III SA/Wa 1667/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawie o podatek od towarów i usług 1) oddala skargę, 2) przyznaje pełnomocnikowi skarżącej L. B. kwotę 255 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu udokumentowanych wydatków. Zaskarżonym postanowieniem z [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako Ordynacja - stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez M. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2004 r. Nr [...]. Postanowieniem tym Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 165 § 2 Ordynacji, wszczął wobec M. M. postępowanie w sprawie określenia w prawidłowej wysokości kwoty zwrotu oraz do rozliczenia w przyszłym okresie za miesiąc wrzesień 2003 r. w podatku od towarów i usług. W zażaleniu z [...] listopada 2004 r. strona zarzuciła Naczelnikowi "uchybienie administracyjne w zakresie wymogów, jakie spełniać powinno pismo, a w szczególności jego uzasadnienie, którego brak w tym postanowieniu", "uchybienie terminu administracyjnego zawiadomienia skutkującego oddaleniem i zwrotem postanowienia bez jego biegu", "uchybienie merytoryczne postanowienia o wszczęciu przez US działań po zakończeniu i uprawomocnieniu wyników kontroli podważającą powagę US, jego Komisji Kontroli Skarbowej i prawomocnego Protokółu z Kontroli US". Zdaniem strony zakwestionowane postanowienie jest nieważne w zakresie prawa administracyjnego i skarbowego, ponieważ "nie spełnia podstawowych wymagań". W ocenie strony ze względu na to, że postanowienie jest datowane na [...] września 2004 r. i wysłane [...] listopada 2004 r., organy podatkowe uchybiły wszelkim administracyjnym terminom, "a to winno skutkować zwrotem Postanowienia jako nieważnego i bez dalszego biegu". Według strony "Urząd nie dokonał unieważnienia Komisji Kontroli Skarbowej ani jego Protokółu, a zatem z mocy prawa obowiązuje on strony, czyli Urząd Skarbowy również." W uzasadnieniu zaskarżonego do WSA w Warszawie postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę na to, że zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi, a postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, co wynika z art. 237 Ordynacji. Według Dyrektora Izby nie istnieje możliwość zaskarżenia – odrębnego - postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego i z tego względu należy orzec o niedopuszczalności zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] maja 2005 r. M. M. zarzuciła uchylanie się Izby Skarbowej od rozpoznania zażalenia z [...] listopada 2004 r. oraz bezczynność Izby Skarbowej i uchylanie się od rozpoznania odwołania z [...] grudnia 2004 r.. Skarżąca podniosła, że decydując o wszczęciu postępowania "(...) urzędniczka postanowiła jednoosobowo wszcząć postępowanie, bez uzasadnienia, czym podważyła kontrolę inspektorek US B. i ośmieszyła kontrolujące Inspektorki US i ich protokół pokontrolny, który nie wskazuje żadnych (!!) nieprawidłowości". Zdaniem skarżącej podstawą zaskarżenia postanowienia nie jest to, czy Ordynacja dopuszcza zaskarżenie, lecz fakt popełnienia przestępstwa przeciwko Wymiarowi Sprawiedliwości RP i art. 231 kodeksu karnego. Samowolne działanie pokontrolne urzędników prowadzi do złamania prawa na skutek tego, że Ordynacja oraz nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z 2 lipca 2004 r. stanowi o niedopuszczalności działań pokontrolnych w przypadku braku zastrzeżeń wynikających z protokółu z kontroli właściwej i zamkniętej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Jego zdaniem podstawą prawną zakwestionowanego postanowienia jest art. 236 § 1 Ordynacji, zatem nieprawdziwe są twierdzenia strony o tym, ze Dyrektor Izby Skarbowej "uchyla się" lub "odmawia" rozpatrzenia zażalenia podatnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako u.p.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest uzasadniona. Zdaniem Sądu granice rozpoznania, którymi związany jest Sąd, czyli granice sprawy administracyjnej, uniemożliwiają ocenę zasadności argumentów podniesionych przez stronę zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i na etapie skargi do Sądu. W szczególności Sąd w tym postępowaniu nie może odnieść się do zarzutu bezczynności rozpoznania odwołania z [...] grudnia 2004 r. od decyzji z [...] grudnia 2004 r., czy uchybień terminów w rozpoznawaniu sprawy, ponieważ przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie rozpoznanie dopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego. Zgodnie z art. 236 Ordynacji na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Zażalenie jest środkiem prawnym przysługującym od postanowień wydanych w toku postępowania podatkowego. Nie jest to środek przysługujący od wszystkich postanowień. Zażalenie przysługuje tylko na niektóre, wskazane w ustawie postanowienia. Jednocześnie Sąd zauważa to, że w treści żadnego z przepisów Ordynacji podatkowej nie zostało przewidziane zaskarżenie zażaleniem postanowienia organu podatkowego w przedmiocie wszczęcia postępowania podatkowego. Jeżeli pomimo tego i pomimo pouczenia zawartego w treści postanowienia, strona zdecydowała się wnieść zażalenie, organ był zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego, ponieważ strona nie dysponowała uprawnieniem do zakwestionowania aktu administracyjnego. Nie oznacza to bynajmniej niemożliwości zakwestionowania tego postanowienia, ponieważ zgodnie z art. 237 Ordynacji postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć, ale tylko w odwołaniu od decyzji. Uwagi skargi dotyczące niewłaściwego postępowania pracowników Urzędu Skarbowego W. B. jak też bezczynności Izby Skarbowej pozostają poza rozważaniami Sądu, nie dotycząc zaskarżonego postanowienia. Mając na względzie powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.