III SA/Wa 1636/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-23
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewywiązania się przez stronę prawną z obowiązku uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów finansowych, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmawia przyznania prawa pomocy, gdy strona prawna nie wywiąże się z obowiązku uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie wymaganych dokumentów finansowych, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak środków na uiszczenie wpisu. Sąd wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku o dokumenty finansowe, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie. W związku z tym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy A. Sp. z o.o. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od lipca do grudnia 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr A. Sp. z o.o. (dalej "Skarżąca", "Spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że w chwili obecnej jej stan majątkowy nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 2.992 zł.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka poprzestała na wskazaniu wysokości kapitału zakładowego w wysokości 500.000 zł.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, wezwano Skarżącą do: nadesłania zeznań podatkowych za 2012 r., bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2012 r., lub w inny sposób udokumentowania wysokość przychodów (dochodów i kosztów) uzyskanych za ten rok, wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych miesięcznych dochodów Spółki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, poprzez nadesłanie: wydruku (kopii) z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, ewidencji zakupów VAT, ewidencji sprzedaży VAT za ostatnie 3 miesiące, bilansu za I półrocze 2013 r.), nadesłania deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy miesiące, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Spółki za ostatnie trzy miesiące.
Przedmiotowe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej 19 sierpnia 2013r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru).
Do dnia dzisiejszego Spółka nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które są dochodami budżetu państwa (zob. art. 212 § 2 P.p.s.a.). Jest to zatem swoista forma dotowania strony przez państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w tym postępowaniu. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej Skarżącej, referendarz sądowy, na podstawie przepisu art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku Skarżąca nie wywiązała się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki
do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło