III SA/Wa 1676/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno, Asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. spraw ze skarg B. S. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości i odsetek w podatku od nieruchomości oraz kosztów upomnienia. 1) uchyla zaskarżone postanowienia oraz poprzedzające je postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], nr [...], 2) stwierdza, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane w całości. Zaskarżonymi postanowieniami, wydanymi na podstawie art.233 § 1 pkt 1, w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( j.t. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej SKO) utrzymało w mocy dwa postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2005 roku w sprawie zaliczenia wpłat dokonanych przez B. S. na poczet podatku od nieruchomości, odsetek od nieterminowej wpłaty oraz kosztów upomnienia. Z akt sprawy wynika, że Skarżący w dniu 1 grudnia 2005 dokonał trzech wpłat na rachunek Urzędu Miejskiego w R.: 1) kwota15 zł tytułem odsetek za zwłokę w płatności II raty podatku od nieruchomości na konto podatkowe nr [...], 2) kwotę 241 zł tytułem III raty podatku od nieruchomości na konto podatkowe nr [...] wraz odsetkami za zwłokę, 3) kwoty 43,30 zł na rachunek Urzędu Miejskiego w R. tytułem III raty podatku od nieruchomości na nr konta podatkowego [...]. Mając na uwadze powyższe wpłaty postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 roku, organ podatkowy I instancji dokonał zarachowania otrzymanych kwot z pkt 1 i 2) w sposób następujący: 13,00 zł na poczet II raty podatku, 0,80 zł na odsetki od zaległej II raty podatku, 227, 60 zł na poczet III raty podatku, 5,80 zł na odsetki od zaległej III raty podatku i 8,80 zł - koszty upomnienia. Wpłatę o której mowa w pkt 3 zarachowano następująco: 2,10 zł na II ratę podatku, 32,40 zł - na III ratę podatku i kwotę 8,80 zł na koszty upomnienia. O sposobie zarachowania poinformowano Podatnika w drodze postanowień znak: [...] i [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku. Na postanowienia powyższe Skarżący wniósł zażalenie domagając się zarachowania wpłat z dnia 1 grudnia 2005 roku zgodnie ze wskazaniami na przekazach. Jednocześnie stwierdził, że nie otrzymał upomnienia i obciążenie go opłatą z tego tytułu uznał za bezzasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzjami z dnia [...] lutego i [...] lutego 2005 r. dokonano wymiaru podatku od nieruchomości położonych przy ul. P. i ul. P. w R.. Następnie o ciążącym na skarżącym obowiązku zapłaty podatku przypomniano skarżącemu upomnieniami z dnia 19 października 2005 r., których skarżący odmówił przyjęcia w dniu 24 października 2005 r., czego dowodem jest adnotacja doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W takiej sytuacji organ uznał upomnienia za doręczone zgodnie z art. 153 § 2 Ordynacji podatkowej. Zatem, w ocenie SKO, zasadnie uznano upomnienia za doręczone i zasadnie obciążono podatnika jego kosztami, określając koszt każdego z upomnień na kwotę 8,80 zł. Reasumując, SKO stwierdziło, że zaksięgowanie wpłat z dnia 1 grudnia 2005 roku jest zgodne z regulacją art. 55 Ordynacji podatkowej. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący i złożył na nie skargę. W skardze podniósł, iż wpłata powinna zostać zaksięgowana zgodnie z dyspozycją wpłacającego zgodnie z art. 451 k.c. Ponadto zdaniem skarżącego żadnych przesyłek w dniu 24 października 2005 r. nie otrzymał i nikt nie próbował mu ich doręczać. Skarżący podniósł, iż w wykazie nieruchomości składanym do Urzędu Miejskiego wyraźnie zaznaczył adres do doręczeń ul. P. w R. lecz urzędnicy przysyłają mu korespondencję na ulicę W.. Zatem doręczenie w trybie art. 153 O.p. nie może mieć w przedmiotowym przypadku zastosowania. Skarżący wskazał ponadto, iż wbrew temu, co twierdzi SKO kwestionuje całe postanowienie o zarachowaniu wpłat na poczet zaległości, odsetek i upomnienia. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Spór jaki zaistniał w niniejszej sprawie sprowadza się do dwóch kwestii a mianowicie czy skarżącego słusznie obciążono kosztami upomnień w przedmiotowych sprawach a także czy organ prawidłowo zarachował wpłacone kwoty na podatek, odsetki oraz należność za upomnienie. Rozstrzygając powyższe kwestie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 15 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) koszty upomnienia obciążają zobowiązanego i, z zastrzeżeniem § 3, są pobierane na rzecz wierzyciela. Obowiązek uiszczenia kosztów upomnienia przez zobowiązanego powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Koszty te podlegają ściągnięciu w trybie określonym dla kosztów egzekucyjnych. Zatem obowiązek zapłaty kosztów powstaje w dniu doręczenia upomnienia. Fakt doręczenia musi być bezsporny bez względu czy nastąpiło to w sposób standardowy czy też zastępczy. W niniejszej sprawie w aktach sprawy są potwierdzenia odbioru przesyłki skierowane do B. S. ul. W., R., na których widnieje pieczęć "doręczył M. L." a także adnotacja "odmówił przyjęcia". Po pierwsze z takich adnotacji trudno wywnioskować czy osoba doręczyła przesyłkę czy też ktoś odmówił jej przyjęcia przesyłki. Po drugie doręczyciel nie wskazał w adnotacji czy odmowy przyjęcia przesyłki dokonał adresat czy też inna osoba, ze wskazaniem kim ona jest dla adresata domownikiem, rodziną, pełnomocnikiem itp. Zatem z powyższych powodów nie można uznać, iż upomnienia doręczono skarżącemu. Ponadto zgodnie z art. 47. § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanego dalej k.p.a.), który miał w niniejszej sprawie zastosowanie na podstawie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Aby zatem mógł mieć zastosowanie ten przepis powinno wynikać bezspornie z akt sprawy, że to adresat odmówił przyjęcia przesyłki. Tymczasem Sąd badając potwierdzenia odbioru załączone do akt sprawy nie mógł stwierdzić, iż to adresat odmówił przyjęcia przesyłki, ponieważ brak jest stosownej adnotacji kto odmówił przyjęcia przesyłki a Skarżący podnosi, iż w tym dniu żadnych przesyłek nikt mu nie doręczał wskazując jednocześnie, iż adres do korespondencji podawał organom na ul. P. w R. a nie na ulicę W.. Podsumowując niniejszą kwestię nie można uznać, iż przesyłki z upomnieniami zostały doręczone a zatem obciążenie kosztami upomnienia skarżącego było niezasadne. Odnośnie zarachowania dokonanych wpłat podatku na poczet należności głównej i odsetek Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Zgodnie z art. 62 § 4 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje postanowienie w sprawie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych wpłaty dokonanej przez podatnika. W niniejszej sprawie miał zastosowanie również art. 62 § 1 w związku z § 3 stanowiący, iż jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W niniejszej sprawie podatnik wskazał, iż dokonuje wpłaty: - kwoty 241 zł na poczet wpłaty III raty podatku wraz z odsetkami za nieruchomość przy ul. P., - kwoty 43,30 zł na poczet III raty podatku za 2005 r. za nieruchomość przy ul. P., - kwoty 15 zł tytułem odsetek od II raty podatku dotyczącego nieruchomości położonej przy ul. P.. Zatem organ zobowiązany był, zgodnie powyższymi przepisami zarachować powyższe wpłaty 15 zł na podatek II rata i odsetki, co też uczynił, 241 zł proporcjonalnie na poczet III raty podatku i odsetek dotyczących nieruchomości przy ul. P., a wpłatę 43,30 zł proporcjonalnie na poczet III raty podatku i odsetek dotyczących nieruchomości przy ul. P., ponieważ podatnik wskazał na co wpłaca określone kwoty. Jeżeli w wyniku takiego rozliczenia pozostanie nadwyżka, to organ zgodnie z art. 62 § 1 (zdanie pierwsze) zobowiązany jest zarachować ją na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. W niniejszej sprawie organ niezasadnie zarachował dokonane wpłaty na poczet upomnienia, ze względu na jego niedoręczenie. Natomiast w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] organ dokonał zarachowania wpłaty na poczet II i III raty podatku, oraz kosztów upomnienia, którego jak wskazano wcześniej, nie można uznać za doręczone a zatem nie powstał z tego tytułu obowiązek zapłaty. Ponadto wbrew przepisom organ zarachował ww. postanowieniem wpłatę podatku na II ratę pomimo wskazania przez podatnika, iż dokonuje zapłaty III raty podatku. W takiej sytuacji organ mógł tylko zarachować dokonaną wpłatę, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, na należność główną i odsetki, jeżeli wystąpiły. Nie mógł natomiast zarachować wpłaty na II ratę podatku oraz koszt upomnienia. Wydając powyższe postanowienia organy podatkowe naruszyły: - art. 15 § 2 k.p.a. w związku z art. 47 k.p.a. uznając, iż powstał obowiązek zapłaty kosztów upomnienia i w konsekwencji obciążając kosztami upomnienia skarżącego, - art. 62 § 1 – 4 Ordynacji podatkowej poprzez niezgodne z dyspozycją podatnika zarachowanie wpłat na inne raty niż wskazywał we wpłatach. Wobec powyższych stwierdzeń, organ podatkowy zobowiązany jest zatem do zarachowania dokonanych wpłat zgodnie z powołanymi przez Sąd przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa, iż w tym stanie rzeczy nastąpiło naruszenie prawa materialnego, dlatego też zaistniały podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Stosownie do treści art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości, przy czym rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.