III SA/Wa 1652/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-12
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, pomimo posiadania pewnych środków na rachunku bankowym i dochodów uzyskiwanych przez małżonka?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Nawet jeśli strona posiada pewne środki na rachunku bankowym lub jej małżonek uzyskuje dochody, sąd może przyznać częściowe zwolnienie, jeśli łączna sytuacja materialna strony i rodziny wskazuje na niemożność pokrycia całości kosztów.Stan faktyczny
Skarżący D. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący powołał się na utratę płynności finansowej i likwidację działalności, oświadczając brak oszczędności i dochodów oraz utrzymywanie się z dochodów żony. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że Skarżący i jego żona posiadają znaczący majątek (dom, samochody) i dochody z działalności gospodarczej żony, jednakże Skarżący wskazywał na trudności w znalezieniu zatrudnienia i ciężką sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 200 zł; 2. Odmówiono Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2016 r. po rozpoznaniu wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 200 zł; 2. odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie;
Skarżący D. K. zwrócił się, na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołał się na: utratę płynności finansowej oraz likwidację działalności firmy. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności ani dochodów i pozostaje na utrzymaniu żony. Wskazał, że nie ma perspektyw na otworzenie nowej działalności.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, posiada dom o pow. 240 m.kw. o wartości ok 500 tys. zł, samochód [...], rok produkcji 2007 o wartości około 6.000 zł. Żona posiada samochód marki [...] , rok produkcji 2004 o wartości około 2.000 zł. Dochód żony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynosi 2.000zł. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył wydatki na: gaz – około 350 zł, podatek od gruntu – 730 zł (rocznie), prąd – około 500 zł, woda i ścieki - około 500 zł, leki – około 350 zł, pozostałe wydatki na życie - około 350 zł.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych swoich i żony oraz zeznania podatkowe, z których wynika, że Skarżący w 2014 r. uzyskał dochód w kwocie 6.789,68 zł. - z innych źródeł oraz przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 11.723,65 zł. Natomiast żona Skarżącego w 2014 r. uzyskała dochód 739,50 - z innych źródeł (w 2015r. - 367,68 zł) oraz przychód z prowadzonej działalności 146.112,44 zł. (w2015 r. - 66.133,84zł)
Ponadto w aktach sprawy sygn. III SA/Wa 2261/16 znajduje się wyjaśnienie Skarżącego, złożone przy prawie pomocy, w którym Skarżący zwrócił się o "umorzenie opłaty od skargi ze względu na ciężką sytuację materialną". Wskazał, że ma [...] lat, przez ponad 20 lat prowadził działalność gospodarczą, więc brak mu doświadczenia i praktyki w wyuczonym zawodzie, co przekłada się na trudności w znalezieniu pracy. Ponadto dołączył: rejestry sprzedaży VAT, obroty na rachunkach Skarżącego i jego żony za okres czerwiec- wrzesień 2016 r.,
Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
Mając na uwadze powołany przepis oraz wysokość wpisu od skargi (jedynego wymaganego na tym etapie postępowania kosztu sądowego) wynoszącego 419 zł referendarz sądowy uznał, że jego uiszczenie przekracza możliwości finansowe Skarżącego. Żona Skarżącego, co prawda posiada stałe źródło dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (2.000 zł netto), jednakże wydatki (około 2.000 zł.) na utrzymanie w tym leki pochłaniają uzyskiwane dochody. Ponadto Skarżący boryka się z problemem znalezienia zatrudnienia. Jak wskazał w piśmie znajdującym się przy sprawie III SA/Wa 2261/16, znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Wskazał, że ma [...] lat, przez ponad 20 lat prowadził działalność gospodarczą, więc brak mu doświadczenia i praktyki w wyuczonym zawodzie, co przekłada się na trudności w znalezieniu pracy.
Tym samym uznać należało, iż Skarżący wykazał, że nie ma dostatecznych środków na opłacenie całości wpisu od skargi. Zasadne jest zatem zwolnienie Skarżącego od należnego od skargi wpisu w kwocie powyżej 200 zł. Skarżący posiada bowiem na rachunku bankowym środki umożliwiające mu pokrycie kosztów wpisu w wysokości 200 zł.
Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżący jest zobowiązany. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec poprawie. Tym bardziej, że Skarżący wskazał, że poszukuje zatrudnienia.
W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło