III SA/Wa 1676/07

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia przyznać skarżącej E. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, tj. w zakresie całkowitym W skardze Skarżąca E. K. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z uwagi na złożoność i wielowątkowość sprawy. Ujawniła że pobiera emeryturę w wysokości 846 zł. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jej mąż – podobnie jak Skarżąca – jest inwalidą [...] grupy. Z odziedziczonej przez męża kawalerki małżonkowie nie czerpią żadnych dochodów (mieszka w niej wnuk). Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPF, w którym przedstawiła genezę sporu z organami podatkowymi. Wskazała ponadto iż poza mieszkaniem spółdzielczym nie posiada żadnego majątku. Powtórzyła że w stanowiącej odrębny majątek męża kawalerce zamieszkuje wnuk. Łączny dochód Skarżącej i jej męża wynosi 1.922,96 zł netto miesięcznie. Od kwietnia br. emerytura męża jest pomniejszana o 460 zł w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem egzekucyjnym. W odpowiedzi na wezwanie o nadesłanie dodatkowych dokumentów Skarżąca przesłała pismo z dnia 17 października 2007 r. do którego dołączyła zeznania podatkowe za lata 2005-2006, wyciągi z rachunku bankowego męża, oświadczenia o niekorzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej, zestawienie miesięcznych wydatków oraz dokumenty je potwierdzające, oświadczenia o dochodach oraz posiadanych ruchomościach i nieruchomościach. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 p.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04). Skarżąca osiąga dochód z emerytury, który po zsumowaniu z emeryturą męża wynosi 1.922,95 zł. Miesięczne wydatki określiła na kwotę 1.470 zł. Uwzględniając to, iż do wydatków tych nie wliczono kosztów zakupu żywności uprawniona jest – w ocenie referendarza sądowego - teza, iż kwota uzyskiwanego dochodu w całości przeznaczana jest na koszty utrzymania Skarżącej i jej męża. Dodatkowo na koncie bankowym męża figuruje saldo debetowe (ok. 4.000 zł). W świetle tych danych referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych w przedłożonym Sądowi zestawieniu - cel, w tym na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika mógłby doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji Skarżącej. Innymi słowy uznać należy, iż Skarżąca nie jest w stanie bez pomocy państwa sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych też względów jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata jest zasadny. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.