III SA/Wa 1622/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-06
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody nie pokrywają jej wydatków, w tym rat kredytów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi i ustanowienia adwokata, uznając, że skarżąca wykazała brak środków na ich pokrycie. Mimo posiadania dochodów, jej wydatki, w tym raty kredytów, przewyższały dochody, a pomoc córki nie była wystarczająca do pokrycia wszystkich zobowiązań. Sąd podkreślił, że na tym etapie postępowania jedynym kosztem był wpis od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca W.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niepełnosprawność, zobowiązania kredytowe na dwa mieszkania, debetowe obciążenie z działalności gospodarczej oraz niskie dochody z emerytury i pracy. Mimo pomocy córki, jej wydatki przewyższały dochody.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od wpisu od skargi oraz ustanowiono na jej rzecz adwokata; 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi oraz ustanowić na jej rzecz adwokata 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca W.M., na urzędowym formularzu PPF, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazała, że od drugiego roku życia jest osobą niepełnosprawną ruchowo. Przeszła kilka bardzo poważnych operacji w celu podniesienia standardu życia oraz ograniczenia bólu podczas chodzenia. W 2012 r. Skarżąca została okradziona przez swojego pracownika. Skarżąca wskazała, że w celu opłacenia kosztów komorniczych sprzedała garaż i zlikwidowała wkład na polisie na życie. Oświadczyła, że nie może sprzedać posiadanej działki (1 ha) w R. ponieważ nie ma na nią kupca. Innego majątku, który można spieniężyć Skarżąca nie posiada. Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje emeryturę w kwocie 1700 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 368,62 zł (1/4 etatu). Skarżąca stara się o podjęcie kolejnego zatrudnienia. Wskazała, że posiada zobowiązania kredytowe na dwa mieszkania, których raty wynoszą 2.100 zł (mieszkanie córki) oraz 1.869,54 zł.(mieszkanie Skarżącej), posiada także obciążenie debetowe z okresu prowadzonej działalności gospodarczej na kwotę 72.000 zł.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku oraz dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła dwa kredyty mieszkaniowe z ratami 2.100 zł i 1869 zł, obsługę salda debetowego – 500 zł. wyżywienie i leki 600 zł oraz środki czystości 100 zł.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała zeznanie podatkowe PIT-36, z którego wynika, że w 2015 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 18.758,89 zł. oraz PIT 36L z którego wynika, że w 2015 r. Skarżąca z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychód w kwocie 5.968,33 zł. Skarżąca przesłała również wyciągi z rachunków bankowych, umowę zlecenia, roczne rozliczenie księgi za 2014 i 2015 r. wyjaśniła ponadto, że na konto bankowe wpływają darowizny od córki, celem zapłaty rat kredytów i opłat bankowych. Skarżąca oświadczyła, że koszty czynszu, telefonu i energii ponosi jej córka. Skarżąca podniosła, że zalega z czynszem i w 2015 r. uzyskała umorzenie odsetek z tytułu zaległości czynszowych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (§ 2 cytowanego przepisu).
Mając na uwadze powołany przepis oraz wysokość wpisu od skargi (jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego) wynoszącego 1.500 zł referendarz sądowy uznał, że jego uiszczenie oraz poniesienie kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat przekracza możliwości finansowe Skarżącej. Skarżąca, co prawda posiada stałe źródło dochodów z tytułu emerytury oraz zatrudnienia (2.068,62 zł netto), jednakże wydatki (5.169,54 zł.) na utrzymanie w tym spłata kredytów przewyższają dochody Skarżącej. W spłacie rat kredytów oraz opłacaniu czynszu, energii elektrycznej i telefonu pomaga Skarżącej córka.
Tym samym uznać należało, iż Skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na opłacenie skargi i poniesienie kosztów adwokata. Zasadne jest zatem zwolnienie Skarżącej od należnego od tej skargi wpisu w kwocie 1.500 zł i ustanowienie na jej rzecz adwokata.
Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżąca była zobowiązana. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącej do tego czasu może ulec poprawie. Tym bardziej, że Skarżąca wskazała, że poszukuje dodatkowego zatrudnienia.
W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło