając na podstawie art. 55 § 2 i art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej w ramach odrębnego postępowania. Postanowienia, od których Skarżąca złożyła zażalenia (kwestionując w ramach tych postępowań sposób zaliczenia wpłaty) zostały utrzymane w mocy przez Organ odwoławczy. Usankcjonowany zatem został sposób rozliczenia dokonanych wpłat i sposób ich zaliczenia na zaległe opłaty za gospodarowanie odpadami. Nie można natomiast w ramach niniejszego postępowania badać zasadności postanowień o sposobie zarachowania wpłaty, a także dokonywać odmiennego ich zarachowania.
W tym stanie sprawy wszystkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za niezasadne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, uznawszy zarzuty skargi za niezasadne i nie dopatrzywszy się naruszeń prawa z urzędu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło