III SA/Wa 1628/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-08

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Maciej Kurasz, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, jeśli postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze wszczęte (tj. nie doręczono tytułu wykonawczego)?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, ponieważ postępowanie to nie zostało jeszcze wszczęte. Zgodnie z przepisami, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego jest możliwe tylko wtedy, gdy postępowanie to już się toczy, co oznacza, że zastosowano środki egzekucyjne lub doręczono tytuł wykonawczy. Skoro te warunki nie zostały spełnione, nie było podstaw do wstrzymania postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego podatku od spadków i darowizn do czasu rozstrzygnięcia sprawy o zwolnienie od tego podatku. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że postępowanie egzekucyjne nie zostało jeszcze wszczęte, ponieważ nie doręczono tytułu wykonawczego. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i błędną kwalifikację wniosku.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., wezwał J. K. (dalej "Skarżący" lub "Strona") do uregulowania należności z tytułu podatku od spadków i darowizn za 2012 r., w kwocie 1 305 zł należności głównej. Skarżący pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu podatku od spadków i darowizn powstałych w związku z dziedziczeniem po zmarłej matce, do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej zwolnienia Strony od przedmiotowego podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. pismem z dnia 23 maja 2013 r. wezwał Skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 17 kwietnia 2013 r. Odpowiadając na powyższe wezwanie Skarżący pismem z dnia 6 czerwca 2013 r. poinformował, że wniósł do WSA w Warszawie sprawę o anulowanie wykonania decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] listopada 2012 r., w związku z powyższym prosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do momentu wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. , jako wierzyciel, z uwagi na brak wykonania obowiązku, w dniu [...] maja 2013 r. wystawił wobec Skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] , obejmujący należność z tytułu podatku od spadków i darowizn, orzeczoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Strony z dnia 17 kwietnia 2013 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżący pismem z dnia 7 lipca 2013 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Skarżący podniósł, iż jego pismo z dnia 17 kwietnia 2013 r., uzupełnione w dniu 6 czerwca 2013 r., zostało błędnie zakwalifikowane jako wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Nadto Skarżący wskazał, iż prosi o uchylenie decyzji wymiarowej stanowiącej podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego, bowiem został wprowadzony w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego w G. . Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Minister Finansów powołał się na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.), dalej zwanej też "upea" lub "ustawą ehzekucyjną", i wyjaśnił, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż na dzień złożenia przez Stronę wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego tj. 29 kwietnia 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie podjął żadnych czynności egzekucyjnych i nie prowadził wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego mającego na celu egzekucję należności z tytułu podatku od spadków i darowizn. Dodał, że w aktach sprawy znajduje się tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., obejmujący zaległą należność Strony z tytułu podatku od spadków i darowizn, jednak organ egzekucyjny nie doręczył odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego Skarżącemu, jak również nie zastosował żadnych środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania ww. należności. Minister Finansów wskazał, że stosownie do art. 1a pkt 16 upea, przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Skoro zatem wobec Skarżącego nie toczyło się postępowanie egzekucyjne, niemożliwym było jego wstrzymanie. Minister Finansów stwierdził również, że zarzuty dotyczące błędnej kwalifikacji wniosku z dnia 17 kwietnia 2013 r. nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem z akt sprawy wynika, iż w piśmie z dnia 6 czerwca 2013 r., precyzującym wniosek Strony z dnia 17 kwietnia 2013 r., Skarżący jednoznacznie wskazał, iż wnosi o "wstrzymanie postępowania egzekucyjnego ściągającego należności w trybie egzekucji administracyjnej". Ponadto Organ zaznaczył, że w treści zażalenia Strona powołała się na wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, w myśl art. 61 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Minister Finansów odnosząc się do powyższej kwestii wyjaśnił, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie przepisów tej ustawy i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 upea to dwie odrębne, niezależne od siebie instytucje. Pismem z dnia 5 stycznia 2014 r. Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie Ministra wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozparzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nierozpoznanie istoty sprawy. Skarżący ponownie wskazał, iż zarówno on, jak i jego brat, żądali uchylenia decyzji stanowiących podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych kwestionując zasadność nałożenia obowiązku podatkowego, oraz podniósł, że został wprowadzony w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego w G. w zakresie czynności, które powinien podjąć w zakresie przejęcia spadku po zmarłej matce. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. W skardze sformułowano uwagę, że dokonano błędnej kwalifikacji żądania Skarżącego – zamiast uznać je za skargę na decyzję "...stwierdzającą obowiązek podatkowy...", zostało ono uznane za żądanie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji należy przywołać treść pisma Skarżącego z dnia 17 kwietnia 2014 r. (k. 6 akt podatkowych), sprecyzowanego pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. (k. 8 akt podatkowych). Otóż Skarżący w obydwu tych pismach jednoznacznie wniósł o "...wstrzymanie postępowania egzekucyjnego...". Takie zakwalifikowanie żądania przez Organy było więc niewątpliwie prawidłowe – Skarżący wyraźnie wskazał na instytucję wstrzymania postępowania egzekucyjnego, uregulowaną w art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej. Po drugie podzielić należy ocenę Organów, iż postępowanie egzekucyjne może być wstrzymane tylko wtedy, kiedy już się toczy egzekucja administracyjna. Zgodnie bowiem z art. 1a pkt 16 upea, przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Środki egzekucyjne mogą być natomiast zastosowane dopiero po wszczęciu egzekucji, które następuje albo w dacie doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, albo w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to drugie doręczenie nastąpiło przed pierwszym (art. 26 § 5 upea). Przed wszczęciem egzekucji nie można w ogóle rozważać wstrzymania postępowania egzekucyjnego (vide też np. wyrok NSA o sygn. II FSK 2351/11). W niniejszej sprawie, co jasno wynika z akt, i czego nawet Skarżący nie kwestionował, nie doręczono mu tytułu wykonawczego i nie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Egzekucja administracyjna nie toczyła się więc w dacie wnoszenia przez Skarżącego wymienionych żądań, ani nawet w dacie wydawania zaskarżonych postanowień. Nie toczyło się więc jeszcze postępowanie egzekucyjne, które można byłoby wstrzymać. Dlatego odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie takiego wstrzymania była zasadna. Ewentualne, wskazywane w skardze uchybienie terminom załatwiania spraw nie ma znaczenia dla oceny zasadności skargi na akt wydany w toku postępowania – Skarżącemu przysługiwały w tym względzie skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania. Z kolei ewentualne naruszenia prawa przez Organy lub ich pracowników w toku postępowania o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej lub w toku postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym (Skarżący wskazał na art. 154 § 1 Kpa, choć powinien podać odpowiadający mu art. 253 § 1, a właściwie – art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej) także nie mają znaczenia w sprawie ze skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło