III SA/Wa 1611/09

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł, Skarżący A. C., pismem z 6 października 2009 r. zwrócił się z prośbą o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty, motywując to trudną sytuacją materialną. Skarżący nie pracuje i jest na utrzymaniu żony, której dochody wynoszą 1.400 zł. Na utrzymaniu żony pozostają także dwie córki które chorują. Skarżący otrzymuje dodatek mieszkaniowy. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Ubezpieczenie opłaca żona. Oprócz dodatku mieszkaniowego Skarżący otrzymuje także zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny. Zajmowane mieszkanie jest własnością T.. Skarżący przedstawił zestawienie wydatków, do których zaliczył – opłatę za mieszkanie (400 zł), prąd (111 zł), gaz (50 zł), wodę (150 zł). Na rehabilitację dzieci wydaje ok. 270 zł miesięcznie. Skarżący dodał że obecnie pogorszył się stan jego zdrowia. Z należącego do niego udziału w domu nie osiąga żadnych dochodów. Do formularza dołączył dokumentację medyczną dotyczącą córek P. i K. C., zaświadczenie o wysokości pobranych świadczeń, decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego, dokumentację medyczną dotyczącą Skarżącego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 5. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). 6. Z oświadczeń Skarżącego wynika, że obecnie nigdzie nie pracuje (w skardze wspomniał zaś, że pracuje dorywczo i zarabia z tego tytułu ok. 500 zł). Jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny jest wynagrodzenie żony w wysokości 1.400 zł netto miesięcznie. Jak wyjaśnił Skarżący kwota ta nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania mieszkania oraz kosztów rehabilitacji dzieci. W efekcie Skarżący korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Otrzymuje mianowicie dodatek mieszkaniowy w wysokości 387 zł (po jego odliczeniu do zapłaty tytułem czynszu pozostaje jeszcze 400 zł). Dodatkowo pobiera zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do niego oraz zasiłek pielęgnacyjny. Wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą – według oświadczenia – 711 zł. Na rehabilitację dzieci Skarżący wydaje ok. 270 zł miesięcznie. Zestawiając wielkość dochodu (1.400 zł) i wysokość wydatków (bez żywności ok. 1.000 zł) z kwotą 500 zł (należny w sprawie wpis) referendarz sądowy doszedł do przekonania, że uiszczenie tej ostatniej kwoty (jak również każdego innego kosztu sądowego, który może pojawić się na późniejszym etapie postępowania) musiałoby się odbyć kosztem środków przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb życiowych Skarżącego i jego rodziny. W tej sytuacji zasadne jest zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych. Przyznając prawo pomocy w takim właśnie zakresie referendarz sądowy miał na uwadze udokumentowany stan zdrowia obu córek Skarżącego i wiążące się z tym koszty ich rehabilitacji, pogarszający się stan zdrowia Skarżącego (na którą to okoliczność powołał się on już w postępowaniu podatkowym), fakt jego długotrwałego pozostawania bez pracy i wynikające z tego niskie prawdopodobieństwo jej podjęcia w najbliższej przyszłości. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.