III SA/Wa 1654/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym UZASADNIENIE: Skarżący, Z. G., wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie "zwolnienia od opłaty sądowej w całości". W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową oraz rodzinną Skarżącego – Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy mając na względzie zakres żądania zawarty w urzędowym formularzu PPF oraz wcześniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznał, że Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz, że nie posiada majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z oświadczenia wynika także, iż Skarżący uzyskuje miesięczne dochody z tytułu renty w kwocie 440 zł. W aktach sprawy znajduje się również decyzja ZUS o waloryzacji renty, z 1 marca 2011 r., z której wynika, że Skarżący do wypłaty otrzymuje kwotę 414,35 zł. miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 Sygn. akt III SA/Wa 1654/11 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową i rodzinną takich dokumentów nie przedłożył. Wniosek zatem o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) oraz akt sprawy. Wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Z informacji podanych Sygn. akt III SA/Wa 1654/11 przez Skarżącego wynika, że z tytułu renty uzyskuje on kwotę 414,35 zł netto. Z wynagrodzenia tego prowadzona jest egzekucja. Rozpatrując niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, wziąwszy pod uwagę sytuację majątkową oraz rodzinną Skarżącego, należy przyjąć, iż spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z przedłożonych przez Skarżącego informacji wynika bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść żadnych kosztów. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie z 12 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1840/07) oraz w zakresie ustanowienia adwokata (postanowienie z 16 października 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1840/08). Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.