III SA/Wa 1679/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi B.K. i P. M. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawki opłaty oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca B.K. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazała, iż oboje z mężem są emerytami, którzy cierpią na liczne schorzenia, w związku z czym dużo pieniędzy wydają na leczenie i leki. Podała, że łączny dochód małżonków wynosi [...] zł. Do majątku zaliczyła dom oraz nieruchomość rolną. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że mąż ma grupę inwalidzką. Uzyskiwany dochód przeznaczany jest na zakup żywności, leków, środków czystości, opału, ubrań, opłaty za energię elektryczną, utrzymanie samochodu. Skarżąca wskazała, iż nieruchomość rolną użytkuje zięć. Dodała, że nie prowadzi księgowości w zakresie wydatków. Przedłożyła wyciągi bankowe, PIT-40A. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie jedynie częściowo. Zasadne jest mianowicie zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych i to zarówno tych obecnych, do których zalicza się wpis od skargi, jak i pozostałych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania w postaci ewentualnej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz potencjalnego wpisu od skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy dał bowiem wiarę oświadczeniu Skarżącej, że pobierane emerytury nie wystarczają na godne życie, w związku z czym małżonkowie żyją bardzo skromnie. Oboje leczą się m. in. na [...] , [...] , [...] , [...] i pozostają pod stałą opieką poradni specjalistycznych. Dodatkowo mąż Skarżącej ma grupę inwalidzką. To wszystko powoduje, że znaczne kwoty małżonkowie wydają na leczenie i leki. Uwzględniając zatem powyższe dane, w tym konieczność czynienia nakładów na ochronę zdrowia referendarz sądowy doszedł do przekonania, że zasadne jest zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych. Jednocześnie referendarz sądowy nie znalazł podstaw by zakres przyznanego prawa pomocy rozszerzyć na ustanowienie pełnomocnika. Skarżąca nie przedstawiła bowiem zestawienia wysokości bieżących wydatków, tłumacząc to tym, iż "nie zbiera rachunków" i "nie prowadzi księgowości". Tymczasem referendarz sądowy jest zdania, że wskazanie choćby przybliżonej wysokości kosztów ponoszonych – jak podała Skarżąca - na zakup żywności, leków, środków czystości, opału, ubrań, opłaty za energię elektryczną, czy utrzymanie samochodu nie powinno nastręczać trudności. Referendarz sądowy miał na względzie także to, że uczestnictwo profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania nie jest niezbędne. Z uwagi na regulacje zawarte w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. nie istnieją bowiem obawy, że bez udziału profesjonalisty strona nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu w toczącym się postępowaniu. Wojewódzki sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. A zatem, na tym etapie postępowania strona działając bez pełnomocnika nie zostanie pozbawiona możliwości obrony jej praw. Ponadto stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, czy doradcy podatkowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2013 r., II FZ570/13). Z tej przyczyny referendarz sądowy zwolnił Skarżącą od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił przyznania jej prawa pomocy w pozostałym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.