III SA/Wa 1622/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 4/7/2017 r po rozpoznaniu wniosku adw. J. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...]/3/2016 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a przyznać pełnomocnikowi skarżącego – adw. J. M. - kwotę 420,- zł (czterysta dwadzieścia złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, kwotę 23 % podatku VAT w wysokości 96,60,- zł (dziewięćdziesiąt sześć złotych sześćdziesiąt groszy); łącznie kwotę 516,60 zł (pięćset szesnaście złotych sześćdziesiąt groszy) Sąd ustanowił W. M. adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W., pismem z 21/11/2016 r., do udzielenia pomocy prawnej skarżącej wyznaczyła adw. J. M. Pełnomocnik z urzędu zapoznał się zapoznał się z aktami sprawy i stawił się na rozprawie, gdzie poparł skargę i zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, składając stosowne oświadczenie (że koszty nie zostały uiszczone przez skarżącego ani w całości, ani w części). Referendarz sądowy wskazuje, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30/8/2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz 718 - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. – sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wniesienie skargi kasacyjnej oraz zażaleń. Nadto, z treści § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3/10/2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016, poz 1714). wynika, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Pełnomocnik z urzędu został przyznany w sprawie 6/10/2016 r., skarga Skarżącego została wniesiona 18/4/2016 r. (por. stempel nadawczy na kopercie, dołączonej do akt sprawy, k 9). Z § 24 "nowego" rozporządzenia wynika natomiast, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2/11/2016. Skoro pełnomocnik został wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w dniu 21/11/2011 r., to należy do oceny wniosku o przyznanie wynagrodzenia – za złożenie za reprezentowanie przed sądem I instancji - stosować przepisy rozporządzenia z 2016 r. W sprawie występuje wartość przedmiotu zaskarżenia (kwota 60382,21 zł), ponieważ przed sądem sporne jest rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz z § 8 pkt 6 "nowego" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, minimalna stawka bazowa za reprezentowanie przed Sądem I instancji, w sytuacji, kiedy wartość przedmiotu sprawy mieści się w przedziale miedzy 50 000 zł a 200 000 zł – może wynosić 3600 zł. Zważywszy zarazem zakres pracy pełnomocnika w sprawie, tj. zapoznanie się z aktami przez substytuta, tj. aplikanta adwokackiego (8/6/2017 r.) i udział pełnomocnika z urzędu (tym razem osobiście) w rozprawie w dniu 28/6/2017 r., należało wynagrodzenie oznaczyć, na podstawie art. 250 § 2 u.p.p.s.a., na 420 zł. Spór w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty jest sporem "o zasadę", tj. o legalność zastosowania przesłanek do stwierdzenia nadpłaty. Referendarz sądowy wskazuje, że przepisy związane z pobieraniem wpisów w sądownictwie administracyjnym wywodzą się z procedury cywilnej, natomiast uzależnienie opłat sądowych od wartości przedmiotu zaskarżenia wyrażanej w formie pieniężnej wprowadzono w 1932 r. przed Najwyższym Trybunałem Administracyjnym i takie rozwiązanie poprzez odesłanie do przepisów o kosztach sądowych w sprawach cywilnych podtrzymano reaktywując sądownictwo administracyjne 1 września 1980 r. Referendarz sądowy akcentuje tu zasadniczą różnicę pomiędzy orzekaniem w sprawach cywilnych, w których sądy rozstrzygają o indywidualnym skonkretyzowanym finansowo roszczeniu, określonym w pozwie i którego dotyczy "aktywny" spór, a badaniu legalności aktu w pełnym zakresie, niezależnie od woli strony przedstawionej w zarzutach i wnioskach zawartych w skardze. Również w doktrynie akcentuje się sprzeczność takiego sposobu definiowania wartości przedmiotu zaskarżenia z charakterem sądownictwa administracyjnego, które mimo, że uruchamiane na skutek skargi indywidualnego podmiotu, to jednak, ze względu na skutki, działało w interesie ogólnym (por. A. Chmurski, Reforma Najwyższego Trybunału Administracyjnego, Warszawa 1934 r. s. 76; S. Kasznica, Polskie prawo administracyjne, Poznań 1946 s. 177-178, J. Panejko, Z zagadnień sądownictwa administracyjnego, Gazeta Administracji i Policji Państwowej 1932, nr 1). Dlatego referendarz sądowy, w braku dostępnego w aktach sprawy wyrazu pracy pełnomocnika mogącego skutkować zakwestionowaniem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, oceniając treść złożonych pism procesowych, rodzaj sporu i długość postępowania w ogóle a rozprawy w szczególności, jak też wkład osobistego uczestnictwa pełnomocnika w rozstrzygniecie sporu - miarkował wysokość wynagrodzenia wyznaczając je na kwotę 420 zł. Suma ta, biorąc pod uwagę kondycję polskiego społeczeństwa i wkład pracy w rozstrzygniecie sporu, jest godnym i usprawiedliwionym zadośćuczynieniem za włożony przez pełnomocnika trud i znój. Do kwoty tej należy doliczyć podatek od towarów i usług w wysokości 23 %. Dlatego, należało, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.