III SA/Wa 162/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty skarbowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz A. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej: "SKO"), zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635, ze zm., dalej: u.o.s.) oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej: O.p.), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2010 r. i odmówiło zwrotu A. K. (dalej: "Skarżący") opłaty skarbowej w wysokości 95 zł. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący w dniu 7 sierpnia 2009 r. złożył w Urzędzie Gminy w M. pismo, w którym wnosił o przekazanie kserokopii dowodów wpłat faktur, protokołów oraz wszelkich innych dokumentów dotyczących sprzedaży złomu, zobowiązując się do opłacenia tej czynności. Następnie Skarżący uiścił kwotę 95 zł i odebrał, poświadczone za zgodność z oryginałami te dokumenty. Po upływie sześciu miesięcy od odebrania dokumentów, Skarżący wnioskiem z dnia 17 lutego 2010 r. zwrócił się do Wójta Gminy M. o zwrot nienależnie pobranej kwoty 95 zł, za kserokopie dokumentów źródłowych (dowodów wpłat, faktur, protokołów oraz wszelkich innych dokumentów dotyczących sprzedaży złomu), powołując się na bezpłatny dostęp do informacji publicznej. Wójt Gminy M. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówił wnioskodawcy zwrotu uiszczonej opłaty, kwalifikując ją jako opłatę skarbową. Skarżący w dniu 1 kwietnia 2010 r. złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego SKO w S. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien w szczególności wyjaśnić, czy Skarżący żądał zwrotu opłaty skarbowej w trybie art. 9 u.o.s., czy też stwierdzenia nadpłaty w myśl art. 72 § 1 O.p. oraz dokonać wnikliwej analizy treści wniosku z dnia 7 sierpnia 2009 r. i wykazać czy Skarżący składał uzupełnienie wniosku o poświadczenie oryginalności odpisów. Wójt Gminy M., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmówił Skarżącemu zwrotu opłaty skarbowej. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że dokonując analizy wyjaśnień Skarżącego zawartych w piśmie z dnia 23 czerwca 2010 r. uznał, że Skarżący żąda zwrotu opłaty skarbowej, w trybie art. 9 u.o.s. Przesłuchano również R. B. (zastępcę wółta), A. G. (pracownik sekretariatu), J. J. (skarbnik gminy) i K. L., w wyniku czego uznano, że Skarżący żądał poświadczenia dokumentów za zgodność z oryginałami, przy czym opłata skarbowa za poświadczenie zgodności kopii dokonane przez organy administracji samorządowej jest traktowane jako wydanie zaświadczenia. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od wydania zaświadczenia powstaje z chwilą złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia. W tym wypadku zwrot opłaty skarbowej może nastąpić tylko wtedy, gdy mimo zapłacenia opłaty nie wydano zaświadczenia. W ocenie organu do wydania zaświadczenia doszło, nie ma zatem podstaw do zwrotu opłaty skarbowej na podstawie art. 9 u.o.s. Skarżący od tej decyzji złożył odwołanie z dnia 31 sierpnia 2010 r., w którym zarzucił dokonanie zamiany notatki służbowej na protokoły przesłuchań, nieuwzględnienie przez Wójta uwag z jego pisma z dnia 11 sierpnia 2010 r., stronniczość w przesłuchaniu świadków, twierdząc jednocześnie, iż osoba prowadząca przesłuchanie powinna być wyłączona z tego postępowania. W uzasadnieniu odwołania opisał swoje działania z okresu, gdy pełnił funkcję Wójta Gminy M. oraz działania obecnego Wójta, wybranego w 2006 r. Wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji. SKO zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. uchyliło w całości decyzję organu i instancji i równocześnie odmówiło zwrotu Skarżącemu opłaty skarbowej w wysokości 95 zł. W uzasadnieniu decyzji powołując się na art. 1 ust. 1 lit. a) i b), art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 9 u.o.s. wskazano, że skoro Skarżący nie składał wniosku o poświadczenie dokumentów za zgodność z oryginałem, to opłatę skarbową w kwocie 95,00 zł uiścił nienależnie. Stwierdził, iż zwrot opłaty skarbowej na podstawie art. 9 ust. 1 u.o.s. następuje wyłącznie w przypadku jej uiszczenia przez podatnika i nie dokonania odpowiedniej czynności przez organ. W tej sprawie żądana czynność została dokonana, a więc wniosek o zwrot opłaty skarbowej nie mógł być uwzględniony. Dodatkowo, zdaniem SKO, bez znaczenia jest, iż wniosek Skarżącego został złożony w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p.). Uiszczona została opłata skarbowa, nie zaś opłata o jakiej mowa w art. 15 cytowanej ustawy. SKO zgodziło się z Wójtem, iż opłata skarbowa za poświadczenie zgodności kopii jest traktowana jak wydanie zaświadczenia, oraz że zwrot opłaty skarbowej w trybie przepisów ustawy o opłacie skarbowej może nastąpić tylko w przypadku, gdy mimo uiszczenia opłaty nie wydano zaświadczenia. W ocenie SKO taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżący nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której oświadczył, że naliczenie opłaty skarbowej przez wójta od informacji publicznej było sprzeczne z prawem, gdyż w żadnym piśmie nie było wzmianki o ich potwierdzenie za zgodność z oryginałem. Podniósł, iż wójt przyjął linię obrony uwierzytelniając dokumenty za zgodność z oryginałem, które wcześniej niekompletne wydawał jego zastępca w czasie toczącego się postępowania prokuratorskiego. Uznał również za podstępne wydanie dokumentów po uiszczeniu opłaty skarbowej, bez wcześniejszej możliwości ich obejrzenia. Podkreślił, iż dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny – art. 7 ust. 2 u.d.i.p. SKO w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a." - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję pod tym kątem – należy uznać, że skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja SKO jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy M. naruszają art. 9 u.o.s. oraz art. 15 u.d.i.p. Należy podkreślić, że wniosek M. K. o odpisy dokumentów nie został złożony w jego osobistej sprawie, a więc jako strony postępowania administracyjnego lecz dotyczył działań Gminy jako organu samorządowego. Wobec tego wniosek o wydanie odpisów dokumentów nie miał podstawy ani w art. 73 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071) ani w art.178 § 3 Ordynacji podatkowej, które mają zastosowanie w toczących się postępowaniach administracyjnych z udziałem strony. Odpisy opisanych dokumentów zostały wydane pomimo, że M. K. nie był stroną postępowania, którego te dokumenty dotyczyły. M. K. nie wystąpił też o wydanie zaświadczenia, w trybie art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie wnosił o wydanie dokumentu potwierdzającego określony fakt lub stan prawny w przypadku uzasadnionym przepisem prawa i w jego interesie prawnym. Oznacza to, że zostały mu udostępnione w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej jak każdemu obywatelowi, domagającemu się udzielenia informacji. Przepisy art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 i 11 u.d.i.p. przewidują udostępnienie informacji publicznej na wniosek, a stosownie do art. 14 tej ustawy, udostępnienie następuje zgodnie z wnioskiem. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy podmiot udostępniający informację może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej poniesionym kosztom z tego tytułu. Oceniając więc treść wniosku należy dojść do uzasadnionego prawnie przekonania, że podstawą działania Wójta Gminy M. mógł być jedynie przepis art. 7 ust. 1 w zw. z art. 10 i w zw. z art. 14 u.d.i.p. Istniała zatem podstawa do pobrania przez Wójta Gminy opłaty za określony we wniosku sposób udostępnienia informacji. Z całą pewnością nie mogła to być jednak opłata skarbowa, gdyż organ samorządowy nie wykazał w wydanej decyzji czynności wymagającej takiej opłaty. Wójt Gminy nie mógł pobrać też podatku, gdyż nie zostało wykazane zobowiązanie podatkowe Skarżącego, w konsekwencji którego mogła powstać nadpłata, o której mowa w art. 72 O. p. W tej sytuacji decyzja Wójta Gminy M. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawierały błędną podstawę prawną rozstrzygnięcia, naruszając tym przepis art. art. 9 u.o.s. co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił decyzje obu instancji, orzekając też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o niewykonalności decyzji do uprawomocnienia wyroku, przy czym o kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.