III SA/Wa 1665/12

WyrokWSA w Warszawie2013-02-12

Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Elżbieta Olechniewicz, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w sprawie, który przewidywał takie zawieszenie, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim podatnik nie został poinformowany o wszczęciu postępowania przed upływem terminu przedawnienia. W konsekwencji decyzja organu podatkowego wydana po upływie terminu przedawnienia została uchylona, a organ zobowiązany jest do umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. s.c. M. i M. K. zostali objęci kontrolą podatkową dotyczącą podatku od towarów i usług za 2004 rok. Organ podatkowy zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego z powodu rzekomo fikcyjnych faktur. Po odwołaniu skarżących Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili m.in. błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z marca 2012 r., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Paweł Jurczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi Z. s.c. M. i M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i listopad 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Z. s.c. M. i M. K. kwotę 3008 zł (słownie: trzy tysiące osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS), wydaną na podstawie art. podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1, § 3, § 3a ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm., zwanej dalej O.p.), art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 109 ust 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm., zwanej dalej ustawą z 2004 r.), § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy i podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970, późn. zm.), art. 19 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm., zwanej dalej ustawą z 1993 r.), § 48 ust. 4 pkt. 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. s.c. M. i M. K., (Skarżący), od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (DUKS)z dnia [...].10.2011 r. w sprawie podatku od towarów i usług za okresy: styczeń - wrzesień i listopad 2004 r, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Postanowieniem z [...] listopada 2009 r., przeprowadzono w prowadzonej przez Skarżących spółce cywilnej postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania raz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. Na podstawie zgromadzonego w toku postępowania kontrolnego materiału zawartego w protokole kontroli z dnia 06.08.2010 r. i doręczony Skarżącym w dniu 13.08.20l0r. - wydana została decyzja DUKS z [...] listopada 2010 r., od której Skarżący wnieśli odwołanie. DIS postanowieniem z [...] marca 2011 r. uznał niedopuszczalność odwołania od powyższej decyzji stwierdzając, że Skarżący byli reprezentowani w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją przez Pełnomocnika. Organ podatkowy pierwszej instancji doręczył zaskarżoną decyzję Skarżącym z pominięciem pełnomocnika, co oznacza brak skutecznego doręczenia. W związku z powyższym organ kontroli skarbowej doręczył Skarżącym wcześniej wadliwie doręczone dokumenty - w tym protokół kontroli z dnia 13.09.2011 r., a następnie na podstawie ustaleń poczynionych w toku postępowania kontrolnego stwierdził, że faktury wystawione przez firmę L.. A. P. nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego, gdyż nie dokumentują rzeczywistych transakcji i decyzją z [...] października 2011 r. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września i za listopad 2004 r. Skarżącym wnieśli od powyższej decyzji odwołanie zarzucając jej a. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji polegający na przyjęciu, iż Strona ujęła w urządzeniach księgowych "fikcyjne" faktury, stąd nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego, tj. obrazę art. 19 ust. 1 ustawy z 1993 r. oraz art. 86 ust. 1 ustawy z 2004 r., b. obrazę przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 70 § 5 pkt 1 O.p., art. 145 § 1 i § 2 oraz art. 123 i art. 121 § 1 O.p.; art. 123 § 1, art. 190 § 2 i art. 192 w zw. z art. 121 § 1 i art. 120 O.p. art. 122 i art. 180 w zw. z art. 188 O.p.; art. 191 i art. 192 w zw. z art. 122 O.p. art. 290 O.p. art. 159 § 1 pkt 3 i 4 O.p.; art. 262 w zw. z art. 155, art. 159 § la i art. 199 O.p.; art. 190 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i art. 121 O.p.,art. 190 w zw. z art. 123 i art. 159 O.p. art. 282b w zw. z art. 282c § 1 pkt 1 lit. b O.p.; art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i art. 145 § 1 i 2 O.p.; art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 190, art. 191, art. 192 w zw. z art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 O.p.; art. 210 § 4 O.p., art. 210 § 1 pkt 4 i 210 § 1 O.p.; art. 139 § 1 w zw. z art. 120 O.p. c. obrazę art. 84c ust. 12 w zw. z ust. 9 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. d. obrazę art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej e. i w wyniku naruszenia przepisów wymienionych w powyżej, naruszenie norm konstytucyjnych, tj. art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. W odwołaniu Pełnomocnik Skarżących wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania, ocenę i stwierdzenie naruszenia wszystkich wymienionych wyżej przepisów, jak również : a. przesłuchanie w sprawie M. i M. K. na okoliczności podane w decyzji, które Dyrektor UKS kwestionuje w decyzji; organ nie był zainteresowany przesłuchaniem wymienionych. b. włączenie do akt sprawy zał. płyty CD z nagraniem przesłuchania M. K. w dniu 12 lipca 2010 r., które potwierdza liczne zarzuty wymienione w odwołaniu oraz manipulacje, jakich dopuściły się osoby prowadzące z ramienia UKS przesłuchania M. K., dołączoną do odwołania z dnia 15 grudnia 2010 r. c. włączenie do akt sprawy dowodów dołączonych do odwołania z dnia 15 grudnia 2010 r., tj: odpisu umowy-zlecenia nr 3/2003 z 3.11.2003 r., faktury nr 177/11/2003 z dnia 4.11.2003 r. firmy L. A. P., faktury nr 183/11 /2003 z dnia 12.11.2003 r. firmy L.. P., faktury nr 31/2003 z dnia 14.11.2003 r. M. M. K. potwierdza sprzedaż usługi dla firmy D. z S., faksu z firmy "S." z dnia 1 1.08.2003 r. – zamówienie, odpisu pisma z firmy "S." z dnia 16.08.2003 r. - dod. zamówienie, odpisu pisma z firmy "S." - doprecyzowanie zamówienia, odpisu faktury nr F/001947/03 z dnia 30.09.2003 r. - za druk materiałów, odpisu faktury nr F/001948/03 z dnia 30.09.2003 r. - za druk materiałów, odpisu faktury L. nr 143/09/2003 - za kompletowanie zestawów, odpisu rachunku do umowy-zlecenia z dnia 30.09.2003 r., odpisu faktury M. nr 26/2003 z dnia 30.09.2003 r. dla firmy "S." za wykonany druk i kompletację, odpis faktury M. nr 25/2003 z dnia 30.09.2003 r, dla firmy "S." za wykonany druk i kompletację, ksera materiału reklamowego, który został wykonany na zamówienie firmy "S.". d. uchylenie postanowień Dyrektora UKS z dnia [...].09.2011 r. o stosownych numerach z uwagi na fakt, że dowody winny być przeprowadzone ponownie; o przeprowadzeniu dowodów strona nie została powiadomiona i nie mogła wypowiedzieć się co do nich, nie mogła świadkom zadawać pytań; odmowa przeprowadzenia dowodów jest bezzasadna i godzi w dyspozycję art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 190, art. 191. art. 192 w zw. z art. 120, art. 121, art. 122 i art. 124 Ordynacji podatkowej,. wyrok nie może w niniejszej sprawie stanowić dowodu; e. stwierdzenia, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania. Ponadto w uzasadnieniu odwołania Skarżący dokonali oceny postępowania organu pierwszej instancji pod kątem naruszenia przepisów prawa karnego przez ten organ oraz wskazali, że wszelkie czynności podjęte przez DUKS w sprawie są nieważne z mocy prawa, albowiem zobowiązanie w podatku VAT za 2004 rok uległo przedawnieniu, z końcem 2009 roku. Stąd protokół z kontroli nie może stanowić jakiegokolwiek dowodu w sprawie. Opisaną na wstępie decyzją DIS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podzielając w pełni ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji odnośnie nie wykonania przez A. P. usług udokumentowanych zakwestionowanymi fakturami. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Finansowy Organ Postępowania Przygotowawczego 2 listopada 2009 r. wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe, tj. o czyn z art. 62 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 56 § 2 k.k.s. polegające na: posłużeniu się przez Z. s.c. M. i M. K. m.in. do celów rozliczenia podatku podatków od towarów i usług za okres styczeń 2004 r.- grudzień 2005 r. nierzetelnie wystawionymi fakturami dokumentującymi rzekomy zakup w ww. okresie towarów i usług od podmiotu L.A. P., W., ul. [...]. nierzetelnym prowadzeniu ksiąg podmiotu Z. s.c. K. M., K. M., w okresie od stycznia 2003 r. do grudnia 2005 r., w części dot. ujęcia w księgach i ewidencji prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego zapisów zdarzeń gospodarczych związanych z rzekomym dokonaniem zakupów towarów i usług w podmiocie L. A. P., W., ul. [...]. Mając na uwadze powyższe DIS stwierdził, że wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe nastąpiło w dniu 2 listopada 2009 r. czyli przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W elekcie w przedmiotowej sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Również pozostałe zarzuty podniesione w odwołaniu DIS uznał za nieuzasadnione. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wnieśli do tutejszego sądu skargę na decyzję organu drugiej instancji i wnieśli o : 1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji DUKS z dnia [...].10.2011 r. w całości. 2. uchylenie postanowienia DIS nr [...] z [...].02.2012 r. 3. stwierdzenia, że organy obu instancji dopuściły się przewlekłości postępowania. 4. stwierdzenie naruszenia przez DIS wskazanych w skardze przepisów oraz ich ocenę. 5.zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przypisanych, 6. rozpatrzenie sprawy poza kolejnością, z uwagi na fakt, iż wobec podatników DUKS prowadzi równocześnie aż pięć postępowań, których konsekwencje (prawomocne decyzje i obowiązek ich wykonania) mogą doprowadzić ich do upadłości. Wydanej decyzji zarzucili : 1. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę decyzji polegający na przyjęciu, iż podatnicy ujęli w urządzeniach księgowych "fikcyjne" faktury, stąd nie mają prawa do odliczenia podatku naliczonego, tj. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 1, art. 27 ust. 4 ustawy z 1993 r. oraz art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 99 ust. 12, art. 109 ust. 3 ustawy z 2004 r.; nadto nie jest prawnie dopuszczalne oparcie decyzji na przepisach z dwóch różnych stanów prawnych. 2. oparcie decyzji na przepisie § 14 ust. 2 pkt 4 lit. a rozporządzenia MF z dnia 27.04.2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz na § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia MF z dnia 22.03.2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - niezgodnych z Konstytucją RP. 3. obrazę przepisów art. 2 i art. 7 oraz art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP; 4. rażącą obrazę przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: art. 122 i 180 o.p. w zw. z art. 188 o.p.; art. 191 i 192 w zw. z art. 122 i art. 121 § 1 o.p.; 5.obrazę przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 70 § 5 pkt 1 o.p.; art. 145 § 1 i § 2 oraz art. 123 i art. 121 § 1 o.p. art. 123 § 1, art. 190 § 2 i art. 192 w zw. z art. 121 § 1 i art. 120 o.p.; art. 290 o.p.; art. 159 § 1 pkt. 3 i 4 o.p.; art. 262 w zw. z art. 155, art. 159 § la i art. 199 o.p.; art. 190 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i 121 o.p.; art. 190 w zw. z art. 123 i 159 o.p.; art. 282b w zw. z art. 282c § 1 pkt 1 lit. b o.p.; art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 i art. 145 § 1 i 2 o.p. art. 180, 181, 187, 188, 190, 191, 192 w zw. z art. 120, 121, 122 i 124 o.p.; art. 210 § 4 o.p.; -art. 210 §1 pkt. 4 i 210 §1 o.p.; art. 139 § 1 w zw. z art. 120 o.p. i art. 7 Konstytucji RP. 6. obrazę art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej. W skardze podtrzymane zostały zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego, jak również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania wpływających na wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Skarżący podtrzymali również stanowisko, że wyrok karny wydany przeciwko Panu Podsiadło nie może być podstawą ustaleń faktycznych, gdyż jest wyrokiem wydanym w stosunku do osoby trzeciej, w ramach instytucji dobrowolnego poddania się karze i w toku postępowania karnego skarbowego. Skarżący w piśmie z 31 stycznia 2013 r. odnieśli się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. P 30/11 jak również wskazali, że ukształtowana po wydaniu powyższego wyroku linia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na stwierdzenie, że zobowiązanie podatkowe Skarżących objęte zaskarżoną decyzją uległo przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została w sytuacji, w której doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Rozpoznana sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września i listopad 2004 r. W stanie prawnym obowiązującym w tym czasie przepis art. 70 § 1 O.p. dotyczący przedawnienia stanowił, że: "Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Natomiast zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony między innymi z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Powyższe brzmienie art. 70 O.p. zostało nadane przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.; dalej: nowela z dnia 12 września 2002 r.) i w takim kształcie obowiązywało od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. Z kolei od dnia 1 września 2005 r. mocą art. 1 pkt 34 noweli z dnia 30 czerwca 2005 r. ustawodawca wprowadził do art. 70 O.p. kilka zmian, a mianowicie § 6 pkt 1 otrzymał brzmienie: "Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem: wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. W art. 21 ustawy nowelizującej wskazano, że "do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą"(...).W art. 25. § 1 cyt. ustawy postanowiono, że "w sprawach wszczętych i niezakończonych przez organy podatkowe pierwszej instancji oraz organy kontroli skarbowej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy wymienionej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z zastrzeżeniem § 2. (...). Wprawdzie kolejną ustawą z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1318) dokonano od dnia 1 stycznia 2009 r. dalszych jeszcze zmian w art. 70 Ordynacji., dodając w § 6 nową przesłankę zawieszenia biegu terminu przedawnienia i w konsekwencji w § 7 sposób liczenia dalszego biegu terminu przedawnienia z uwagi na tę przesłankę, niemniej jednak przepisy te, mocą art. 7 ww. ustawy, nie znajdowały zastosowania do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 2009 r.). Posłużenie się natomiast w art. 25 noweli z dnia 30 czerwca 2005 r. zwrotem wskazującym, że "w sprawach wszczętych i niezakończonych" (a nie zwrotem typu "do postępowań wszczętych i niezakończnych") stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu, oznaczało objęcie nim zarówno nowych przepisów prawa materialnego (z wyjątkami wynikającymi z art. 19 - art. 24 tej noweli), jak i nowych przepisów postępowania podatkowego (zob. wyroki NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 374/07 i z dnia 17 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 413/08). Jeden z wyjątków stosowania nowego prawa w płaszczyźnie materialnoprawnej dotyczył przedawnienia i był przewidziany właśnie w cytowanym już art. 21 noweli z dnia 30 czerwca 2005 r. Jego mocą wyłącznie jedną z nowych regulacji wprowadzonych w zakresie przedawnienia, tj. zawartą w art. 70 § 4 O.p., należało stosować do zdarzeń powstałych przed dniem wejścia w życie tego przepisu (korzystniejsze rozwiązanie prawne uzyskało w ten sposób moc wsteczną). Skoro zatem tylko w takim zakresie nowe prawo dotyczące przedawnienia znajdowało zastosowanie do spraw sprzed dnia 1 września 2005 r., to tym samym nie można do nich odnosić nowego brzmienia art. 70 § 6 O.p., wyłączającego z przesłanek zawieszenia biegu terminu przedawnienia przesłankę "wszczęcia postępowania karnego". Zasada bezpośredniego działania nowego prawa w stosunku do "spraw starych" nie obejmowała więc art. 70 § 6 O.p. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że do zobowiązań podatkowych powstałych w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. odnosi się treść art. 70 § 1 - § 3 i § 5 - § 8 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2005 r., nadanym nowelą z dnia 13 września 2002 r., oraz art. 70 § 4 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., nadanym nowelą z dnia 30 czerwca 2005 r. Tak brzmiące przepisy znajdowały więc zastosowanie w rozpoznanej sprawie. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedmiotowa sprawa dotyczyła zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września i listopad 2004 r. Oznacza to, że z uwagi na treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej w przytoczonym wyżej brzmieniu, zobowiązanie podatkowe ulegało przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r. Tymczasem zaskarżona decyzja wydana została w dniu 19 marca 2012 r., to jest po upływie okresu przedawnienia. DIS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako okoliczność skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia powołał fakt wszczęcia 2 listopada 2009 r. dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe, tj. o czyn z art. 62 § 2 k.k.s. w związku z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 56 § 2 k.k.s.., co w jego ocenie z uwagi na brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Poglądu powyższego sąd rozpoznający sprawę nie może podzielić z następujących przyczyn. Z akt administracyjnych przekazanych sądowi nie wynika by treść powyższego postanowienia została ogłoszona Skarżącym. Dopiero pismem z 10 lutego 2010 r., pełnomocnik Skarżących powiadomiony został o fakcie wydania powyższego postanowienia. Wyrokiem z 17 lipca 2012 r. wydanym w sprawie P 30/11, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Omawiany wyrok Trybunału Konstytucyjnego ogłoszony został w Dzienniku Ustaw 24 lipca 2012 r. pod pozycją 848. Sądowi rozpoznającemu sprawę znana jest treść interpretacji ogólnej Ministra Finansów Nr PK4/8012/239/AAN/12/1804 z 2 października 2012 r. w sprawie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (Dz. Urz. Min.Fin. z 2012 r. poz. 48), w której wskazane zostało, że Trybunał Konstytucyjny nie stwierdził, aby wydane orzeczenie miało uchylać czy pozbawiać prawnej skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w wyniku przesłanki określonej w przepisie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, dokonanego wcześniej bez zawiadomienia podatnika. Sąd rozpoznający sprawę poglądu powyższego nie może jednak podzielić. Konstytucja przewiduje w art. 188 ust. 1, że Trybunał Konstytucyjny orzeka m.in. w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją, jego orzeczenia są ostateczne i mają moc powszechnie obowiązującą (art. 190 Konstytucji). Sędziowie sprawując wymiar sprawiedliwości podlegają Konstytucji i ustawom, wobec powyższego nie mogą pominąć treści wyroku wydanego przez Trybunał Konstytucyjny i uznać, że skoro w orzeczeniu nie wskazano jego skutków, to orzeczenie żadnych skutków takich nie wywiera. Stanowisko takie stałoby w sprzeczności z art. 190 ust. 1 Konstytucji i pomijałoby treść art. 190 ust. 4 tegoż. Stwierdzenie przez sąd konstytucyjny niezgodności danego przepisu z Konstytucją pozbawia ów przepis mocy obowiązującej co oznacza, że nie może być on podstawą rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach obywatela, a w konsekwencji, sąd rozpoznający sprawę zobowiązany jest pominąć powyższy przepis w zakresie wskazanym przez sąd konstytucyjny. W niniejszej sprawie oznacza to, że sąd nie może podzielić stanowiska DIS, zgodnie z którym, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym to fakcie podatnik został powiadomiony już po upływie okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Podsumowując wskazać należy, że DIS na skutek niezgodnej z Konstytucją wykładni art. 70 § 6 pkt 1 O.p. naruszył również art. 208 § 1 tejże ustawy, który określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia w toku postępowania podatkowego. Zgodnie z powyższym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten w sposób jednoznaczny określa procesowy skutek upływu terminu przedawnienia, który wymaga od organu pierwszej instancji lub organu odwoławczego umorzenia postępowania w przypadku, gdy organ ten nie zdążył orzec przed upływem przedawnienia określonego zobowiązania podatkowego. Wobec powyższego DIS rozpoznając ponownie sprawę zobowiązany będzie do zastosowania art. 233 § 2 pkt 2 ust. a O.p. w związku z art. 208 O.p. i umorzenia postępowania w sprawie. Z uwagi na powyższe, uznając, że DIS naruszył zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając o zakresie w jakim nie może ona zostać wykonana stosownie do art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 lit. e) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 31 stycznia 2011r. w sprawie opłat za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu. (Dz. U. Nr 31 poz. 153), zasądzając na rzecz Skarżącego zwrot wpisu sądowego w wysokości 574 złotych oraz wynagrodzenie doradcy podatkowego w wysokości 2400 złotych i 34 złote tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło