III SA/Wa 1626/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości, części zaległości oraz rozłożenia na raty zapłaty części zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. postanawia 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi oraz od opłat kancelaryjnych; 2. odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie E. F. (dalej "Skarżąca" lub "Wnioskodawca" albo "strona") zwróciła się w formularzu PPF z 28 maja 2013 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że: - jest [...] ; - otrzymuje jedynie 730 zł renty; - ciężko choruje, w tym na [...] ; - koszt mieszkania to 400 zł miesięcznie, opłaty za mieszkanie – 80 zł; - koszt leków to 200 zł; - korzysta z pomocy rodziny, która finansuje jej koszt żywności; - nie wykupuje wszystkich lekarstw, ponieważ nie wystarcza jej środków z renty; - posiada mieszkanie o pow 46 m.kw.; - uzyskuje z tytułu renty 730 zł brutto miesięcznie. Załączyła kserokopie paragonów fiskalnych, faktur VAT za lekarstwa, kserokopie skierowania do poradni zdrowia, kserokopie wyników badań i diagnoz lekarskich Strona, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 5 lipca 2013 r. poinformowała o tym, że na rachunku bankowym posiada kwotę 651 zł, przy czym nie poniosła jeszcze wydatków związanych z czynszem, gazem, energią elektryczną i jedzeniem. Nadto strona przedłożyła zestawienie trzymiesięcznych wydatków i uzyskiwanych dochodów ze wskazaniem źródła dochodu i celu wydatku oraz terminu dochodu i poczynienia wydatku. Strona zaznaczyła, że jedynym jej źródłem dochodu jest renta ZUS, z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika uiściła kwotę 200 zł, którą otrzymała od córki. Skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe i korzysta z pomocy rodziny, bez której egzystencja nie byłaby możliwa. Skarżąca przedłożyła odpisy zeznań podatkowych PIT40A/11A, wyciąg z rachunku bankowego, oraz odcinki renty. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe (wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 u.p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Referendarze są urzędnikami zatrudnianymi w sądach, którzy zostali upoważnieni do wykonywania określonych w ustawach czynności należących do sądów w zakresie ochrony prawnej, w tym wypadku do badania zdolności strony do uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych i – ewentualnie - przyznania im pomocy w tym zakresie (por. wyrok TK z 1 grudnia 2008 r. P54/07). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości – jak wskazał Przewodniczący Wydziału – 500 zł. Oceniając wniosek skarżącej z punktu widzenia przesłanki z art. 246 § 1 pkt. 2 u.p.p.s.a. referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Z nadesłanych informacji wynika, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna. Skarżąca utrzymuje się jedynie z dochodu z renty, w wysokości niespełna 800 zł. Dochód ten w całości przeznaczany jest na zaspokojenie, jej podstawowych potrzeb życiowych, w tym na poratowanie zdrowia. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani żadnego majątku, z którego mogłaby uzyskać, bez zbytniej zwłoki, środki finansowe. Wysokość dochodów, którymi strona dysponuje nie umożliwiają jej zgromadzenia środków na poczet zapłaty wpisu od skargi w wysokości ponad 0,5 tys. zł, tak, by podstawy egzystencji strony nie zostały naruszone. W szczególności referendarz sądowy, udzielając pomocy stronie, zwraca uwagę na fakt, że już bez konieczności uiszczenia przez nią wpisu od skargi, korzysta ona z pomocy rodziny w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Nie bez znaczenia jest fakt, że wysokość jedynego uzyskiwanego przez stronę dochodu nie odpowiada wartości minimum socjalnego przewidzianego dla jednoosobowego gospodarstwa domowego (zob. dane IPPS na stronie https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-socjalne). O zwolnieniu o opłat kancelaryjnych referendarz zadecydował mając na uwadze rodzaj sporu (odmowa umorzenia zaległości podatkowych, odmowa rozłożenia na raty) i wysokie prawdopodobieństwo ich uiszczenia przez stronę w przyszłości. O sposobie rozstrzygnięcia w zakresie wydatków referendarz sadowy zadecydował mając na uwadze miejsce zamieszkania strony, jej pełnomocnika, jak też fakt nieobowiązkowego stawiennictwa na rozprawie i zakres wydatków wskazany w art. 231 p.p.s.a. Z tych powodów należało uznać, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak w sentencji.