III SA/Wa 1615/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wniosku zgodnie z wezwaniem sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wywiązała się z obowiązku uzupełnienia wniosku o stosowne oświadczenia i dokumenty, mimo wezwania sądu. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej, a uchylenie się od obowiązków nałożonych w toku postępowania uzupełniającego stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą wymiaru podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swój status osoby bezrobotnej z grupą inwalidzką i utrzymywanie się z pomocy rodziny. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o szereg dokumentów i wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2009 postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, J. M. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że jest osoba bezrobotną z orzeczona grupa inwalidzką. Pozostaje na utrzymaniu rodziny. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 120 m² (30 lat), mieszkanie o pow. 70 m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolną zadrzewioną 2-7 ha. Do wniosku załączył kopie: zaświadczenia o posiadaniu statusy osoby bezrobotnej oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), referendarz sądowy wezwał skarżącego w terminie 7 dni do: wskazania kim jest p. B. M. mieszkająca ze skarżącym pod tym samym adresem oraz wyjaśnienia, czy prowadzi ona ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe, wskazania wysokości miesięcznej pomocy otrzymywanej przez skarżącego od członków rodziny (ze wskazaniem osób, które takiej pomocy udzielają), nadesłania zaświadczenia z ośrodka pomocy społecznej o ewentualnym korzystaniu z takiej pomocy, przedstawienia szczegółowego zestawienia nieruchomości posiadanych przez skarżącego, ze wskazaniem ich charakteru, wartości, sposobu użytkowania i uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, nadesłania zeznań podatkowych skarżącego oraz osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym za 2008 r., ewentualnie zaświadczenia o nieskładaniu zeznań podatkowych, wskazania i udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego w 2009 r. (np. z tytułu zasiłków, renty, innych źródeł), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, wskazania wysokości miesięcznych wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków) - ze wskazaniem kto pokrywa koszty związane z opłatami eksploatacyjnymi i czynszem, podatkami z tytułu posiadanych nieruchomości), wskazania innych okoliczności, które uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone skarżącemu 14 października 2009 r.
Do dnia dzisiejszego skarżący nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowity. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki
do zastosowania wobec skarżącego instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło