III SA/Wa 1663/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania decyzji w zakresie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżąca, M. C., na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że jest zameldowana w mieszkaniu własnościowym, które odziedziczyła. Koszty swojego miesięcznego utrzymania Skarżąca określiła na kwotę około 1.000 zł. Skarżąca oświadczyła, że posiada znikome oszczędności, które stanowią zabezpieczenie w przypadku niespodziewanych okoliczności życiowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dwa mieszkania o powierzchni 25 m² oraz 49 m². Skarżąca posiada również oszczędności w kwocie 21.381 zł, z czego 20.437 zł w papierach wartościowych. Z oświadczenia wynika także, że z tytułu renty Skarżąca otrzymuje kwotę 2.243 zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącej okazały się niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, referendarz sądowy wezwał Skarżącą do przedstawienia dokumentów i oświadczeń obrazujących jej sytuację majątkową. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca przedłożyła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że w 2010 r. Skarżąca osiągnęła dochód w kwocie 31.428,26 zł natomiast w 2009 r. dochód w kwocie 29.973,18 zł. Skarżąca przedłożyła także wyciągi z rachunków bankowych. Wyjaśniła, że nie korzysta z pomocy społecznej, a jedynym jej źródłem utrzymania jest renta. Koszty swojego miesięcznego utrzymania Skarżąca określiła na kwotę około 1.000 zł. Dodatkowo Skarżąca ponosi koszty utrzymania mieszkania syna. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że spłaca pożyczkę zaciągniętą u syna oraz u siostry. Pożyczka ta została zaciągnięta na spłatę zobowiązań podatkowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika Sygn. akt III SA/Wa 1663/11 patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 200 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Sygn. akt III SA/Wa 1663/11 Skarżąca będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, dokumenty przesłała i w sposób rzetelny przedstawiła swoją sytuację majątkową. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżąca z tytułu renty uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.243,41 zł Ponosi koszty utrzymania w kwocie około 1.000 zł. Dodatkowo Skarżąca ponosi koszty utrzymania mieszkania córki. Skarżąca posiada dwa mieszkania o powierzchni 25 m² oraz 49 m². oraz oszczędności w kwocie 21.381 zł z tego 20.437 zł w papierach wartościowych. Z akt sprawy wynika również, ze Skarżąca zaciągnęła pożyczkę u syna oraz siostry na spłatę zobowiązania podatkowego. Jak wynika z historii rachunku bankowego w Banku [...] zobowiązanie to zostało uregulowane 16 czerwca 2011 r., a na dzień 27 czerwca 2011 r. Skarżąca dysponowała kwotą 1.113,08 zł. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 200 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżąca jest zobowiązana. Z analizy dokumentów źródłowych wynika bowiem, że Skarżąca nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, wręcz przeciwnie z oświadczeń Skarżącej wynika, że dysponując środkami finansowymi Skarżąca poczyniła nawet drobne oszczędności na "ewentualne niespodziewane okoliczności życiowe". Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.